Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.
Son Dakika

Video | Gazeteciler HBO dizisiyle gündem olan Çernobil felaketine dair anılarını anlattı

Video | Gazeteciler HBO dizisiyle gündem olan Çernobil felaketine dair anılarını anlattı
Telif hakkı
Reuters/Euronews
Euronews logo
Metin boyutu Aa Aa

"Adım Natalia Liubchenkova. Ukraynalıyım. Felaket meydana geldiği zaman henüz 1,5 yaşındaydım. Çernobil'de yaşanan facianın boyutunu birkaç hafta sonra anlamamızın ardından, ailem beni Ukrayna'nın doğusuna, Karkiv şehrine götürdü."

Amerikalı HBO kanalının Ukrayna'nın Çernobil Nükleer Santrali'nde yaşanan faciayı konu alan dizisi 'Chernobyl' (2019), yakın tarihin en büyük çevre felaketlerinden biri olan bu olayı, 33'üncü yıl dönümünde bir kez daha gündeme getirdi.

Sovyetler Birliği döneminde Ukrayna'nın kuzey sınırındaki şehri Çernobil'deki nükleer santral, tarihler 26 Nisan 1986'yı gösterdiğinde dört numaralı reaktörde yapılan sistem testi sonrasında patlayarak yanmaya başladı. Facia sonrası Beyaz Rusya, Ukrayna ve Rusya başta olmak üzere Avrupa ve Karadeniz üzerinden Türkiye, açığa çıkan radyasyondan en çok etkilenen bölgeler oldu.

Liubchenkova ailesi facianın yaşandığı dönemde Çernobil'den sadece 135 kilometre uzakta, Kiev'de yaşıyordu. "Bizi nasıl etkileyeceğine dair hiçbir fikrim yoktu. Çok üzgündüm, çünkü küçük bebeğimi uzak bir beldeye göndermek zorunda kalmıştım." diyor euronews muhabirlerinden Natalia Liubchenkova'nın annesi Olena.

Patlama sonucu etrafa 50 milyon küri (radyoaktivite birimi) radyasyon yayılmıştı. Bu, Hiroşima'ya atılan atom bombasının tam 500 katına denk geliyordu. Radyoaktif parçacıkları taşıyan bulutlar Atlantik Okyanusu'nu aşarak Kanada'yı bile etkilemişti.

HBO
'Çernobil' dizisiHBO

Sovyetler Birliği döneminde saklanan facia haberi

Anton Khmelnov, euronews Rusça servisi: "Sadece 13 yaşındaydım. Her şeyin bilincindeydim. Moskova'da yaşıyorduk. Facianın yaşandığı haberi bize doğrudan iletilmedi. Çünkü o dönemde bilgi farklı şekilde yayılıyordu."

Euronews
Rus gazeteci Anton Khmelnov Çernobil faciası patlak verdiğinde 13 yaşındaydı ve Moskova'da yaşıyordu.Euronews

Greenpeace'e göre aşırı radyasyonun yol açtığı hastalıklar dolayısıyla bugüne kadar 90 bin kişi hayatını kaybetti.

Thomas Siemienski, Polonyalı gazeteci, euronews: "Şunu bilmenizde fayda var. Komünist ülkelerde facia haberi yayılmadı. En azından resmi olarak..."

Almanya'da radyasyonlu yağmur ve süt

Sidrig Ulrich, Alman gazeteci, euronews: "Anılarımda hep bir karmaşa var. Kaos... Haberler yayılır yayılmaz şöyle şeyler duyuyorduk; 'Bazı aileler çocuklarını da alıp Kanada ya da uzak bir yerlere gitti."

Sebastian Zimmermann, Alman gazeteci, euronews: "Dört yaşındaydım. Ailem bahçede kumlar üzerinde oynamamam gerektiğini söyledi. Bu çok önemliydi çünkü yağmurda radyasyon vardı."

Sidrig Ulrich: "Birçok sebze ve meyvenin çöpe atıldığını hatırlıyorum. Süt, en büyük sorunlardan biriydi. Çünkü nisan ayında inekler çayırlarda otluyordu. Bu sebeple tonlarca süt çöpe gitti."

Çernobil'deki facia bugüne kadar yaşanan en büyük nükleer santral kazası olarak kayıtlara geçti.

Anton Khmelnov: "Sovyetler Birliği, farklı milletlerden oluşuyordu. Hükümet, ülkenin her yerinden Çernobil'e işçiler getirmişti. Ukraynalı, Rus ve diğer milletlerden. Bu sebeple kaza bizim için sadece ülke içi bir mesele gibiydi, ülkemizin ortak acısıydı."

Ukraynalı gazeteci Natalia Liubchenkova Çernobil faciası yaşandığında henüz 1,5 yaşındaydı ve olay yerine sadece 135 kilometre uzakta yaşıyordu.

Natalia Liubchenkova, Ukraynalı gazeteci, euronews: O dönemde Çernobil'de yaşananların bize doğal bir şeymiş gibi gösterildiğinin geç farkına varabildik. Olayın boyutunu yetişkin olduğumda anladım."

Sidrig Ulrich: "20'nci yüzyıldaki bu olay tıpkı Ay'a çıkmak ya da Kennedy'nin öldürülmesi gibi çağı değiştiren bir şeydi. Şunu anladık ki, insanların sebep olduğu facialar kontrol edilemiyor."

Türkiye'de Çernobil, fındık ve çay hikayeleri

Tuba Altunkaya, euronews Türkçe Servisi: "Herkes Ukrayna'ya yakın olması sebebiyle tarlalarındaki fındık ve çayın yüksek radyasyona maruz kaldığına inanıyordu. Olaydan bir kaç yıl sonra ilkokula başladığımda, orada dağıtılan fındıkla ilgili anlatılan hikayelerle tanıştık Çernobil'le. Karadeniz'de kanserden dolayı bir ölüm olduğunda yakınlarından 'hep Çernobil yüzünden' dediklerini sıkça duyarsınız. Doğru olsun ya da olmasın Karadeniz'de kanser vakalarını Çernobil'le ilişkilendirmek gibi bir eğilim var."

Çernobil Nükleer Santrali, şimdiye kadar görülmemiş bir mühendislik yöntemiyle 2016 yılında çelik kalkanla örtüldü. 275 metre genişliğinde, 108 metre uzunluğunda ve 36 bin ton ağırlığındaki kalkan, reaktörün üstünü örtecek şekilde inşa edildikten sonra kaydırma işlemiyle 5 günde reaktörün üzerine konumlandırıldı.

100 yıl boyunca radyoaktif sızıntıyı engellemesi beklenen kalkan 1,5 milyar dolara mal oldu.