Loader
Bize Ulaşın
Reklam

Roket imha protokolü: Her uzay fırlatmasında hayatları koruyan görünmeyen güvenlik

Léonard Buchaillot, Fransa Ulusal Uzay Çalışmaları Merkezi'nin (CNES) hava güvenliği mühendisi.
Léonard Buchaillot, Fransa Ulusal Uzay Araştırmaları Merkezinin (CNES) havacılık güvenliği mühendisi. ©  Euronews
© Euronews
By Maria Muñoz Morillo
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
Paylaş Close Button

Uçuş Güvenliği Bölümü, Ariane 6’nın uçuş yolunu gerçek zamanlı izleyip halkı ve personeli korumak için gerekirse otomatik imha emri veriyor. Euronews, her şeyin sorunsuz gitmesini sağlamakla görevli mühendislerden biriyle konuştu.

Fransız Guyanası’ndaki Avrupa Uzay Limanı’nda her kalkışın motor gürültüsünün ve görsel şöleninin arka planında, ancak işler ters gittiğinde fark edilen kritik bir birim görev yapıyor: Uçuş Emniyeti Birimi (“Flight Safety Division”).

REKLAM
REKLAM

Bu ekibin net ve tek bir görevi var: roket fırlatma rampasından ayrıldığı anda başlayıp tüm kademeleri devreden çıkarılıp düştüğü ana kadar hem bölge halkının hem de teknik personelin tam korunmasını sağlamak.

Euronews, böyle bir ölçekten fırlatmanın etrafındaki güvenliğin nasıl yönetildiğini anlamak için Fransa Ulusal Uzay Araştırmaları Merkezi’nden (CNES) hava güvenliği mühendisi Léonard Buchaillot ile röportaj yaptı.

Gerçek zamanlı izleme ve yörünge analizi

Güvenlik çalışmaları motorların ateşlenmesiyle başlamıyor. Kalkıştan saatler önce uzmanlar, Kourou’daki hava koşullarından kaynaklanabilecek riskleri elemek için gerçek zamanlı olarak işleyip değerlendiriyor meteorolojik verileri.

Uçuş sekansı başladığı anda, birim balistik takibin kontrolünü devralıyor:

- Yörünge analizi: roketin konumu milisaniye hassasiyetinde izleniyor ve davranışı teorik modellerle karşılaştırılıyor.

- Müdahale aralığı: ekip, araç okyanus üzerinde seyrederken ve fırlatıcı atmosfer tabakasını aşıp kıta üzerindeki bölgelerin üzerinden uçmaya başlayana kadar müdahale etme ve aracı denetleme imkanını elinde tutuyor.

Kırmızı düğme: Bir roket ne zaman ve neden devre dışı bırakılır?

Bir anomali durumunda kararlar anında alınıyor. Yerdeki insanlar için riskleri ve yakıtla dolu yüzlerce tonluk bir kütlenin kontrolsüz sapmalarını önlemek amacıyla mühendisler, uçuş koridorları (“flight corridors”) adı verilen önceden tanımlanmış sınırlar çerçevesinde çalışıyor.

Telemetri, Ariane 6’nın hesaplanan rotadan saparak bu güvenlik koridorunun sınırlarını aştığını gösterirse, protokol otomatik ve tartışmaya kapalıdır: nötralizasyon komutu gönderilir. Bu talimat, fırlatıcının kendi kendini imha sistemlerini devreye sokarak roketi tehlike oluşturmasına fırsat vermeden ıssız okyanus bölgeleri üzerinde kontrollü şekilde parçalara ayırır.

Bu, tüm ekibin birlikte aldığı koordineli bir karardır. Roket belirlenen uçuş koridorunun dışına çıkarsa durumun tehlikeli bir hâl alabileceği anlamına gelir; o anda uçuşu derhal durdurur ve roketi devre dışı bırakırız.
Léonard Buchaillot, ingeniero de seguridad aérea del CNES

Aşırı baskı altında yüksek yoğunluklu eğitim

Uçuş kontrol merkezinde ne tereddüte ne de doğaçlamaya yer var. Yalnızca birkaç saniyelik hata payı bile güvenli şekilde sonlandırılmış bir görev ile bir kaza arasındaki farkı yaratabilir.

Bu nedenle güvenlik ekibi, son derece zorlu haftalık simülasyonlarla kesintisiz bir eğitimden geçiyor. Bu düzenli tatbikatlar, fırlatıcının kritik arızalarını gerçek zamanlı olarak canlandırarak personelin koordinasyonunu ölçüyor, operasyonel sertifikaların güncel kalmasını sağlıyor ve herhangi bir acil durumda verilen yanıtın otomatik, isabetli ve tam bir eşgüdüm içinde olmasını güvence altına alıyor.

Görüntü editörü • Juan Isidro Montero Garcia

Ek kaynaklar • Jesús Maturana

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Ariane 6'nın MTG-I2 fırlatmasına vatandaşlardan tepkiler

Roket imha protokolü: Her uzay fırlatmasında hayatları koruyan görünmeyen güvenlik

NASA Roman teleskobunu fırlattı: Evrenin en büyük haritası yolda