Son Dakika

Son Dakika

Trump 'ulusal acil durum ilanı'yla Meksika duvarını inşa edebilir mi?

donald trump
donald trump
Metin boyutu Aa Aa

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı (ABD) Donald Trump, seçim vaadi olan Meksika sınırına örülecek duvar ile ilgili 'ulusal acil durum' ilan ettiğini açıkladı.

ABD'de başkan, bir krizle başa çıkabilmek için geçici bir süreliğine kendisine özel, ilave yetki sağlayan 'ulusal acil durum' ilan edebiliyor.

1976'da ABD kongresi tarafından kabul edilen Ulusal Acil Durum yasasına göre başkan uygun gördüğü durumlarda acil durum ilan ediyor ve yasa 'acil durum' ifadesi için belirli bir tanım getirmiyor. Yani başkanın inisiyatifine göre acil durum ilan edilebiliyor ve bu gerçekleştiği an yetkisini sınırlayan yasal engellerin çoğunu ortadan kaldırabiliyor.

Başkan 'acil durum' ilan ettiğinde kendisine ayrıca normal şartlarda ulaşamayacağı devlet kaynaklarına ulaşma yetkisini de veriyor.

Bir başkanın acil durum ilan edebilmesi için önünde çok fazla engel yok, ancak harekete geçme konusunda o kadar da özgür değil. Başkanın emirlerinden etkilenen herkes mahkemede itiraz edebilir ve kongre acil durumu sonlandırmak için eş zamanlı bir karar taslağı hazırlayabilir. Bunun yanında kongre, gerekli gördüğü durumda, Uluslararası Acil Durum Yasası kapsamında başkanlık yetkilerini sınırlayabilir.

Trump, acil durum kapsamında ne yapabilir?

Trump, ulusal acil durum ilanını Meksika duvarını inşa etmek için yaptığını duyurdu. Trump'ın henüz başkan olmadan verdiği vaadlerden biri Meksika'dan göçü engellemek için ABD-Meksika sınırına duvar örmekti. Ancak duvarı örmek için ihtiyacı olan para musluğunu açmak Kongre'nin elindeydi ve bu onu acil durum ilanına yöneltti. Acil durum halinde Trump kongreyi bir kenara itip kaynağa ulaşabilir.

Teoride Trump gerçekten de başka amaçlar için tahsis edilen federal parayı Meksika sınırına yapmak istediği duvarın inşaatına başlamak için yönlendirebilir.

Buna benzer olarak, acil durum ilan edildiği takdirde savunma bakanlığı askeri inşaat fonlarından, ABD ordusunun konuşlandırılmasını desteklemek için "gerekli" projelere para yönlendirme izni veriliyor. Bir başka senaryoda savunma bakanı orduyla bağlantılı yapılar inşa etmek için ayrılmış parayı, 'ulusal savunma için gerekli sivil savunma projelerine' ayırabiliyor. Diğer bir seçenek de afet fonundan kullanılmayan parayı aktarmak.

Acil durum yasası başkana yurt dışında ve yurt içinde bir çok başka eylemde bulunabilme hakkı veriyor. Örneğin savaş davranışlarını düzenleyen yasalar bile başkana olağan zamanlarda yasa dışı olacak davranışlarda bulunma izni veriyor.

Pentagon bütçe yetkilileri, Trump bu yollardan birini seçerse, duvar için ne kadar kaynak kullanılabileceğini belirlemek için 2019 inşaat bütçesini analiz ediyor. Bu hüküm uyarınca, sadece diğer inşaat projeleri için henüz ayrılmamış olan inşaat bütçesi fonları duvar için kullanılabilir.

Bunlar dışında Trump'a 'olağan dışı' güçler veren 100'den fazla hüküm var.

Trump'ın acil durum ilan etmekle ilgili hakkını suistimal ettiği düşünülüyor. Ancak yasadaki boşlukların, neyin acil durum kapsamına alınacağı gibi, bu suistimale imkan verdiği belirtiliyor.

WhatsApp'ta ücretsiz bültenimize abone olun, Türkiye ve dünya gündeminden seçtiğimiz haberler her gün telefonunuza gelsin! Abone olmak için tıklayın