Erebti’yi alan TPLF, Afdeera’ya ilerlerken Afar’da 150 bin kişi göç etti; Cibuti koridorunu hedefleyen saldırı, Etiyopya hükümetine baskı kurmayı amaçlıyor.
Etiyopya'nın kuzeyinde çatışmalar hafta sonu boyunca şiddetini korudu; bu durum, yaklaşık 600 bin kişinin hayatını kaybettiği 2020-2022 savaşına geri dönülebileceği endişesini artırdı.
REKLAM
REKLAM
Çarşamba gününden bu yana Tigray Halk Kurtuluş Cephesi ile federal hükümet arasında yoğun çatışmalar yeniden başladı.
TPLF, Başbakan Abiy Ahmed'in hükümetine karşı "savunma savaşı" yürüttüklerini söyleyerek, havaalanlarını ele geçirdi ve komşu Etiyopya'nın Afar ve Amhara bölgelerine saldırılar düzenledi.
Tigray başkenti Mekelle'deki isyancı yönetimin başlıca yayın organı olarak görülen Tigrai TV'nin merkez binası Pazar günü bir insansız hava aracı tarafından vuruldu.
Cuma gününden bu yana, telekom şirketlerinin Tigray'da telefon ve internet hizmetlerinde ağır kesintiler yaşandığını bildirmesinin ardından iletişim kısıtlandı; bu da çatışmalarla ilgili haber yapılmasını zorlaştırıyor.
Tigray'da birçok kişi, önceki savaşta federal hükümet tarafından uygulanan ve elektrik, bankacılık hizmetleri ile neredeyse tüm yardımın kesildiği ablukanın tekrarlanmasından endişe ediyor.
Bir insani yardım kaynağı, Tigray sınırına yakın Afar kasabası Erebti'nin yoğun topçu bombardımanının ardından Pazar günü isyancıların kontrolüne geçtiğini söyledi.
TPLF'nin şimdi, yaklaşık 100 kilometre doğuda bulunan Afdeera kasabasına doğru ilerlediği belirtiliyor.
Aynı kaynak, Afar bölgesinde en az 150 bin kişinin yerinden edildiğini tahmin ettiğini, ancak kesin rakam vermenin mümkün olmadığını belirtti.
"Etiyopya'daki çatışmaların yeniden artmasıyla, bölgede yaşanan daha geniş dinamikler ve felaketler de göz önüne alındığında, duruma yönelik diplomatik ilgi ve denetimin azaldığı bir dönemde siviller için riskin yayılmasını görüyoruz" dedi HRW Afrika bölümünün yardımcı direktörü Laetitia Bader.
"Bölge zaten yıkıcı insan hakları ihlalleri ve insani krizlerle karşı karşıya" diye ekledi. "Komşu Sudan'da ise dünyanın en büyük insani krizinden söz ediyoruz."
Etiyopya komşularını suçluyor
Bu arada Etiyopya ordusunun komutanı, Pazar günü Mısır, Eritre ve Sudan'ı ülkenin kuzeyinde askerleriyle savaşan silahlı grupları desteklemekle suçladı.
Ordunun YouTube kanalında konuşan Genelkurmay Başkanı Mareşal Birhanu Jula, "Dış güçlerin çıkarlarına hizmet etmek üzere örgütlenmiş ve ittifak kurmuş güçlerle savaşıyoruz" dedi.
"Ne Şaebia (Eritre) ne de TPLF, Sudan, Mısır ve diğer dış güçler tarafından desteklenmedikçe, yardım görmedikçe ve silahlandırılmadıkça, ittifak kursalar bile tek başlarına hiçbir şey başaramaz" diye ekledi.
Sudan ordusu Pazar gecesi yaptığı açıklamada bu suçlamaları "kesin olarak reddettiğini ve temelsiz gördüğünü" belirterek, Sudan'ın "uluslararası hukuka ve iyi komşuluk ilişkileri ilkelerine bağlı olduğunu" ifade etti.
