Yeni bir araştırma, zayıflama iğnelerinin bırakılmasının ardından kilonun çok hızlı geri geldiğini ortaya koydu. Ancak sorun ilaçların kendisinde değil.
"GLP-1 reseptör agonisti" olarak bilinen Ozempic ve Wegovy gibi diyabet ve zayıflama iğneleri, son yıllarda obezite tedavisinde büyük etki yarattı. Bu ilaçlar yalnızca kilo kaybı sağlamakla kalmıyor; kalp hastalığı riskini düşürme, diyabetik böbrek hastalığını yavaşlatma, Parkinson ve Alzheimer’a karşı koruyucu etki gibi ek faydalarla da dikkat çekiyor.
Ancak yeni bir araştırma, bu ilaçların bırakılmasının ciddi bir sorun yaratabileceğini ortaya koydu: Kilo çok hızlı geri geliyor.
4 kat hızlı geri alınıyor
Oxford Üniversitesi liderliğinde yürütülen ve 9 binden fazla kişinin yer aldığı 37 araştırmanın incelendiği bir çalışmaya göre, GLP-1 tipi zayıflama ilaçlarını bırakan kişiler, diyet ve fiziksel aktivite gibi davranışsal yöntemleri uygulayanlara kıyasla kiloyu dört kat daha hızlı geri alıyor.
Çalışmada ilacı bırakan katılımcıların ortalama 1,7 yıl içinde eski kilolarına döndüğü görüldü. BBC’ye konuşan bazı hastalar ise ilacı bıraktıktan sonra iştahın “kontrolden çıktığını” anlattı.
GLP-1 iğnelerini dönemsel olarak kullanan Tanya Hall, yaşadıklarını şöyle aktardı: “Zihnimde bir şey açıldı ve ‘Her şeyi ye, hak ediyorsun’ dedi. Sadece birkaç gün içinde yediğim yemek miktarı karşısında dehşete düştüm.”
Araştırma, kilo artışıyla sınırlı kalmadı. GLP-1 ilaçlarının sağladığı ikincil sağlık faydalarının da hızla ortadan kalktığı belirlendi. Kan basıncı ve kolesterol gibi göstergeler, ilacın bırakılmasından sonra ortalama 1,4 yıl içinde eski seviyelerine geri döndü.
'Sorun ilaçta değil, obezitenin doğasında'
Oxford Üniversitesi’nden araştırmanın kıdemli yazarı Dimitrios Koutoukidis’e göre, bu durumun muhtemel nedeni ilaçların kalıcı yaşam tarzı değişiklikleri yaratmaması.
"İlaç kullanan kişiler kilo vermek için diyetlerini bilinçli olarak değiştirmek zorunda kalmıyor. İlaç bırakıldığında ise kiloyu koruyacak pratik stratejiler gelişmemiş oluyor."
Araştırmanın başyazarı Sam West de bunun ilaçların başarısızlığı değil, obezitenin kronik ve tekrarlayan bir hastalık olmasının sonucu olduğunu vurguladı.
Uzmanlar, GLP-1 ilaçlarının tek başına bir çözüm olarak görülmemesi gerektiği konusunda hemfikir. Çalışma, kısa süreli kullanım yerine kapsamlı ve uzun vadeli kilo yönetimi stratejilerinin şart olduğu uyarısında bulunuyor.