Yeni bir kargo terminali, genişletilen yakıt depolama alanları ve vergisiz gümrük rejimi, transit sürelerini ve maliyetleri azaltmayı hedefliyor. Strateji, Avrupa ile Asya arasında alternatif güzergâh arayan havayolları ve lojistik şirketlerine odaklanıyor.
Özbekistan'ın orta kesiminde yer alan Navoi Uluslararası Havalimanı, Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasındaki transit yük akışlarını kendine çekmeyi hedeflerken kargo kapasitesini ve lojistik altyapısını genişletiyor. Havalimanı yetkililerine göre bu hamle, tesisin uluslararası tedarik zincirlerindeki konumunu güçlendiriyor.
REKLAM
REKLAM
Çin'i Avrupa ve Orta Doğu'ya bağlayan kritik ulaşım koridorları üzerinde bulunan havalimanı; düşük nem ve sınırlı sis gibi istikrarlı uçuş koşullarından ve sanayi bölgeleri, bir serbest ekonomik bölge ile yerleşik demir yolu ve kara yolu ağlarına yakınlığından faydalanıyor.
Bu unsurlar, kıtalararası kargo taşıyıcılarını ve lojistik şirketlerini hedefleyen çok modlu bir lojistik platformu olarak gelişimini destekliyor.
"Navoi Havalimanı'nın ana odağı hiçbir zaman yolcu trafiği olmadı," dedi Navoi Uluslararası Havalimanı Direktörü Alişer Kliçev.
"Hedefimiz, hava, kara ve demir yolu taşımacılığı arasında kesintisiz entegrasyon sunan, Avrupa ile Asya arasındaki kargo transitinin merkezi bir kavşağını oluşturmak," diye ekledi.
Altyapı genişlemesi ve kargo kapasitesi
Havalimanında genel kargo, değerli ve tehlikeli maddeler, e-ticaret gönderileri ile posta ve kurye teslimatlarını işlemek üzere 16 bin metrekarelik bir kargo terminali inşa ediliyor.
Tesisin, özellikle Asya ile Avrupa arasındaki daha hızlı transit talebinin arttığı bir dönemde, Avrasya rotalarındaki artan kargo hacmini desteklemesi ve elleçleme kapasitesini yükseltmesi bekleniyor.
Yakıt depolama altyapısı da genişletiliyor. 2008 tarihli bir cumhurbaşkanlığı kararı uyarınca havalimanına 10 bin tonluk ilave havacılık yakıtı depolama kapasitesi ekleniyor ve toplam kapasite 15 bin tona çıkarılıyor.
Bu modernizasyon, kargo uçuşlarındaki artışı desteklemeyi ve uzun menzilli yük operasyonlarında kesintisiz hizmet sağlamayı amaçlıyor.
"Bu genişleme, artan sayıdaki kargo uçuşunun yakıt talebini karşılayabilmemizi güvence altına alıyor," dedi Kliçev.
Havalimanı içinde kargo işleme, ekspres gönderiler ile posta ve kurye hizmetlerine ayrılmış özel operasyon alanları da oluşturuluyor.
Bu alanlar, dönüş sürelerini kısaltmak, kargo elleçleme verimliliğini artırmak ve Asya ile Avrupa pazarları arasında hareket eden e-ticaret gönderileri de dahil olmak üzere zamana duyarlı teslimatları desteklemek üzere tasarlandı.
Gümrük rejimi ve ticaret koridorlarına entegrasyon
Navoi Havalimanı, Navoi Serbest Ekonomik Bölgesi ve çevresindeki sanayi merkezleriyle yakın koordinasyon içinde çalışıyor ve hava, demir yolu ve kara yolu taşımacılığını birbirine bağlayan daha geniş bir lojistik ağın parçasını oluşturuyor.
