Brüksel, G7 müttefikleriyle birlikte Rus petrol tankerlerine verilen denizcilik hizmetlerine tam yasak getirme fikrini yokluyor. Ancak ABD ve İngiltere'nin son kararları, bu adımın onaylanmasının epey zor olacağına işaret ediyor.
Avrupa Birliği, Rusya’nın savaş ekonomisini zayıflatmaya yönelik yaptırım stratejisinden geri adım atmayacağını açıklarken, İngiltere ise son kararlarının yaptırımların kaldırılması anlamına gelmediği konusunda müttefiklerini ikna etmek için çabalıyor.
REKLAM
REKLAM
İngiliz hükümeti, salı günü yayımladığı süresiz bir lisansla, Türkiye ve Hindistan gibi ülkelerde Rus ham petrolünden üretilen dizel ve jet yakıtının ithalatına izin verdi. Söz konusu ülkeler, Rus petrolünü indirimli fiyatlarla satın alıyor.
Ayrıca yayımlanan ayrı bir lisans, Rusya’nın Sakhalin-2 ve Yamal LNG projeleriyle kısa vadeli hizmet sözleşmelerinin Ocak 2027’ye kadar sürdürülmesine olanak tanıyor.
Karar, Ukrayna ve Avrupa’daki müttefiklerde şaşkınlık yarattı. Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin ofisi, kararın ayrıntılarını anlamak için İngiliz yetkililerle “yoğun temas halinde” olduklarını açıkladı. Zelenskiy’nin yaptırımlar temsilcisi Vladyslav Vlasiuk ise Moskova bütçesine sağlanabilecek “ek gelirler” konusunda endişeli olduklarını söyledi.
Brüksel’de ise Avrupa Komisyonu, mevcut yaptırım politikasının süreceğini vurguladı.
Komisyonun baş sözcüsü Paula Pinho, “Rus petrolü ve gazı ithalatına yönelik yaptırımlara bağlı kalmayı sürdürüyoruz” dedi. Pinho ayrıca, “Rusya’nın Orta Doğu’daki devam eden çatışmadan fayda sağlamaması gerektiğini yeniden vurgulamamız gerekiyor. Bu oldukça ironik olurdu” ifadelerini kullandı.
Londra yönetimi ise yaşanan krizi “iletişim hatası” olarak göstermeye çalıştı.
İngiliz hükümeti, lisansların; Rus ham petrolünden elde edilen rafine ürünlere yönelik yasağın ve Rus LNG’sine denizcilik hizmetlerinin kademeli biçimde devreye alınması için gerekli olduğunu savundu. Hükümet, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından enerji arzında yaşanan baskının daha fazla büyümemesi gerektiğini belirtti.
Muhalefetten gelen yoğun eleştiriler üzerine Başbakan Keir Starmer, söz konusu lisansları İngiliz tüketicileri korumaya yönelik “kısa vadeli önlemler” olarak tanımladı.
Starmer, Parlamento’da yaptığı konuşmada, “Bu hiçbir şekilde mevcut yaptırımların kaldırılması anlamına gelmiyor. Müttefiklerimizle yeni yaptırım paketleri üzerinde çalışmayı sürdüreceğiz” dedi.
Ticaret Bakanı Chris Bryant ise yumuşatılmış yaptırımların “beceriksizce” duyurulmasından ötürü özür dileyerek lisansları “en kısa sürede” gözden geçirme sözü verdi.
Tam yasak beklemede
Londra’dan gelen haberler, Washington’un deniz yoluyla taşınan Rus petrolüne tanıdığı muafiyeti bu yıl üçüncü kez uzattığını teyit etmesinden sadece bir gün sonra gündeme düştü. ABD, bu adımın “enerji açısından en kırılgan ülkeler” için “ilave esneklik” sağlayacağını savundu.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in duyurusu, Paris’te düzenlenen ve kendisinin de katıldığı G7 maliye bakanları ile merkez bankası başkanları toplantısıyla aynı zamana denk geldi.
Avrupa Ekonomiden Sorumlu Komiseri Valdis Dombrovskis, bu uzatmayı sert sözlerle eleştirdi. Paris’te konuşan Dombrovskis, Ural petrolünün fiyatındaki keskin artışa atıfla “AB açısından baktığımızda, bunun Rusya üzerindeki baskıyı azaltmanın zamanı olduğunu düşünmüyoruz,” dedi.
“Aksine, bu baskıyı artırmamız gerekiyor,” diye ekledi.
Brüksel, şu anda Rus petrol tankerlerine yönelik denizcilik hizmetleri için, bankacılık, deniz taşımacılığı ve sigorta dahil kapsamlı bir yasak getirilmesi için Batılı müttefiklerini ikna etmeye çalışıyor. Yürürlüğe girdiğinde bu yasak, G7’nin 2022'den bu yana uyguladığı fiyat tavanı mekanizmasının yerini alacak.
Ancak Komisyon, iki karşıt baskı arasında sıkışmış durumda.
Bir yanda, deniz taşımacılığı ve bayrak hizmetlerinde ekonomik çıkarları bulunan iki üye ülke, Yunanistan ve Malta, tam yasağın ancak G7 ülkeleri birlikte hareket ederse uygulanmasında ısrar ediyor.
Diğer yanda ise bankacılık ve sigorta hizmetlerinde başat rol oynayan ABD ile İngiltere, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının yarattığı sarsıntılarla baş edebilmek için kendi yaptırım rejimlerini uyarlıyor.
Bu kamplar arasındaki çözülemeyen gerilimler, AB’yi, yasağın teoride onaylanmış ama pratikte askıya alınmış olduğu sıra dışı bir konuma sürükledi.
G7 toplantısının sonunda maliye bakanları, Rusya’ya “ağır bedeller ödetmeye devam etme” yönündeki “sarsılmaz kararlılıklarını” yineledi ve bir takvim açıklamadan, denizcilik hizmetlerine yönelik “muhtemel tedbirlerin” gündeme gelebileceğine kapıyı açık bıraktı.