Yakın tarihli bir ankete katılan Alman katılımcıların yaklaşık yüzde 60’ı yapay zekâ ile bir iş görüşmesi yaptığını belirtti. İşte bu tür mülakatlarda başarılı olmanın bazı yolları.
İşe alım süreçlerinde yapay zekâ (AI) artık yalnızca özgeçmişleri taramakla kalmıyor; giderek daha fazla şirket, aday görüşmelerini de AI sistemleriyle yürütüyor.
REKLAM
REKLAM
Google gibi şirketler, adayları ön eleme aşamasında değerlendirmek için telefon görüşmeleri, ekran üzerinde avatarlarla yapılan video görüşmeleri veya yazılı sohbetler aracılığıyla çalışan özel yapay zekâ sistemleri geliştiriyor.
Ancak bu yeni uygulama, adaylar arasında giderek daha fazla tepki topluyor. Glasshouse adlı işe alım platformunun ABD, İngiltere, İrlanda, Almanya ve Avustralya’da yaklaşık 3 bin iş arayanla yaptığı araştırmaya göre, AI destekli mülakat süreçlerinden ayrılan adayların sayısı artıyor.
Almanya’da çalışanların yüzde 57’si bir AI mülakatına katıldığını belirtirken, bu kişilerin yüzde 42’si süreci yarıda bıraktı. Araştırmaya göre bu oran, incelenen ülkeler arasında en yüksek seviyeye işaret ediyor. Katılımcıların yarısından fazlası ise şirketlerden hiçbir geri dönüş alamadıklarını, ya “ghosting”e uğradıklarını ya da hâlâ yanıt beklediklerini ifade etti.
AI mülakatına nasıl hazırlanılır?
Kariyer koçu Amanda Augustine’e göre, ister insan ister yapay zekâ tarafından yapılsın, iyi bir mülakatın temeli hazırlık.
Augustine, adayların iş tanımını dikkatle incelemesi, şirketi araştırması ve pozisyonun ne istediğini anlamasının kritik olduğunu belirtiyor. “Ne kadar hazırlıklı olursanız, yanıtlarınızı uyarlamanız o kadar kolay olur,” diyor.
Mülakat sırasında genellikle insan görüşmelerindeki gibi küçük sohbetler veya ısındırma soruları yer almıyor. Bu nedenle adayların cevaplarını yüksek sesle pratik etmeleri öneriliyor. Uzmanlara göre, chatbot cevapları kaydettiği için konuşarak prova yapmak büyük önem taşıyor.
Indeed platformunun çalışma trendleri editörü Priya Rathod, adayların AI mülakatlarında özellikle açık ve net bir dil kullanması gerektiğini söylüyor. “Tonunuzdan çok ne söylediğiniz önemlidir,” diyor.
Rathod’a göre, yapay zekâ bir görüşmeci gibi mimik veya tonlamayı değil, verilen bilgiyi analiz ediyor. Bu nedenle adayların daha açıklayıcı ve yapılandırılmış bir dil kullanması gerekiyor.
STAR yöntemi ve dikkat edilmesi gerekenler
Uzmanlar, AI mülakatlarının özellikle davranışsal sorulara odaklandığını belirtiyor. Bu tür sorulara yanıt verirken STAR yöntemi (durum, görev, aksiyon, sonuç) kullanılmasının önemli olduğu vurgulanıyor.
Cevaplarda sayısal verilerin mümkün olduğunca yer alması gerektiği ifade ediliyor. Rathod, adayların doğrudan gelir üretmeyen rollerde bile etkilerini ölçülebilir şekilde anlatabileceğini söylüyor.
Öte yandan, mülakat sırasında yapay zekâ yardımıyla hazır cevap üretmenin riskli olduğu belirtiliyor. Uzmanlara göre bu durum hem sistem tarafından hem de değerlendiriciler tarafından kolayca tespit edilebiliyor ve adayın elenmesine yol açabiliyor.
TestGorilla adlı işe alım platformunun pazarlama direktörü Mehak Chowdhary ise bazı AI sorularının bilerek karmaşık şekilde sorulduğunu ve bunun adayların gerçekten kendi bilgisiyle mi cevap verdiğini ölçmek için yapıldığını belirtiyor.
Chowdhary, “Eğer kendi yetkinliklerinizi biliyorsanız, sorunun ne istediğini anlarsınız,” diyor. Adaylar zorlandıklarında ise sorunun tekrar edilmesini veya açıklanmasını istemekten çekinmemeli.