Son Dakika

Türkiye S-400 alımından vazgeçse bile F-35'leri alamayabilir

Türkiye S-400 alımından vazgeçse bile F-35'leri alamayabilir
Metin boyutu Aa Aa

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Savunma Bakanlığının 15 Kasım’da Kongreye sunduğu ve Türk-Amerikan ilişkilerindeki güncel durumun kapsamlı şekilde değerlendirildiği raporda Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava sistemlerini alması durumunda F-35 programına olan dahlinin yeniden gözden geçirileceği belirtildi. Raporda ayrıca sadece F-35 satışlarının değil diğer Amerikan firmalarının ürettiği savunma sistemleri satışlarının da etkilenebileceği uyarısı dikkat çekiyor.

Raporda Türkiye'nin S-400 ve F-35 sistemlerini aynı anda kullanmasının F-35'in hassas bilgilerinin ele geçirilmesine neden olabileceği kaygısı dile getiriliyor.

Pentagon tarafından Senato ve Temsilciler Meclisine sunulan 12 sayfalık raporda ayrıca Türkiye'nin NATO'nun güneydoğu kanadında "sıra dışı bir jeostratejik konuma sahip olduğu" ve "bu nedenle ABD ile Türkiye’nin önemli bölgesel menfaatleri" paylaştığına dikkat çekiliyor.

Türkiye'nin ABD için kritik rolüne dikkat çekildi

Türkiye'nin NATO'nun ikinci büyük ordusuna sahip olduğu ve bu askeri gücü de NATO menfaatleri için kullanmaya istekli olduğu ifade edilen raporda, "Türkiye'nin 2024 itibariyle Gayrisafi Yurtiçi Hasılası'nın yüzde 2'si kadar savunma harcaması yapma konusunda tutarlı bir planı var. Aynı zamanda (Türkiye) revizyonist güçlerle rekabette, haydut devletleri caydırmada ve onlara karşı koymada, devam eden IŞİD'le mücadele kampanyası ve diğer uluslararası terör gruplarına karşı çabalarda kritik bir oyuncudur." ifadesine yer verildi.

İki ülke arasındaki tansiyona rağmen Türkiye'nin başta üs ve NATO görevlerine katkı sağlama olmak üzere birçok konuda üretken bir askeri ortak olduğu belirten raporda, Türkiye'nin ABD ordusunun operasyon ve lojistik destek faaliyetleri için üs, liman ve boğazlarını kullanmasına izin verdiğine işaret edildi.

Raporda Türkiye'deki 2 binden fazla ABD askerinin yanı sıra radar ve hava unsurlarının ABD Avrupa Komutanlığı ile Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın Irak ve Suriye'deki operasyonları dahil birçok operasyonuna katkı sağladığı bilgisine yer verildi.

Türkiye'nin Rusya ile işbirliğine ve Amerikalıların tutuklanmasına değinildi

Türkiye'nin Rusya ve İran'la belli alanlarda iş birliği yapması ile Amerikan vatandaşları ve Amerikan misyonlarındaki yerel çalışanları tutuklamasının ABD için temel rahatsızlık konuları olduğu ifade edilen raporda, bunlara rağmen ABD ile Türkiye'nin önemli bölgesel ortak menfaatlerinin olduğuna vurgu yapıldı.

Türkiye'nin S-400 alımı

ABD'nin YPG/PKK ile iş birliği yapmasının ve Fetullah Gülen'i iade etmemesinin, Türkiye tarafından "iki ülke arasındaki ilişkilerin altını oyan unsurlar" olarak algılandığı belirtilen raporda şunlar kaydedildi:

"Türkiye, hava araçlarını ve balistik füzeleri (kendisine karşı) artan bir bölgesel güvenlik tehdidi olarak algılamaktadır ve yıllardır süren hava ve füze savunma sistemi arayışından dolayı rahatsızdır. Bu bağlamda Türkiye, ilk kez Temmuz 2017'de Rusya'dan karadan havaya S-400 füze sistemlerini almak için anlaşma yaptığını duyurmuştur."

