Son Dakika

Son Dakika

Ghosn’un tutuklanması Nissan-Renault ortaklığını bozacak mı?

Ghosn’un tutuklanması Nissan-Renault ortaklığını bozacak mı?
Metin boyutu Aa Aa

Nissan’ın eski Üst Yöneticisi Carlos Ghosn’un kazancını düşük gösterdiği gerekçesiyle Japonya’da tutuklanması, kişisel bir durum olmasının ve bir şirketin geleceğini ilgilendirmesinin dışında, otomobil dünyasında da birçok önemli soruyu beraberinde getirdi.

Üst düzey yöneticilere ne kadar ödenmeli? Japonya’da kurumsal yönetim gevşekliği yaygın mı? Ve belki de önemlisi, bu kriz, Japon Nissan şirketi ve Fransız Renault şirketi arasında ortaklığın sonunu mu getirecek?

Japon savcılar, 64 yaşındaki Ghosn'u Mart 2015'ten itibaren 5 yıl boyunca kazancını düşük gösterdiği gerekçesiyle "finansal suistimalle" suçladı.

Ayrıca, 19 Kasım’da gözaltına alınan Ghosn'un 2016-2018'i kapsayan yeni iddialar üzerine 30 Aralık'a kadar tutuklu kalmasına karar verildi.

Carlos Ghosn'un toplamda 88 milyon dolar olan kazancını eksik bildirdiğinden şüpheleniliyor.

Çok mu az, çok mu fazla ödeniyor

Ghosn’un kazandığı para, gerek Japonya’da gerekse son günlerde iktidar aleyhine gösterilerin arttığı Fransa’da geniş yankı uyandırdı.

Gelir dağılımı uçurumunun fazla olmadığı Japonya’da bu konu önemli bir tabu olarak görülüyor.

Araştırmalara göre, Japon üst düzey yöneticiler, aynı başarıyı göstermelerine rağmen Amerikalı üst düzey yöneticilerin sadece yüzde 11’i kadar kazanıyor. Yabancı yatırımcılar, üst düzey Japon yöneticilerin daha az kazanmasının, teşvik konusunda olumsuz etkileri olacağı gerekçesiyle endişe bile duyuyorlar.

Ghosn’un, geçen yıl, Nissan, Renault, Mitsubishi ortaklığından aldığı yöneticilik ücreti 19,9 milyon doları buldu.

Japonya’da şirket yönetiminde gevşeklik mi var?

Japonya 2010 yılından bu yana şirketlerden, üst düzey yöneticilere ödediği maaş ve içinde hisse senetleri de olmak üzere primlerin tamamını açıklamalarını istedi.

Japon hükümeti, üç yıl önce şirket yönetimi kurallarıyla ilgili yasal açıdan bağlayıcılığı olmayan etik kuralların belirlendiği bir genelge yayınladı.

Nissan, Ghosn’u CEO’luk görevine getirdiğinde ayrıca şirket yönetiminin daha etkili bir hale getirilmesi ve üst düzey yöneticilere verilecek primlerin belirlenmesi, dışarıdan atanacak yöneticilerle ilgili çalışmalar yapacak özel bir komite kurulmasını kararlaştırdı. Ancak, bu komitenin çalışmalarını tamamlayamaması yüzünden Ghosn, kendi primini kendi tayin eder hale geldi.

Dışarıdan gözetimi sağlamak için yönetici getirmek Japonya’da son dönemde yaygınlaştı. Ancak, bunların etkinliği de yine tartışma konusu.

Büyük şirketlerde, yöneticilere verilecek primlerin belirlenmesi konusunda bir komite kurulması istenmiyor ve prim dağıtımı yaygın olsa bile kayıtlı şirketlerin sadece yüzde 26’sı bu yola başvuruyor.

Renault-Nissan ortaklığına ne olacak?

Nissan, Renault ve Mitsubishi ortaklığı, bu yılın ilk yarısında 5,54 milyon araçla, başlıca rakibi Volkswagen'i geride bırakarak dünyanın en büyük otomobil satıcısı oldu.

Peki, son skandal bu ortaklığı nasıl etkileyecek?

Nissan Motor yönetim kurulu Ghosn’un görevine son vermiş, Renault’un hisselerinin bir bölümünü devlet olarak elinde tutan Fransa’nın Ekonomi Bakanı Bruno Le Maire, Ghosn'un artık Renault grubunu yönetecek konumda olmadığını söylemişti. Fransa’da hükümetin Renault için yeni bir CEO arayışını girdiği bilinen bir gerçek.

Nissan’ın, hisselerinin yüzde 43,4’üne Renault’nun sahip olmasından dolayı duyduğu rahatsızlık yüzünden bu skandalın ortaya bilerek atıldığı iddiaları ise Japon şirketinin tepkisine yol açıyor.

Ghosn, Renault ile sermaye ortaklığı çerçevesinde Japon otomobil şirketinin devrini yönetmek için operasyon direktörü sıfatıyla Nissan'a gelmişti.