TPLF, Abiy hükümetini devirmeyi ve geçici bir yönetim kurmayı hedefleyen ve kendilerinin "Etiyopya Halkları Güçleri Hayatta Kalma İttifakı" adını verdikleri oluşumda ülke genelinden altı silahlı grupla güçlerini birleştirdi.
İttifakta ayrıca, son savaşta TPLF'ye karşı federal güçlerle birlikte savaşan Amhara milliyetçisi Fano milisleri ile ülkenin en kalabalık bölgesinde etkin bir isyan hareketi yürüten Oromo Kurtuluş Ordusu'nun yanı sıra üç diğer bölgeden dört grup daha yer alıyor; böylece ittifak, ülkenin 12 bölgesel eyaletinin yarısını kapsıyor.
TPLF, 1991'den 2018'e kadar Etiyopya'yı yönetmiş, ancak Abiy'in yükselişiyle kenara itilmişti; bu süreç nihayetinde 2020'deki savaşın patlak vermesine yol açtı.
Pretoria Barış Anlaşması savaşı sona erdirmiş ve 2025'in sonlarına dek süren kırılgan bir sükunet sağlamıştı; çatışmalar bu dönemin sonunda yeniden başladı.
Geçen hafta başlayan son çatışma dalgasında Tigray isyancıları, şimdilik Amhara üzerinden güneye, Addis Ababa'ya doğru ilerledikleri önceki savaş stratejisini tekrarlıyor gibi görünüyor.
TPLF'nin Afar'daki saldırısı, Etiyopya'nın yakıt dahil neredeyse tüm uluslararası ticaret yükünü sağlayan Cibuti'den gelen ikmal hatlarını kesmeyi hedefliyor.
Uzmanlara göre Abiy çatışmaları "yönetilebilir" görüyor
ACLED Doğu Afrika Kıdemli Analisti Dr. Jalale Getachew Birru, Euronews ile paylaşılan uzman değerlendirmesinde, "Şimdilik federal hükümet, yeniden başlayan çatışmaları yönetilebilir bir sorun olarak görüyor gibi görünüyor" dedi.
"Cibuti üzerinden geçen hayati ticaret ve ikmal koridoru açık kalırken, hükümet güçleri Wag Hamera bölgesindeki Sekota'da ve Güney Tigray bölgesindeki Alamata'da yeniden kontrol sağladı."
Dr. Jalale, "TPLF'nin Ugugumo ile birlikte Afar'a doğru ilerleyişi, Semera-Cibuti hattını tehdit ederse, bu hesabı değiştirebilir" diye konuştu.
"Ancak bu koridorun kesilmesi, ortaya çıkan hükümet karşıtı ittifakla ilişkisi olmayan, önemli bir bölgesel ortak olan Cibuti'nin tepkisini çekme riskini de taşır" diye ekledi.
"Bu güzergahın kontrolü, Etiyopya'nın Cibuti limanına uzanan ana ticaret koridorunu tehdit ederek TPLF'ye federal hükümet üzerinde ciddi bir etki gücü kazandırabilir."
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'in sözcüsü Stephane Dujarric, BM'nin "özellikle insansız hava araçlarının kullanıldığına dair haberlerden ve sivillerin zarar gördüğü olaylardan büyük endişe duyduğunu" söyledi.
Afrika Birliği de "azami itidal ve gerilimi daha da tırmandırabilecek tüm eylemlerin derhal durdurulması" çağrısında bulunarak, Pretoria Anlaşması çerçevesindeki görüşmelerin hemen yeniden başlatılması gerektiğini vurguladı.
Bu arada binlerce Etiyopyalı Ortodoks Hristiyan, İsa'nın Kutsal Cuma günü çarmıha gerildiğine inanılan "Gerçek Haç"ın bulunmasını anan yıllık Meskel festivali için Addis Ababa'da toplandı.
Abiy, Cumartesi günkü mesajında Etiyopyalılara "büyük bir ulusal güç" oluşturmak için kenetlenme çağrısı yaptı.
Abiy, "Meskel'in ailevi ve toplumsal bir rengi vardır. Aileler bir araya gelir, mahalle toplanır, şehir ve çevresi tek bir meydanda buluşur" dedi.