Türkiye'nin defalarca ve kamuoyuna açık bir şekilde S-400 alım anlaşmasının tamamlandığını açıkladığı belirtilirken ilk S-400 teslimatının Temmuz 2019'da gerçekleşeceği ifade edildi.

Raporda, "Buna karşın ABD hükümeti, Türk hükümetine S-400 alımının ABD-Türkiye ikili ilişkilerine ve Türkiye'nin NATO içindeki rolüne olumsuz etkisinin kaçınılmaz olacağını belirtmiştir." ifadelerine yer verildi.

Bunların yanı sıra Türkiye'nin, Amerika Düşmanlarına Yaptırımlarla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında potansiyel yaptırımlara maruz kalabileceği, F-35 uçaklarındaki alım ve endüstriyel haklarını riske atabileceği, NATO ile ortak çalışabilirliğinin azalabileceği ve Rusya'ya artan bağımlılıktan kaynaklanan zaafiyetlerinin ortaya çıkabileceği belirtildi.

CAATSA yasasının etkilerinin yaptırım uygulanacak olan kuruma bağlı olacağı ifade edilen raporda, ABD'nin Türkiye'ye bu konuda yaptırım uygulaması durumunda ortak savunma programları ve askeri endüstrideki iş birliği dahil iki ülke arasındaki ilişkilerin daha da karmaşık hale gelebileceği ileri sürüldü.

Raporda şu ifadelere yer verildi:

"Bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla, F-35 Müşterek Taarruz Uçağı, PATRIOT Hava ve Füze Savunma Sistemleri, CH-47 Chinook ağır nakliye helikopteri, UH-60 Black Hawk helikopteri ve F-16 avcı uçağı da Türk alım programlarından etkilenecekler arasındadır."

Türkiye'nin F-35 programına katılımı

Raporda, F-35 programına katılımı konusunda ise Türkiye'nin programa 2002'de dahil olduğu ve şimdiye kadar 1,25 milyar dolar yatırım yaptığı ifade edildi.

Ankara'nın 100 adet F-35A uçağı almayı planladığı ifade edilen raporda, Türkiye'nin aynı zamanda Müşterek Taarruz Uçağı Programının önemli bir endüstriyel katılımcısı olduğuna vurgu yapıldı.

Türkiye'nin ulusal seviyede F-35 uçağının motoru olan F-35 motorunun son montaj ve kontrol tedarikçisi, aynı zamanda motorun Bölgesel Bakım, Onarım ve Yükseltme Tesisi olarak seçildiğine işaret edilen raporda, "Türkiye S-400 alımına devam ederse yönetim, Türkiye'nin sekizinci ortak olarak katılımının devam edip etmeyeceğini tekrar değerlendirecektir." denildi.

Türkiye'ye S-400 alternatifi paket

Raporda Türkiye'ye sunulan alternatiflere ilişkin şu ifadelere yer verildi:

"Yönetim, Türkiye'nin tüm savunma gereksinimlerini karşılayacak güçlü, kabiliyetli ve NATO ile çalışabilir bir hava ve füze sistemi sağlamak üzere bir paket hazırladı. Paketin bazı kısımlarının Kongreye tebliğ edilmesi gerekiyor. Kongrenin Türkiye'ye Dış Askeri Satış ve Direkt Ticari Satış konusunda destek vermesi, Türkiye'ye S-400 alımından çekilmesini sağlayacak gerçek bir alternatif sunmak açısından önemlidir."

ABD Başkanı Donald Trump'ın ağustos ayında imzaladığı Savunma Bakanlığı bütçe yasası, yasalaştıktan sonra Pentagon'un en geç 90 gün içinde Türk-Amerikan ilişkilerine ve Türkiye’nin F-35 programına katılımına yönelik bir rapor hazırlamasını öngörüyordu.

ABD Savunma Bakanı James Mattis, 7 Temmuz'da Kongreye yazdığı mektupta, Türkiye'ye F-35 uçaklarının satışının durdurulması girişimlerine karşı çıkmış ve bunun "tedarik zincirinde sıkıntıya neden olacağı ve uçak fiyatlarını yükseltebileceği" uyarısında bulunmuştu.

Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.