Japonya dünyada bir ilke imza atarak iPS hücre kaynaklı iki rejeneratif tıp ürününe satış onayı verdi.
Japonya Sağlık Bakanlığı, farelerde iPS hücrelerinin geliştirilmesinin 20. yılında, dünyada bir ilke imza atarak iPS hücre kaynaklı iki rejeneratif (yenileyici) tıp ürününe satış onayı verdi.
REKLAM
REKLAM
Böylece Nobel ödüllü bu teknolojinin laboratuvardan çıkıp gerçek hastalar üzerinde uygulanacağı yeni bir dönem başlamış oldu.
2012 Nobel Tıp Ödülü sahibi ve iPS hücrelerinin öncüsü Shinya Yamanaka, bu adımı "sosyal uygulama yolunda dev bir basamak" olarak nitelendirirken, bilimsel ihtiyatın elden bırakılmaması gerektiğinin altını çizdi.
iPS hücresi nedir?
"Uyarılmış pluripotent kök hücreler" (iPS), deri veya kan hücreleri gibi hücrelerin laboratuvar ortamında yeniden programlanarak embriyonik kök hücreler gibi davranmasıyla elde ediliyor.
Bu hücreler sonsuz kez bölünebiliyor, vücuttaki herhangi bir hücre tipine -kalp, sinir, kas- dönüşebiliyor ve en önemlisi de embriyonik hücre kullanımındaki etik tartışmaları ortadan kaldırıyor.
İki devrimsel ürün
Japon makamları kalp yetmezliği için “ReHeart” adlı bir tedaviye onay verdi. Osaka Üniversitesi kökenli Qualipse tarafından geliştirilen bu ürün, ağır kalp yetmezliği yaşayan hastalar için bir umut ışığı.
Burada sağlıklı donörlerden alınan iPS hücreleri kalp kası hücrelerine dönüştürülüyor ve bir tabaka haline getiriliyor. Ameliyatla kalbin yüzeyine üç katman halinde yapıştırılıyor.
Yapılan klinik çalışmalarda, nakilden 52 hafta sonra hastaların oksijen tüketim kapasitelerinde yüzde 10'un üzerinde artış ve doku onarımı gözlemlendi.
Onay alan ikinci ürün ise Parkinson hastalığı için geliştirilen “AmShepli” oldu. Sumitomo Pharma ve Racthera işbirliğiyle geliştirilen bu tedavi, dopamin üreten sinir hücrelerini doğrudan beyne "ekmeyi" hedefliyor.
Kafatasına açılan küçük deliklerden, iPS kaynaklı dopamin öncül hücreleri beynin ilgili bölgelerine enjekte ediliyor.
Kyoto Üniversitesi'nde yapılan denemelerde, nakilden 24 ay sonra hastaların ilaç etkisinin geçtiği sürelerde belirgin iyileşme kaydedildi ve hücrelerin beyinde canlı kaldığı doğrulandı.
Sırada ne var?
Verilen onaylar "şartlı ve süreli" statüsünde. Yani ürünler piyasaya çıksa da güvenlik ve etkinlik verileri toplanmaya devam edecek.
Tedavilerin yaklaşık 2026 sonbaharında satışa sunulması ve birkaç ay içinde kamu sağlık sigortası kapsamına alınması bekleniyor.
Japonya Sağlık Bakanı Kenichiro Ueno, bu teknolojinin sadece Japonya'daki değil, tüm dünyadaki hastalara şifa olmasını umduğunu belirtti.