Son Dakika

Son Dakika

Doğu Türkistan'da 'eğitim üssü': ABD'li güvenlik şirketi Blackwater'ın sahibi Çin'le anlaştı

Çin'in Doğu Türkistan'da görevlendireceği paramiliter güçler
Çin'in Doğu Türkistan'da görevlendireceği paramiliter güçler -
Copyright
Reuters
Metin boyutu Aa Aa

Çin hükümeti, Hong Kong merkezli bir güvenlik şirketiyle Doğu Türkistan'ın Kaşgar kentinde bir 'eğitim üssü'nün kurulması ve işletilmesi konusunda el sıkıştı.

Riskli bölgelerde faaliyet gösteren firmalara güvenlik hizmetleri ve lojistik destek sağlayan Frontier Services Group'tan (FSG) yapılan açıklamada, Kaşgar kentinde bir 'eğitim tesisi'nin kurulumu ve işletilmesi için Pekin yönetimiyle ön anlaşmanın imzalandığı açıklandı.

FSG'nin başkan yardımcısı ve yönetim kurulu üyelerinden biri, ABD Eğitim Bakanı Betsy DeVos'un kardeşi Erik Prince.

Eski bir ABD Donanma askeri olan Prince, Irak ve Afganistan'daki birçok sivil ölümlerden sorumlu tutulan özel güvenlik şirketi Blackwater'ın kurucusu.

Adı Irak ve Afganistan'daki savaşlarda sivillere yapılan işkenceler ve insan hakları ihlalleriyle ön plana çıkan Blackwater, kötü imajını düzeltmek için iki defa isim değişikliğine gitti.

"Erik Prince'ın anlaşmadan haberi yok"

Merkezi Hong Kong'da bulunan FSG, Çin başta olmak üzere Afrika ve denizaşırı ülkelerde faaliyet gösteren Çinli şirketlere güvenlik hizmetleri sağlıyor.

Milyonlarca Uygur Türkü'nün Çin yönetimince toplama kamplarına gönderildiği bir ortamda FSG'nin Kaşgar'da varlık gösterecek olması endişe ve tartışmaları da beraberinde getirdi.

FSG'nin hissedarı da olan Erik Prince'in sözcüsü, yaptığı açıklamada, Prince'in söz konusu anlaşmadan haberdar olmadığını belirtti.

Ayrıca sözcü, her ne kadar ön onay verilmiş olsa da nihai anlaşmadan önce tüm kurul üyelerinin imza atmaları gerektiğini de söyledi.

Birleşmiş Milletler'e göre, en az 1 milyon Uygur ve diğer Müslüman azınlıklara mensup kişi, Çin tarafından Doğu Türkistan genelinde kurulan toplama kamplarında yargısız bir şekilde gözaltında tutuluyor.

Pekin, söz konusu tesislerin aşırılığa bulaşan kişilerin terörün etkisinden kurtulmalarını ve topluma yeniden entegre olmalarını sağlamak amacıyla kurulmuş "mesleki eğitim merkezleri" olduğunu öne sürüyor.

BM ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) başta olmak üzere insan hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının açıklamalarının yanı sıra kamplardan kurtulanların ifadeleri, Çin'in 'iyi niyetle' kurduğunu iddia ettiği bu 'tesislerin' cezaevlerinden çok daha ağır şartlara haiz olduğunu gösteriyor.

Anlaşma 11 Ocak'ta imzalandı

Ancak Çin, Orta Asya üzerinden Batı'ya açılmak için Kuşak ve Yol projesi kapsamında Doğu Türkistan'ı bir köprü olarak görüyor. Pekin'in kendi ekonomik çıkarları doğrultusunda yaptığı yatırımlar için özel güvenlik şirketlerine de alan açılıyor.

FSG güvenlik şirketinin 22 Ocak'ta kendi sitesi üzerinden Çince yaptığı açıklamada, Doğu Türkistan'ın güneyinde Kashgar Caohu sanayi bölgesinde oluşturulacak bir 'eğitim merkezi' için 11 Ocak'ta anlaşmanın imzalandığı duyuruldu.

Anlaşmanın Çin Komünist Partisi'nin Doğu Türkistan'daki temsilcilerinin de katıldığı bir merasimle Pekin'de FSG ile Çin devlet destekli CITIC grubunun bölgedeki iştiraki arasında imzalandığı ifade edildi.

Ne tür 'eğitim' verileceği açıklanmadı

Açıklamada ne tür bir 'eğitim' verileceğiyle ilgili herhangi bir detay verilmedi.

Hong Kong merkezli güvenlik şirketinin Doğu Türkistan'da yapacağı üssün kapasitesinin yılda 8 bin kişinin 'eğitim' alması üzerine planlandığına işaret edildi.

Çin'in 1950'lerden itibaren Doğu Türkistan'ın Tomşuk kentine göndermeye başladığı, Bingtuan olarak da bilinen Han Çinlilerinin oluşturduğu paramiliter grup, bölgenin zengin yeraltı kaynaklarının, enerji sektörünün ve verimli topraklarının kontrolünü elinde tutuyor.

FSG açıklamasını, Çin Komünist Partisi'nin Tomşuk lideri Li Zhenguo'nun şu sözlerine atıfta bulunarak tamamladı:

"FSG'nin Doğu Türkistan'ın güneyinde konuşlanmasının, Bingtuan'ın varlığını desteklemesine yardımcı olacağını umuyorum."