Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.
Son Dakika

11. Kalkınma Planı Mecliste: 2023 hedefleri yüzde 50 küçüldü

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin ilk kalkınma planı olan On Birinci Kalkınma Planı'nın görüşmelerine TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda başlandı.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin ilk kalkınma planı olan On Birinci Kalkınma Planı'nın görüşmelerine TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda başlandı. -
Telif hakkı
EGE GURUN - Binnur Ege Gürün
Euronews logo
Metin boyutu Aa Aa

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin ilk kalkınma planı olan 2019-2023 dönemini kapsayan On Birinci Kalkınma Planı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın onayının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisine sunuldu.

Plan, uzun bir çalışma sonucu hazırlanırken, tüm bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları, kamu meslek teşekkülleri ile sivil toplum örgütleri hazırlıklara katıldı. Ayrıca internet üzerinden gerçekleştirilen "vatandaş anketi" yoluyla 19 bin kişiyi aşkın katılımcıdan planın önceliklerine dair fikir ve öneriler alındı.

Planın, Türkiye'nin kalkınma vizyonunu ortaya koyarak, milletin temel değerlerini ve beklentilerini karşılamak, ülkenin uluslararası konumunu yükseltmek ve halkın refahını artırmak için temel yol haritası olması öngörülürken, vizyonu "Daha fazla değer üreten, daha adil paylaşan, daha güçlü ve müreffeh Türkiye" olarak belirlendi.

2023 hedefleri 10. Kalkınma Planı'nın gerisinde kaldı

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun yüzüncü yıldönümü olan 2023 yılı için konulan hedefler 2014 yılında kabul edilen bir önceki kalkınma planının yaklaşık yarısı kadar azaldı.

11. Kalkınma planında gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) 1 trilyon 80 milyar dolara yükselmesi öngörülürken kişi başına düşen milli gelirin 12 bin 484 dolar çıkması ihracatın 226,6 milyar dolar ulaşması ve işsizlik oranının yüzde 9,9 düzeyinde olması hedefleniyor.

Bu hedefler 10. Kalkınma Planı'nda GSYH için 2 trilyon dolar, kişi başına milli gelir 25 bin dolar, ihracat 500 milyar dolar ve işsizlik oranı da yüzde 5 olarak belirlenmişti.

11. Kalkınma Planı'nda diğer hedefler neler?

Plana göre, para politikasında fiyat istikrarını ve finansal istikrarı esas alan politika çerçevesine devam edilecek, güçlendirilmiş politika koordinasyonu altında enflasyon yüzde 5 hedefine kademeli şekilde inecek.

Plan dönemi sonunda GSYH’ye oranla kamu kesimi borçlanma gereğinin yüzde 1,7, genel devlet açığının yüzde 1,8, merkezi yönetim bütçe açığının ise yüzde 2 olarak gerçekleşmesi hedefleniyor.

Uluslararası doğrudan yatırımların özellikle sanayi sektörüne çekilmesi ve komple yeni yatırımların payının artırılmasının sağlanacağı plana göre, maliye politikası çerçevesi mali disiplini esas alan, nitelikli büyümeye destek veren, kaynakları itibarıyla sürdürülebilirliğe, kullanım yerleri itibarıyla ise etkinliğe ve verimliliğe dayalı bir kaynak harcama yaklaşımıyla yürütülecek.

İstihdama ilişkin de hedeflerin yer aldığı plana göre, söz konusu dönemde 4,3 milyon ilave istihdam yaratılacak.

Plan 3 taşıyıcı sütuna oturuyor

Planda hukukun üstünlüğü, güçlü demokrasi ve sürekli geliştirilen temel hak ve hürriyetler, kalkınma çabasının taşıyıcı sütunları olarak benimseniyor.

Ekonomide istikrar ve sürdürülebilirlik, beşeri, sosyal ve mekansal gelişme alanlarında refahın artışı ve adil paylaşımı ile süreklilik arz eden bir gelişmişlik yönelimi, planda öncelikli amaçlar olarak ortaya konuluyor.

Kalkınmanın hızlandırılmasında önemli rol oynayacak güçlü bir eğitim hamlesi ile milli teknoloji hamlesinin öngörüldüğü On Birinci Kalkınma Planı, her alanda rekabetçiliği ve verimlilik artışını sağlamaya odaklanıyor.