Termez üzerinden geçen güzergâhlar da dahil olmak üzere bölgesel ve uluslararası koridorlara entegrasyonu, Orta Asya, Avrupa ve Orta Doğu arasındaki kargo akışlarını mümkün kılıyor ve çok sayıda pazardaki transit operasyonlarını destekliyor.
Kliçev, havalimanının şu anda Maersk, MNG, MyFreighter ve FlyKhiva'nın da aralarında bulunduğu hava kargo şirketlerine hizmet verdiğini, bunun da bölgedeki kargo operatörlerinin artan ilgisini yansıttığını söyledi.
"Altyapımız, büyük kargo uçaklarının teknik inişlerine imkân tanıyarak havayolları için esnek ve güvenilir operasyonlar sağlıyor," diye devam etti.
Havalimanının gelişim stratejisinin temel unsurlarından biri, malların gümrük vergisi ve diğer vergiler uygulanmadan ithal edilip depolanmasına, işlenmesine ve yeniden ihraç edilmesine olanak tanıyan porto-franko gümrük rejiminin hayata geçirilmesi.
Bu sistem, sevkiyatların birleştirilmesine, bölünmesine ve yeniden paketlenmesine imkân tanıyor; lojistik operatörlerine esneklik sağlarken uluslararası ticaret akışları için transit sürelerini kısaltıyor.
Bölge, yedek parçaların depolanması ve bakımı da dahil olmak üzere uçaklara yönelik teknik hizmetleri de kapsıyor; bu faaliyetler için 1 Ocak 2029'a kadar vergi muafiyeti uygulanıyor.
Bu çerçeve, Avrasya rotalarında maliyet avantajı ve sadeleşmiş gümrük süreçleri arayan lojistik şirketlerini çekmek üzere tasarlandı.
"Porto-franko rejimi kritik bir dönüm noktası. Kargo işlemlerinin hızını kayda değer ölçüde artıracak ve havalimanının uluslararası lojistik şirketleri nezdindeki cazibesini güçlendirecek," dedi Kliçev.
Gelecekteki hizmetler ve yatırım görünümü
Havalimanı, 2029'a kadar bir bakım, onarım ve revizyon (MRO) merkezi kurarak teknik kapasitesini artırmayı planlıyor.
Tesis, Orta Asya'da teknik destek arayan uluslararası havayollarını çekmek amacıyla geniş gövdeli uçakların bakım ve boyamasına yönelik hangarları da içerecek.
"Havacılık merkezimiz, havayollarının bakım ve onarım işlemlerini doğrudan Navoi'de yapmasına imkân tanıyarak kargo operatörleri için tek duraklı bir çözüm sunacak," dedi Kliçev.
Uluslararası kara yolu taşımacılığını desteklemek üzere, en fazla 50 kamyon kapasiteli bir TIR parkı da inşa ediliyor. Tesis, gümrük evrak işlemlerini, yüklerin gümrükten çekilmesini ve sürücülere yönelik hizmetleri üstlenecek ve kara yolu taşımacılığını hava ve demir yolu lojistik operasyonlarıyla entegre edecek şekilde tasarlandı.
Alanda sürücüler için konaklama imkânları ve 24 saat hizmet veren bir yemek tesisi ile tüm bölgeyi kapsayan bir güvenlik sistemi bulunacak. Sürekli operasyonu desteklemek amacıyla gümrük memurları için dinlenme alanları da öngörülüyor.
Navoi'nin daha geniş kapsamlı gelişim stratejisi, kargo terminalleri ve depolama tesislerinin daha da genişletilmesini, ayrıca lojistik parkların ve dağıtım merkezlerinin geliştirilmesini içeriyor.
Planlar ayrıca, havacılık yakıtı kapasitesinin artırılmasını, mühendislik hizmetlerini ve e-ticaret lojistiği çözümlerini de kapsıyor; tüm bunlar, havalimanının bölgesel tedarik zincirlerindeki rolünü güçlendirmeyi ve uluslararası yatırımları çekmeyi hedefliyor.