Fransa'nın Özbek-Rus iş insanı Alisher Usmanov'u yaptırım listesinden çıkarma girişimi, son anda Letonya'nın itirazıyla engellendi.
Letonya, Özbek-Rus iş insanı Alisher Usmanov'un Avrupa Birliği'nin yaptırım listesinden çıkarılmasına karşı çıkarak, Fransa'nın desteklediği uzlaşma önerisinin önünü kesti.
Letonya Başbakanı Andris Kulbergs, pazartesi günü gece yarısından hemen önce yayımladığı video mesajında, “Rusya savaşı sürdürdüğü sürece Avrupa'nın baskısı azalmak yerine daha da artmalı; Kremlin'in işini kolaylaştırmamalı,” dedi.
Fransa, Usmanov'un yaptırım listesinden çıkarılmasını, halen Azerbaycan'da tutuklu bulunan iki Fransız vatandaşının serbest bırakılmasıyla ilişkilendirdi. Bu durum diğer AB üyesi ülkelerin tepkisine yol açtı. Usmanov'un doğduğu ülke olan Özbekistan'ın bu anlaşmanın sağlanmasına aracılık ettiği belirtiliyor.
Slovakya da Usmanov'un yaptırım listesinden çıkarılmasını talep ediyor ancak bunu farklı gerekçelerle yapıyor. Bir haftadır devam eden çıkmazı aşmak amacıyla AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten İrlanda, pazartesi günü bir uzlaşma önerisi sundu. Buna göre Usmanov ile bir diğer iş insanı Mihail Fridman yaptırım listesinden çıkarılacak, ancak istenmeyen vetoların önüne geçmek amacıyla yaptırım rejiminin tamamı benzeri görülmemiş şekilde 36 ay daha uzatılacaktı.
Üye ülkeler, birçok diplomat öneriyi kabul etmenin zor olduğunu belirtse de uzlaşma planına destek verdi. Pazartesi günü müzakereler sürerken Ukraynalı yetkililer sosyal medyada öneriye tepki göstererek karşı olduklarını dile getirdi.
Letonya, öneriye onay vermeyen tek ülke oldu ve gerekli oybirliğinin sağlanmasını engelledi. Büyükelçiler görüşmelere devam etmek üzere salı sabahı yeniden bir araya geldi ancak ne Letonya ne de Fransa tutumunu değiştirdi. Görüşmelerin öğleden sonra yeniden başlaması bekleniyor.
Yaptırımların gün sonuna kadar yenilenmesi gerekiyor. Aksi takdirde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de aralarında bulunduğu yaklaşık 2 bin 600 kişinin yer aldığı yaptırım listesinin tamamı geçerliliğini yitirecek.
Kulbergs, video mesajında ülkesinin “Letonya'nın çıkarları açısından uygun bir çözüm” bulmak için Brüksel ve Paris ile çalışacağını söyledi.
“Yaptırımların 36 ay uzatılması doğru adım olur. Ancak bunun bedeli yalnızca iki kişinin yaptırım listesinden çıkarılması olmamalı” diyen Kulbergs, “Letonya böyle bir teklifi kabul edemez,” ifadelerini kullandı.
Başbakan, tartışmalı konuyu görüşmek üzere salı günü kabinenin acil toplantıya çağrılacağını açıkladı. Dışişleri Bakanı Baiba Braže ise “diğer ülkelerden”, yani Fransa'dan, tutumlarını açıklamalarının istenmesi gerektiğini söyledi.
Letonya, diğer iki Baltık ülkesi Litvanya ve Estonya ile birlikte uzun süredir Rusya'ya yönelik azami baskı stratejisini savunuyor. Ülkede gelecek ay parlamento seçimleri yapılacak.
AB, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgalinin ilk günlerinde Usmanov'u yaptırım listesine almıştı. Karara gerekçe olarak Usmanov'un Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile “yakın bağları” ve Rus ekonomisinin devlete “önemli” gelir sağlayan “kilit sektörlerindeki” çıkarları gösterilmişti.
Servetinin 16,6 milyar dolar olduğu tahmin edilen 73 yaşındaki iş insanı, suçlamaları reddederek seyahat yasağı ve mal varlıklarının dondurulmasını içeren yaptırımlara itiraz etti.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, pazartesi günü New York'ta Birleşmiş Milletler konferansı kapsamında yaptığı açıklamada, “Yaptırımlar, Rusya'nın savaşına verdiğimiz yanıtın temel unsurlarından biri. Bunları yakında sonuçlandırmayı ve umarız hızlı bir şekilde uzatmayı hedefliyoruz,” dedi.