ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı kapatabileceğine dair haberlerin ardından petrol fiyatları fırlarken borsalar geriledi. Avrupa'da ise seçim sonuçlarının ardından Macar forinti değer kazandı.
Hafta sonu İran barış görüşmelerinde bir ilerleme sağlanacağına dair iyimserliğin dağılmasının ardından piyasalar pazartesiye temkinli bir başlangıç yaptı. Yatırımcılar jeopolitik riskler, enflasyon verileri ve bilanço sezonunun başlayacağı, etkisi yüksek bir haftaya hazırlanıyor.
REKLAM
REKLAM
Petrol fiyatları yeniden yükselişe geçerken, uluslararası gösterge Brent ve ABD göstergesi WTI varil başına 100 doların üzerinde işlem görüyor. Pazartesi sabahı Avrupa’da, en yakın vadeli Brent kontratı yüzde 7 artışla varili neredeyse 102 dolardan, WTI ise yaklaşık yüzde 8 primle 104 dolardan el değiştirdi.
Bu gelişme, ABD ordusunun Hürmüz Boğazı’na giren ve çıkan gemileri abluka altına almaya hazırlanmasıyla aynı zamana denk geliyor. Savaşın başından bu yana İran kaynaklı müdahaleler, bölgedeki deniz taşımacılığını büyük ölçüde aksatmış durumda.
ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan’da yürütülen ABD-İran ateşkes görüşmelerinin anlaşma sağlanamadan sona ermesinin ardından planlanan ablukayı açıkladı. Ordu, İran’ın tüm limanlarını kapsayacak ablukasının pazartesi günü başlayacağını açıkladı.
Petrol fiyatları, şubat sonundan bu yana Boğaz’dan geçen sevkiyatın neredeyse durma noktasına gelmesiyle tırmanışa geçti. Brent petrol savaş öncesinde varil başına yaklaşık 70 dolardan işlem görürken zaman zaman 119 doların üzerine çıktı.
“Piyasalarda bu sabah belirgin bir riskten kaçış hareketi görüldü,” diyen Deutsche Bank Research analistleri, notlarında “hava yeniden olumsuza döndü” değerlendirmesinde bulundu.
“Petrol fiyatları, dünyada hisse senedi ve tahvillerin değer kaybetmesine yol açan stagflasyonist bir şok korkusunu yeniden alevlendirdi.”
Macaristan seçimi ve forint
Peter Magyar ve partisi Tisza’nın, Viktor Orban’ın Fidesz’inin 16 yıllık iktidarına son veren ezici seçim zaferi sonrası döviz piyasalarında Macar forinti öne çıktı.
Avrupa piyasaları açılmadan önce pazartesi sabahı euro, 377,56 forintten sert bir düşüşle 366,18 forinte geriledi. Macaristan borsa endeksi ise pazartesi sabahı yüzde 2,85 yükselerek, blok genelindeki olumsuz havanın aksine pozitif ayrıştı.
Yatırımcılar, Magyar’ın Tisza Partisi’nin Macaristan’ı daha AB yanlısı bir çizgiye taşımasını, hukukun üstünlüğü alanındaki uyumun yeniden sağlanması ve Brüksel ile daha yakın işbirliği ihtimalinin artmasını bekliyor.
Para birimleri cephesinde euro, Avrupa seansında dolar karşısında zayıflayarak 1,1692 dolara geriledi. İngiliz sterlini de dolar karşısında değer kaybederek yüzde 0,3 düşüşle 1,3416 dolara indi.
Borsalarda dalgalı bir seans bekleniyor
Avrupa borsaları haftaya ekside başladı. Londra’da FTSE 100 açılışta yüzde 0,4 düşerken, Frankfurt’ta DAX yüzde 1 geriledi, Paris’te CAC 40 ise yaklaşık yüzde 0,9 kayıpla açıldı.
Asya borsaları da pazartesi günü eksideydi. Japonya’da gösterge Nikkei 225 endeksi sabah işlemlerinde yüzde 1 değer kaybederek 56.357,40 puana geriledi. Avustralya’da S&P/ASX 200 yüzde 0,5 düşerek 8.913,50 puana indi. Güney Kore’de Kospi yüzde 1,1 kayıpla 5.795,15 puana geriledi. Hong Kong’da Hang Seng neredeyse yüzde 1,5 değer kaybederek 25.513,42 puana düşerken, Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,2 azalışla 3.976,57’ye indi.
Analistler, küresel işlemlerde bir süre daha dalgalı seyrin sürmesinin beklendiğini söylüyor.
Hong Kong’da konuşan Astris Advisory Japan Genel Müdürü ve Strateji Direktörü Neil Newman, “Görüşmelerin sonucu insanların umduğu gibi olmadı, bu kesin” dedi.
“Şu an itibarıyla tablo pek parlak görünmüyor. Özellikle petrol fiyatları büyük endişe kaynağı.”
Wall Street, geçen haftayı üst üste ikinci haftalık yükselişle kapattı. S&P 500 endeksi, dalgalı geçen seansın ardından cuma günü yüzde 0,1 geriledi.
Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,6 düşerken, Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 0,4 yükseldi. Ancak bu yükselişler, Pakistan’daki hafta sonu barış görüşmelerine dair iyimserliğin etkisiyle gelmiş, sonrasındaki gelişmelerle bu hava dağılmıştı.
On yıllık ABD Hazine tahvillerinin faizi, perşembe geç saatlerdeki yüzde 4,29 seviyesinden, cuma günü yüzde 4,32’ye yükseldi.
Döviz piyasasında ABD doları, 159,25 yenden 159,74 Japon yenine çıktı. Euro ise 1,1729 dolardan 1,1687 dolara geriledi.
Bu hafta piyasalar neyi izleyecek?
Piyasalar, odağın hâlâ Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler ve İran çatışmasının daha geniş yansımaları üzerinde olduğu yoğun bir haftaya giriyor.
ABD’de yatırımcılar, JPMorgan, Goldman Sachs ve Bank of America’nın yanı sıra ASML ve TSMC’nin de aralarında bulunduğu büyük bankalar ve teknoloji şirketlerinin bu hafta açıklanacak ilk önemli bilanço dalgasına odaklanmış durumda.
Bu tabloya, ABD’den gelecek kritik enflasyon ve üretici fiyat verileri ile işsizlik maaşı başvuruları eşlik edecek. Söz konusu veriler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimlerine ne kadar yaklaştığını anlamak açısından belirleyici olacak.
Bu arada IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları da bu hafta Washington’da başlıyor.
Salı günü açıklanacak son IMF Dünya Ekonomik Görünüm raporu da yakından izlenecek ve bu kurumların, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ışığında küresel ekonominin dayanıklılığını nasıl değerlendirdiğine dair ek ipuçları sunabilecek.
Avrupa’da ise yatırımcılar, euro bölgesi ekonomisinin istikrar kazanmaya başlayıp başlamadığını ya da hâlâ zayıf taleple boğuşup boğuşmadığını görmek için PMI ve sanayi faaliyetine ilişkin verilere odaklanmış durumda.