NASA'nın Güney Kaliforniya'daki Jet İtki Laboratuvarı'nda (JPL) gerçekleştirilen deneylerde, Mars koşullarını taklit eden özel bir odada helikopter pervaneleri Mach 1 hız seviyesinin üzerine üzerine çıkarıldı.
NASA, gelecekte Mars'ta görev yapacak yeni nesil helikopterler için geliştirilen rotor kanatlarını ses hızının üzerinde başarıyla test etti. Denemelerde rotorların kaldırma kapasitesinin yüzde 30'a kadar artırılabildiği görüldü.
REKLAM
REKLAM
Bu gelişme, Mars'ta daha ağır bilimsel cihazlar taşıyabilen ve daha uzun görevler gerçekleştirebilen hava araçlarının önünü açabilir.
NASA'nın Güney Kaliforniya'daki Jet İtki Laboratuvarı'nda (JPL) gerçekleştirilen deneylerde, Mars koşullarını taklit eden özel bir odada helikopter pervaneleri Mach 1 hız seviyesinin üzerine üzerine çıkarıldı.
Dünya'da deniz seviyesinde Mach 1, saatte yaklaşık 1.223 kilometreye karşılık geliyor. Mars'ın soğuk ve büyük ölçüde karbondioksitten oluşan atmosferinde ise ses hızı daha düşük ve saatte yaklaşık 869 kilometre.
Toplam 137 testten elde edilen veriler, daha büyük bilimsel yükler taşıyabilecek geleceğin Mars hava araçlarının geliştirilmesinde kullanılacak.
Mars'ta uçmak son derece zor, zira gezegenin atmosferi çok ince. Mars atmosferinin yoğunluğu, Dünya'nınkinin yalnızca yaklaşık yüzde 1'i düzeyinde. Buna karşın gezegenin yerçekimi, bir hava aracının havalanmasını hâlâ önemli ölçüde zorlaştırıyor.
Ingenuity'nin ardından daha güçlü helikopterler geliyor
NASA'nın Mars helikopteri Ingenuity, 19 Nisan 2021'de başka bir gezegende motor gücüyle kontrollü uçuş gerçekleştiren ilk hava aracı olarak tarihe geçmişti.
Ancak Ingenuity esasen teknolojinin Mars'ta çalışıp çalışmayacağını göstermek amacıyla geliştirilmişti ve üzerinde bilimsel cihaz yoktu.
NASA'nın yeni duyurduğu SkyFall projesi ve gelecekte geliştirilmesi planlanan diğer Mars hava araçlarının ise bilimsel cihazlar ve sensörler taşıması hedefleniyor.
Bu araçlar, robotik ve insanlı Mars görevlerine yönelik veri toplayabilecek. Alçak irtifadan uçabilmeleri sayesinde yüzey araçlarının ulaşmasının zor ya da imkânsız olduğu bölgeler de incelenebilecek.
Bir rotorun daha fazla itki üretmesinin temel yollarından biri dönüş hızını artırmak, diğeri ise rotor çapını büyütmek. Ancak Mars'ın son derece seyrek atmosferinde yeterli kaldırma kuvveti oluşturabilmek için rotor kanatlarının ses hızına yaklaşması gerekiyor.
Dünya'da atmosfer çok daha yoğun olduğu için rotorların itebileceği çok daha fazla hava molekülü var. Bu nedenle küçük helikopterlerin rotorlarının Mars'taki kadar uç koşullarda çalışmasına gerek kalmıyor.
SkyFall için iki kanatlı rotor da denendi
Ekip ayrıca NASA'nın SkyFall görev konsepti için tasarlanan iki kanatlı başka bir rotoru da test etti.
Bu rotorun kanatları üç kanatlı tasarımdakilerden biraz daha uzun olduğu için benzer uç hızlarına ulaşmak amacıyla dakikada 3 bin 570 devir yapması yeterli oldu. Ardından bu sistem de karşıdan esen rüzgâr koşullarında denendi.
Üç helikopterin 2028'de Mars'a gönderilmesi planlanıyor
Testlerden elde edilen sonuçlar şimdiden SkyFall görevinin tasarım gereksinimlerine dahil edildi.
Ingenuity'den ilham alan görev kapsamında üç yeni nesil helikopterin Aralık 2028'de Mars'a ulaştırılması planlanıyor.
Böylece Ingenuity'nin Mars'ta uçuşun mümkün olduğunu kanıtlamasıyla başlayan süreçte yeni bir aşamaya geçilmesi hedefleniyor. Geleceğin Mars helikopterleri yalnızca uçuş gösterileri yapmak yerine bilimsel cihazlar taşıyabilecek, daha uzun mesafeler kat edebilecek ve yüzey araçlarının erişemediği bölgeleri havadan inceleyebilecek.