Küresel sağlık kurumu CEPI, Orta Afrika’daki salgın yayılmayı sürdürürken Ebola’nın Bundibugyo türüne karşı üç deneysel aşının sürecini hızlandırıyor.
Salgınlara Hazırlık Yenilikleri Koalisyonu (CEPI), Demokratik Kongo Cumhuriyeti (DKC) ve Uganda’daki mevcut Ebola salgınından sorumlu Bundibugyo virüsünü hedefleyen üç deneysel aşının geliştirilmesini “ivedilikle hızlandıracağını” Pazartesi günü duyurdu.
“Bundibugyo virüsü hızla yayılırken ve ruhsatlı hiçbir aşı yokken, bu ölümcül hastalığa karşı yarışta her günün önemi var” dedi CEPI İcra Kurulu Başkanı Dr. Richard Hatchett.
“CEPI’nin bu üç umut verici aday için sağladığı acil finansman ve destek, salgının kontrolüne yardımcı olacak güvenli ve etkili aşıların geliştirilmesini amaçlıyor.”
CEPI, ortaya çıkan bulaşıcı hastalıklara ve olası pandemilere karşı aşılar ve biyolojik karşı önlemlerin geliştirilmesini finanse eden ve hızlandıran küresel bir kamu-özel sektör ortaklığıdır.
Kuruluş, geliştirilmekte olan aşı adaylarından oluşan bir portföye yatırım yapacağını; buna, International AIDS Vaccine Initiative, Moderna ve Oxford Üniversitesi tarafından geliştirilen ve Hindistan Serum Enstitüsü’nde (SII) üretilecek adayların da dahil olduğunu açıkladı.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), bu üç aşı adayını şu anda Ebola ile mücadele için geliştirilenler arasında en umut verici olanlar olarak tanımladı.
Çalışmalar şu anda hangi aşamada?
CEPI, Moderna’nın, COVID-19 sırasında etkinliği kanıtlanan aynı mRNA teknolojisini kullanan aşı adayı için, preklinik testler ve Faz 1 klinik deneyler amacıyla 50 milyon dolara (43 milyon avro) kadar fon ayıracağını açıkladı.
Oxford Üniversitesi ve SII, Faz 1 deneylerine hazırlık kapsamında preklinik testler ve diğer geliştirme faaliyetleri için ilk etapta 8,6 milyon dolara (7,4 milyon avro) kadar kaynak alacak.
IAIVI ise 3,2 milyon dolara (2,57 milyon avro) kadar destek alacak; örgütün aşı adayı, Ebola’nın Zaire suşuna karşı onaylanmış ve DSÖ tarafından ön yeterlilik verilmiş bir aşıyla aynı rVSV aşı platformunu kullanıyor.
“CEPI’nin üç umut verici Bundibugyo virüsü aşı adayına yaptığı yatırım, ortak yanıtımızda önemli bir ilerleme adımıdır” dedi Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus.
Ayrıca Bundibugyo’ya karşı bir aşının, hem bu salgının kontrolüne yardımcı olabileceğini hem de gelecekteki olası patlamalara hazırlığı güçlendirebileceğini belirterek, bunu “salgınlara yanıtın tam da gerektirdiği türden sektörler arası işbirliği” olarak nitelendirdi.
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya da kararı memnuniyetle karşıladı.
“Afrika’da devam eden bir Ebola salgınına yanıt verirken, CEPI’nin üç Bundibugyo ebolavirüsü aşı adayına yaptığı yatırım hem zamanlama açısından yerinde hem de Afrika’nın sağlığı için kritik önemde” dedi ve bunun, kıtanın ekonomik güvenliği ile Afrika’nın kıta genelinde sürdürülebilir Ar-Ge ve aşı üretim kapasitesi oluşturma hedefi açısından da hayati olduğunu vurguladı.
Bu aşıların dayandığı tüm teknoloji platformları için kapsamlı güvenlik verileri bulunuyor ve söz konusu platformlar, Ebola’nın Zaire ve Sudan suşlarının yanı sıra Marburg virüsü gibi diğer patojenlere karşı preklinik veya klinik düzeyde etkinlik gösteren adayların geliştirilmesinde de kullanıldı.
Demokratik Kongo Cumhuriyeti, pazar günü yaptığı açıklamada mevcut salgında en az 282 teyit edilmiş vakanın görüldüğünü, yaklaşık 1.000 olası vakanın da kayıtlara geçtiğini bildirdi.
Aşıların geliştirilmeye devam ettiğini belirten DSÖ, önceliğin, onlarca yıldır Ebola ile mücadelede kullanılan araçlarla bulaşmayı durdurmak olduğunu vurguladı.
Bunlar arasında hastalık gözetimi, hızlı test ve tanı, temaslı takibi, hastaların izolasyonu ve bakımı, enfeksiyonun önlenmesi ve kontrolü, toplumun sürece dahil edilmesi ile güvenli ve onurlu defin uygulamaları yer alıyor.