İhracata dayalı istikrarlı büyüme modeli

TBMM'ye sunulan 2019-2023 dönemini kapsayan On Birinci Kalkınma Planı'na göre, planın hedefleri verimliliği odağına alan, sanayi sektörünün başat rol üstlendiği, ihracata dayalı istikrarlı bir büyüme modeli çerçevesinde belirlendi.

Siyasal istikrar, makroekonomik istikrar, hukuk devleti ve demokratikleşme ile güçlü iş ve yatırım ortamı, hedeflere ulaşmada önemli itici unsurları oluşturacak ve bu sayede oluşan güven ve istikrar yatırımı, üretimi, istihdamı ve ihracatı artıracak.

İmalat sanayi odaklı rekabet gücünün ve verimliliğin artırılması ile teknoloji kapasitesinin geliştirilmesine yönelik atılacak adımlar sayesinde sanayinin yıllık ortalama yüzde 5,7 büyümesi ve üretimin sektörel kompozisyonunda önemli bir değişim yaşanarak sanayinin GSYH içerisindeki payının yüzde 24,2'ye çıkması hedefleniyor.

Tarım sektörünün yıllık ortalama yüzde 3,1 büyümesi ve GSYH içindeki payının yüzde 5,4'e gerilemesi, hizmetler sektörünün GSYH içindeki payının yüzde 60,1 olması bekleniyor.

Net mal ve hizmet ihracatının dönem boyunca büyümeye ortalama 1,1 puanla daha yüksek oranda katkı vermesi öngörülüyor.

Sabit sermaye yatırımlarının plan döneminde ortalama yüzde 5,3 artacağı öngörülürken, bu artışa özel kesim yatırımlarının önemli katkı vermesi bekleniyor.

Özel kesim sabit sermaye yatırımlarının ise GSYH içindeki payının plan döneminde 1,7 puan artışla dönem sonunda yüzde 26,8’e ulaşacağı tahmin ediliyor.

Teknolojik kapasitenin artırılmasına, kurumsal kapasitenin güçlendirilmesine ve beşeri sermayenin geliştirilmesine yönelik adımlar çerçevesinde de toplam faktör verimliliğinin söz konusu dönemde yıllık ortalama yüzde 0,3 artması ve büyümeye katkısının dönem sonunda yüzde 13,9’a ulaşması bekleniyor.

Mali disiplin

Mali disiplinin kararlılıkla devam ettirilmesi suretiyle kamu maliyesinin güçlü ve sürdürülebilir yapısının korunmasının temel amaçlardan biri olduğu vurgulanan planda, söz konusu dönemde kamu maliyesinin güçlü ve sürdürülebilir yönünün devam ettirileceğinin altı çiziliyor.

Bu çerçevede GSYH'ye oran olarak 2018 yılında yüzde 2 olan merkezi yönetim bütçe açığının plan döneminde aynı seviyede kalması öngörülüyor. GSYH'ye oranla, 2018 yılında yüzde 1,5 açık veren program tanımlı merkezi yönetim bütçe dengesinin, dönem sonunda fazlaya geçmesi, yüzde 2,4 olan kamu kesimi borçlanma gereğinin ise yüzde 1,7 seviyesine indirilmesi hedefleniyor.

GSYH'ye oran olarak 2018 yılında yüzde 10,7 olan kamu tüketiminin plan dönemi sonunda yüzde 9,6 seviyesine gerilemesi, kamu tasarrufunun ise 2018 yılındaki yüzde 1,8'lik seviyesinden yüzde 2,4’e yükselmesi öngörülüyor.

Plana göre kamu maliyesi, nitelikli büyüme dostu yeni bir perspektifle, planda ortaya konulan politikaların ve öngörülen yapısal değişimin hayata geçirilmesinde etkili bir araç olarak kullanılacak.

Turizm geliri 65 milyar dolara ulaşacak

Turizme yönelik hedeflere de yer verilen plana göre, Türkiye'nin turizm geliri dönem sonunda 65 milyar dolara ulaşacak.

Ziyaretçi sayısının plan dönemi sonunda 75 milyona, ziyaretçi başına ortalama harcamanın ise 867 dolara ulaşması hedefleniyor.