AB Savunma Komiseri, Euronews’e ABD’nin AB güvenliğinde uzayda vazgeçilmez olduğunu söyledi. “IRIS² devreye girince Starlink’ten iyi olacak.” AB henüz orada değil.
Avrupa Savunma ve Uzay Komiseri Andrius Kubilius, Euronews'e yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği Hükümetlere Yönelik Uydu Haberleşmesi programı (GOVSATCOM)'un AB'nin daha geniş stratejisinin uzun zamandır beklenen bir parçası ve uydu bağlantısına atılan ilk adım olduğunu söyledi.
Kubilius, gerçekçi olmak gerekirse, Uyduyla Dayanıklılık, Birbirine Bağlılık ve Güvenlik Altyapısı (IRIS²), AB'nin daha iddialı projesi olan 290 uyduluk çok yörüngeli bir takımyıldızın ancak "yaklaşık 2029" civarında faaliyete geçebileceğini belirtti.
“Özellikle jeopolitik meydan okumalar ve tehditler farklı yönlerden gelirken, önümüzdeki birkaç yılı boş geçirmemek için, güvenli uydu haberleşmesine yönelik bazı öncü kabiliyetler geliştirmemiz şart; GOVSATCOM'la yaptığımız da tam olarak bu,” dedi Çarşamba günü Brüksel'deki Avrupa Uzay Konferansı'nda.
Kubilius, savunma ve güvenlikte ABD’ye dayanma söz konusu olduğunda, hem yeryüzünde hem de uzayda, AB’nin “son derece akılcı” bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini vurguladı.
“ABD yakın zamanda ulusal savunma stratejisini açıkladı; çok net bir dille önceliğinin Hint-Pasifik ve Batı Yarımküre olacağını söylüyor,” dedi ve Washington’ın, burada varlığını azaltıp öncelikli bölgelerde daha güçlü olabilmek için, Birliğin savunmasında Avrupalılardan “daha fazla sorumluluk üstlenmelerini” istemesinin muhtemel olduğunu ekledi.
'Kendi kabiliyetlerimizi inşa etmemiz gerekiyor'
Kubilius’a göre, dışa bağımlılık söz konusu olduğunda en büyük mesele ve zorluk, büyük ölçüde ABD tarafından sağlanan “stratejik imkân ve kabiliyetler”.
“Her şeyden önce uzay hizmetlerine, ayrıca hava yakıt ikmali ya da ağır hava taşımacılığı kapasitesi gibi maddi kabiliyetlere ve benzerlerine epey bağımlıyız.”
Bu nedenle, bu kabiliyetlerin bizzat Birlik tarafından sağlanması son derece önemli ve acil.
“IRIS² devreye girdiğinde Starlink’ten daha iyi olacak,” dedi Kubilius, Elon Musk’ın SpaceX’inin gelişmiş uydu takımyıldızı Starlink’e atıfta bulunarak. Ancak şimdilik AB’nin o noktada olmadığını da kabul etti.
Komiser, “hiçbir kabiliyetimiz kalmamasını güvence altına almak için kabiliyetler inşa etmemiz gerekiyor,” dedi.
“Bu yüzden GOVSATCOM bu yolda atılan ilk adım. Elbette hizmetin niteliği, ya da diyelim hacmi, IRIS² ile sahip olacağımız seviyenin altında; ama doğru yönde ilerliyoruz.”
AB’nin 'bonsai orduları'
Kubilius, Washington askerlerini çekerse, nükleer şemsiyeden sahadaki askeri varlığa kadar savunmayla ilgili çeşitli alanlarda AB’nin şu anda ABD’nin yerini alamayacağını vurguladı.
ABD’nin Avrupa’da 100 bin kadar konuşlu askeri bulunduğunu söyleyen Kubilius, bunların “son derece kritik” bir rol oynadığını ve Avrupa genelinde hızla hareket edebildiklerini kaydetti.
“Uzmanların Avrupa’daki omurga güç diye nitelediği bir askeri kuvvetten söz ediyoruz. Soru şu: Bu kabiliyeti nasıl ikame edeceğiz?”
Öte yandan AB’nin 27 ayrı ordusu olduğunu belirten Kubilius, eski AB dış politika şefi Josep Borrell’in bunların bir kısmı için “bonsai ordular” ifadesini kullandığını hatırlattı; “çok güzel, çok maliyetli ama küçük”.
Gerçekten yekpare, daimi bir ordu olarak eğitilmiş ABD birliklerini 27 ordunun bir bileşimiyle ikame edip edemeyeceğimizi sorguladı ve bir Avrupa ordusunun aynı etkiyi yaratıp yaratmayacağı konusunda tereddütler bulunduğunu ekledi.
Kubilius ayrıca bu birliklerin, Avrupa güvenliği açısından “konvansiyonel anlamda en büyük tehdit” olarak nitelendirdiği Rusya’yla yüzleşebilecek düzeyde olması gerektiğine işaret etti.
“Rusya, Avrupa Birliği üye devletlerine karşı bir saldırı başlatırsa, savaşta sınanmış bir askeri güçle gelir,” dedi ve AB tarafında “bizde böyle bir deneyim yok” diye açıkladı.
“Bizim tarafta, böyle bir deneyime sahip olanların yalnızca Ukraynalılar olduğunu söyleyebiliriz. Bu yüzden bizim için mesele sadece nasıl inşa edeceğimiz, Avrupalılar olarak savunmaya nasıl daha fazla para harcayacağımız değil; aynı zamanda Ukraynalıların savaşla sınanmış kabiliyetlerini kendi kabiliyetlerimizle nasıl entegre edeceğimiz sorusudur.”