Yeni bir araştırmaya göre e-sigaralar, sigarayı bırakmada nikotin bandı ve sakız gibi geleneksel yöntemlerden daha etkili. Ancak uzmanlar olası sağlık risklerine karşı uyarıyor.
Yeni bir araştırmaya göre nikotinli elektronik sigaralar, sigarayı bırakmada geleneksel yöntemlerden daha etkili olabilir. Ancak bu ürünlere yönelik artan inceleme, başka sağlık risklerine de dikkat çekiyor.
REKLAM
REKLAM
Oxford Üniversitesi’nden araştırmacıların yürüttüğü ve Addiction dergisinde yayımlanan çalışma, nikotinli elektronik sigaraların, sakız ve bant gibi diğer müdahalelere kıyasla sigarayı bırakmada daha etkili olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar ayrıca, nerelerde daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu göstermek için bir “Kanıt ve Boşluk Haritası” geliştirdi.
Oxford’daki Nuffield Birincil Bakım Sağlık Bilimleri Bölümü’nde kıdemli araştırmacı ve öğretim üyesi olan Angela Difeng Wu, “Bu genel bakışın ve Kanıt ve Boşluk Haritası’nın, nikotinli elektronik sigaraların sigaradan uzak kalma üzerindeki etkilerine dair kanıtların ‘çelişkili’ olduğu yönündeki bazı iddialara son verebilmesini umuyoruz,” dedi.
“Aslında, başvurduğumuz tüm meta-analizlerde kanıtlar açık ve tutarlı: Elektronik sigaralar, insanların sigarayı bırakmasına yardımcı olmada etkilidir.”
İnceleme, ciddi olumsuz olaylara ilişkin kanıtların ise hâlâ net olmadığını gösterdi. Diğer çoğu yan etki için eldeki veriler, nikotinli elektronik sigaralar ile diğer tedaviler arasında çok az ya da hiç fark olmadığını ima etti.
Elektronik sigaralar uzun süredir sigaraya alternatif olarak mercek altında. Uzmanlar her koşulda en sağlıklı seçeneğin sigara içmemek olduğu konusunda hemfikir olsa da, artan sayıda çalışma, tütünü bırakmada olası bir yardımcı olarak bu ürünlere işaret ediyor.
Araştırmacılar, 2014 ile 2023 yılları arasında yapılmış 14 sistematik incelemeyi değerlendirdi.
Bunlar arasında yer alan 2024 tarihli bir Cochrane incelemesi, nikotin bantları veya sakız gibi Nikotin Replasman Tedavisi’ne (NRT) kıyasla, nikotinli elektronik sigara kullanan her 100 kişiden fazladan 2 ila 5’inin sigarayı bıraktığını ortaya koydu.
Oxfordlu araştırmacılar, son dönemde artan desteklere karşın, e-sigaraların sigarayı azaltmadaki rolüne ilişkin belirsizliklerin ve algılanan tartışmaların, uluslararası politikaları, klinik uygulamaları ve kişisel kararları zorlaştırdığını belirtti.
E-sigaralar zararsız mı?
Bu ürünlere yönelik tutumlar hâlâ bölünmüş durumda. E-sigara kullanımının uzun vadeli sağlık etkilerine dair kanıtlar ise, bu ürünlerin tüketiciye sunulmasının görece yeni olması ve ürünlerin sürekli değişmesi nedeniyle hâlâ gelişiyor.
Artan kanıtlar e-sigaraların sigarayı bırakmada etkili olduğunu gösteriyor gibi görünse de, uzmanlar bunların risksiz olmadığı ve sigara içmeyenler tarafından kullanılmaması gerektiği uyarısında bulunuyor.
Şubat 2026’da yayımlanan bir çalışma, insanlarda yürütülen araştırmalardan e-sigaraların kansere yol açtığını gösteren bir kanıt bulunmadığını, ancak e-sigara kullanan kişilerin kanserojen kimyasallara maruz kaldığına dair bulgular olduğunu kaydetti.
Buna karşın çalışma, geleneksel tütün ürünleriyle kıyaslandığında, yanıcı tütün sigarası içmek yerine elektronik sigara kullanılmasının, kanser yapıcı kimyasallara maruziyeti belirgin biçimde azalttığını da vurguladı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ-WHO), çocuklar üzerindeki etkileri nedeniyle elektronik sigaralar ve 'vape' ürünlerine sert şekilde karşı çıkıyor.
DSÖ, 2025’te dünya çapındaki e-sigara kullanımına ilişkin ilk tahminini yayımladı ve dünya genelinde 100 milyondan fazla insanın artık elektronik sigara kullandığını ortaya koydu.
Buna, 13 ila 15 yaşları arasında en az 15 milyon çocuğun halihazırda e-sigara kullanıyor olması da dahil. DSÖ’ye göre, veri bulunan ülkelerde çocukların elektronik sigara kullanma olasılığı, ortalamada yetişkinlere kıyasla dokuz kat daha yüksek.
DSÖ’den Etienne Krug, “Elektronik sigaralar, nikotin bağımlılığında yeni bir dalgayı körüklüyor,” dedi. “Zarar azaltma aracı olarak pazarlanıyorlar ama gerçekte çocukları çok daha erken yaşta nikotine bağımlı hale getiriyor ve onlarca yıllık ilerlemeyi baltalama riski taşıyorlar.”