Fransa ve Almanya'da milyonlarca kişi, ikinci el alışveriş platformu Vinted üzerinden çocukların kodlu ilanlarla satıldığı iddiasını öne süren videoları izledi. Ancak şimdiye kadar yürütülen incelemeler, bu iddiaları doğrulayacak somut bir kanıt ortaya koyamadı.
20 bin avroya satışa çıkarılan bir klima kumandası, piyasa değerinin çok üzerinde fiyatlandırılmış oyuncaklar ve ilan açıklamalarında yer alan yaş bilgileri... TikTok, Reddit ve sosyal medyada paylaşılan doğrulanmamış ekran görüntüleri, insan kaçakçılarının çocukları sıradan ürün ilanları gibi göstererek satışa çıkardığı iddialarının hızla yayılmasına neden oldu.
Litvanya merkezli ikinci el alışveriş platformu Vinted, son yıllarda özellikle Fransa'da büyük bir büyüme kaydetti ve ülkede giyim kategorisinde Amazon'u geride bıraktı.
TikTok'ta 900 binden fazla beğeni alan bir videoda, 30 bin euroya satışa çıkarılmış pelüş oyuncak ekran görüntüsü paylaşılarak bunun çocuk ticaretine yönelik "kodlu ilan" olduğu öne sürüldü. Videoyu paylaşan kullanıcı, yüksek fiyatlı sıradan ürünlerin açıklamalarına çocuğun cinsiyeti, yaşı veya fiziksel özelliklerine ilişkin ipuçlarının gizlendiğini iddia etti.
Başka bir Fransız içerik üreticisi ise 30 bin euroluk sahte bir oyuncak araba ilanı oluşturduğunu ve çok sayıda şüpheli mesaj aldığını söyledi. Benzer içerikler Almanca ve İngilizce olarak da yayınlandı ve bu videolar da milyonlarca kez görüntülendi.
Euronews ne buldu?
Euronews'ün doğrulama ekibi The Cube, sosyal medyada paylaşılan ekran görüntülerindeki ilanların Vinted'de halen aktif olduğuna dair kanıt bulamadı.
Gazetecilerin platformda yaptığı incelemede ise sıra dışı üç ilana rastlandı. Bunlardan biri "Mavi pelüş oyuncak" başlığını taşıyor, mavi bir kumaş parçasının fotoğrafını içeriyor ve açıklamasında "2 yaşında," "sağlıklı," "sarışın" gibi ifadeler yer alıyordu.
Söz konusu ilanlar tespit edildikten yaklaşık 10 dakika sonra platformdan kaldırıldı. Satıcılara ulaşılmaya çalışıldı ancak yanıt alınamadı.
Polis: 'Şu ana kadar güvenilir kanıt yok'
Fransız gazetesi 20 Minutes, 20 bin euroya satışa çıkarılan klima kumandası ilanının sahibiyle iletişime geçti. Gazetecinin ürünün "cinsiyetini" sorması üzerine satıcı "kız" yanıtını verdi ve görüşmeyi şifreli bir mesajlaşma uygulamasına taşımayı önerdi.
Ancak gazete ertesi gün haberini güncelleyerek ilanın arkasındaki kişinin 17 yaşında bir lise öğrencisi olduğunu duyurdu. Öğrencinin, pedofilleri ortaya çıkarmak amacıyla "şaka yapmak" ve "biraz para kazanmak" için ilanı hazırladığını söylediği aktarıldı.
İddiaların yayılması üzerine Almanya ve Fransa'da güvenlik makamları inceleme başlattı.
Almanya'nın Hessen Eyaleti Kriminal Polis Teşkilatı (HLKA), kamuoyundan gelen ihbarların değerlendirildiğini ancak şu ana kadar söz konusu ilanlarla çocuk veya insan kaçakçılığı arasında güvenilir bir bağlantı kuran herhangi bir kanıt bulunmadığını açıkladı.
Polis, bildirilen ilanların önemli bölümünün sahte göründüğünü, sosyal medyada dolaşan ekran görüntülerinin tamamının da gerçek Vinted ilanları olduğunun doğrulanamadığını belirtti.
Fransa İçişleri Bakanlığı ise Nanterre Savcılığı'nın olayla ilgili ön soruşturma başlattığını doğruladı. Ancak bir soruşturmanın açılması, iddiaların doğru olduğu veya suç işlendiği anlamına gelmiyor.
Vinted: 'Çocuk ticaretine ilişkin güvenilir vaka tespit edilmedi'
Vinted, Euronews'a yaptığı açıklamada, dolaşıma giren ilanları kapsamlı şekilde incelediğini ve bunların çocuk ticaretiyle bağlantılı olduğuna dair güvenilir hiçbir vakaya rastlamadığını bildirdi.
Şirket, yetkililerle iş birliği yaptığını, iddiaları körüklemek amacıyla oluşturulan sahte ilanların kaldırıldığını ve bazı kullanıcıların yüksek fiyatlı ürün satan kişileri hedef alarak tacizde bulunduğunu belirtti.
Vinted'e göre, şüpheli kişileri "yakalamak" amacıyla oluşturulan sahte ilanlar ve doğrulanmamış paylaşımlar hem platformun içerik denetimini zorlaştırıyor hem de gerçek soruşturmaları olumsuz etkileyebiliyor.
Daha önce de benzer iddialar ortaya atılmıştı
Vinted üzerinden çocuk ticareti yapıldığı yönündeki iddialar ilk kez gündeme gelmiyor.
Benzer söylentiler 2023 yılında da Fransa'da TikTok üzerinden yayılmış, bağımsız doğrulama kuruluşları tarafından çürütülmüş ve komplo teorisi olarak değerlendirilmişti.
Uzmanlara göre bu iddialar, geçmişte ABD merkezli mobilya şirketi Wayfair hakkında ortaya atılan ve yüksek fiyatlı mobilyaların çocuk ticaretinde kullanıldığı yönündeki asılsız komplo teorisini de hatırlatıyor. O iddiaları destekleyen herhangi bir kanıt da hiçbir zaman ortaya konulamamış ve en nihayetinde Fransa merkezli Conspiracy Watch örgütü tarafından komplo teorisi olarak nitelendirilmişlerdi.