AB Yüksek Temsilcisi Kallas, 'Hayalimizdeki senaryo, komşuları için tehdit oluşturmayan demokratik bir İran olurdu ancak bu sonuç kesin olmaktan çok uzak,' dedi.
Avrupa Birliği Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirilen saldırıların sonucunda demokratik bir İran'ın ortaya çıkmasının "çok uzak" bir ihtimal olduğunu belirterek, bölgede savaşın yayıldığı ve durumun Avrupa için de "tehlike" arz ettiği uyarısında bulundu.
REKLAM
REKLAM
ABD-İsrail saldırılarında Dini Lider Ali Hamaney ve onlarca üst düzey yetkilinin hayatını kaybetmesi, İslam Cumhuriyeti'nin ne kadar süre daha ayakta kalabileceğine dair soruları beraberinde getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump defalarca kez İran'da rejim değişikliğinden bahsetti. Önce İran halkını ülkenin kontrolünü ele geçirmeye teşvik etti ancak daha sonra "Henüz yapmayın," dedi. Bu yılın başlarında ayaklanan İran muhalefeti de şiddetli bir baskıyla büyük ölçüde zayıflatıldı.
Çarşamba günü Kallas, uzun süredir Batı'ya düşman olan bir hükümeti ortadan kaldırabilecek yakın bir geçiş beklentilerini azaltmaya çalıştı.
Kallas Polonya'ya yaptığı resmi ziyaret sırasında yaptığı açıklamada, "Orta Doğu'daki savaş hızla genişliyor. Tahran'ın stratejisi kaos tohumları ekmek ve bölgeyi ateşe vermek. Rejim komşularına ayrım gözetmeksizin saldırarak kendi sonunu hazırlıyor," dedi.
"Elbette hayal edilen senaryo komşularına tehdit oluşturmayan demokratik bir İran'dır ancak bu sonuç kesin olmaktan uzaktır. Şu anda hiç kimse bu savaşın hangi yönde ilerleyeceğini tahmin edemiyor," diye ekledi.
Kallas, uluslararası hukuk konusundaki keskin anlaşmazlıkların damgasını vurduğu çatışmaya verilecek ortak tepkinin ince ayarını yapmaya devam etmek üzere perşembe sabahı AB dışişleri bakanlarını çevrimiçi bir toplantıda bir araya getirdi.
Kıbrıs'taki bir İngiliz askeri üssünde birkaç insansız hava aracının durdurulması alarm duygusunu artırdı. Kallas, hiçbir üye devletin AB anlaşmalarında yer alan karşılıklı yardım maddesinin devreye sokulmasını talep etmediğini doğruladı.
Sadece bir kez kullanılan bu madde ocak ayında Trump'ın Grönland'ı gümrük vergileri yoluyla Danimarka'dan almakla tehdit etmesinin ardından gündeme gelmişti.
Kallas, "Avrupa için bu tehlikeli bir an," dedi. "Bölgedeki binlerce vatandaşımızın güvenliği tehlikede. AB konsolosluk yardımını koordine ediyor ve bölgede mahsur kalanlar için geri dönüş uçuşlarını finanse ediyor."
Yüksek Temsilci, Avrupa'ya yönelik "gerçek ve çok yakın bir tehdit" olarak nitelendirdiği Rus işgalini sona erdirme çabalarından Orta Doğu'daki savaş nedeniyle uzaklaşılmasından endişe duyduğunu da itiraf etti.
"Ukrayna'nın gündemden düşmesine izin veremeyiz. Moskova Tahran'da bir müttefikini kaybetmiş olabilir ama Dubai'yi vuran insansız hava araçları Kiev'i de vuruyor," dedi.
"Endişe verici olan, Orta Doğu'da ihtiyaç duyulan tüm bu (askeri) kabiliyetlere Ukrayna'da da ihtiyaç duyulması," dedi.
ABD-İsrail saldırılarının petrol fiyatlarında yol açtığı hızlı yükselişe de değinen Kallas, AB'yi, Macaristan tarafından bloke edilen yeni yaptırım paketinin bir parçası olan, Rus ham petrol tankerlerine denizcilik hizmetlerinin tamamen yasaklanmasını kabul etmeye çağırdı. Yasak, Moskova'nın savaş makinesini ayakta tutmak için kritik önem taşıyan enerji gelirlerini sekteye uğratmayı amaçlıyor.
Macaristan ayrıca Brüksel'in onarılması için bastırdığı Druzhba petrol boru hattıyla ilgili bir anlaşmazlık nedeniyle Ukrayna'ya 90 milyar euroluk bir krediyi veto etti.
Kallas, "Bozuk bir boru hattı Ukrayna'nın savunmasını rehin almamalı," dedi.