Euronews artık Internet Explorer üzerinden erişilebilir değil. Bu tarayıcı artık Microsoft tarafından güncellenmiyor ve en son teknik yenilikleri desteklemiyor. Sizi; Esge, Safari, Google Chrome veya Mozilla Firefox gibi başka tarayıcıları kullanmaya davet ediyoruz.
Son Dakika

Hükümet krizindeki İtalya'yı ne bekliyor? Aşırı sağ tek başına iktidara gelebilir mi?

İtalya İçişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini
İtalya İçişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini -
Telif hakkı
REUTERS/Remo Casilli
Euronews logo
Metin boyutu Aa Aa

İtalya'da hükümet ortağı Lig Partisi (Lega) lideri ve İçişleri Bakanı Matteo Salvini, hükümetin diğer kanadı 5 Yıldız Hareketi'yle ipleri kopararak erken seçim istedi.

Göçmen ve Avrupa Birliği (AB) karşıtı politikalarıyla bilinen Lig Partisi'nin lideri, Parlamento'da yeni bir koalisyon hükümeti çıkmasını veya teknokrat bir hükümet kurulmasını ise "kabul edilemez" olarak nitelendiriyor.

Hükümetin diğer ortağı 5 Yıldız Partisi, partinin seçim vaatleri arasında olan, parlamenter sayısının eylül ayında düşürülmesi ve sonrasında seçime gidilmesini istediğini açıkladı. Ancak Salvini seçimlerin gecikeceğini söyleyerek teklifi reddediyor.

Ana muhalefet ise 'erken seçim' adımının yıl sonunda hazırlanması gereken bütçe tasarısının ülkenin ekonomik çöküntüsünü ortaya koyacağını belirterek, Lig Partisi'ni 'erken seçim' örtüsünün altında ekonomik tablonun sorumluluğundan kaçmakla suçluyor.

Başbakan Giuseppe Conte ise Salvini'yi Parlamento'da açıklama yapmaya davet etti ve güven oylamasını kaybetmeden istifa etmeyeceğinin sinyalini verdi.

Ülkede parlamentoyu feshedebilecek ve erken seçime karar verebilecek tek kişi ise İtalya Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella.

Hükümet dağıldı mı?

REUTERS/Alberto Lingria
İtalya Başbakanı Giuseppe ConteREUTERS/Alberto Lingria

İtalyan hükümeti pratikte artık dağılmış olsa da halen resmi olarak görevi devam ediyor. Hükümetin resmen sonra ermesi için Senato'da güven oylaması yapılması gerekiyor.

Lig Partisi Senato'ya Başbakan Conte hakkında güven oyu önergesini talebini sundu. Aynı zamanda Başbakan Yardımcısı da olan Matteo Salvini partisi senatörlerini pazartesi günü Roma'ya gitmeye davet etti ve güven oylamasının ivedilikle yapılmasını talep etti. Ancak muhalefet 19 veya 20 Ağustos tarihini öneriyor.

Başbakan Conte güven oylamasını kaybetmesi halinde görevi bırakmak durumunda kalacak. Başbakan için bir başka seçenek de oylamayı beklemeden istifasını Cumhurbaşkanı'na sunmak. Ancak Conte'nin Salvini ile siyasi hesaplaşma yapabilmek için hükümet krizini parlamentoda çözülmesini istediği biliniyor.

Başbakan Conte, Salvini hakkında "Parlamento'ya gelerek neden kriz çıkarttığını açıklamak zorunda" ifadesinde bulundu.

Erken seçime gidilebilir mi?

REUTERS/Alessandro Bianchi
İtalya'da parlamentoyu feshetme yetkisi sadece Cumhurbaşkanı Sergio Mattarella'nın elindeaREUTERS/Alessandro Bianchi

Matteo Salvini'nin talep ettiği erken seçim mümkün ama şartların oluşması gerekiyor. İtalya'da parlamentoyu feshetme yetkisi sadece Cumhurbaşkanı'nın elinde.

Cumhurbaşkanı Mattarella'nın, Başbakan Conte'nin güven oyu alamaması halinde parlamentoda yeni bir çoğunluk ihtimali hakkında siyasi güçlerle istikşafi görüşmelerde bulunması bekleniyor. Ülkeyi seçimlere taşıyacak teknokrat bir hükümet de ihtimaller arasında.

Bu noktada karar mekanizmasının bütçe bilançosu üzerine kurulması bekleniyor. Lakin bütçe tasarısının 15 Ekim'de AB Komisyonu'na, 20 Ekim'de de İtalyan Senato'suna sunulması gerekiyor.

Cumhurbaşkanı Mattarella, 2020 bütçesinin sonbaharda onaylanması için bir hükümet kurulmasını istediğini açıkça belirtti; bu da seçimlerin ya Ekim ayına kadar yapılması veya yeni yıla kadar beklemesi gerektiği anlamına geliyor.

Parlamento yeni bir hükümet çıkarabilir mi?

REUTERS/ Remo Casilli
İtalya İçişleri Bakanı Matteo Salvini, mültecilerin İtalya'ya girişini zorlaştıran Güvenlik Yasası'nın kabulünü kutlarken.REUTERS/ Remo Casilli

2018'da yapılan gelen seçimlerin ardından Lig Partisi-5 Yıldız Hareketi hükümetinin kurulması tam 88 gün sürmüştü.

Sistem karşıtı ve popülist 5 Yıldız Hareketi seçimlerden en çok oy alan parti olarak çıkmış ama Lig Partisi dışında hiçbir parti kendileriyle hükümeti paylaşmaya yanaşmadı. 5 Yıldız Hareketi ise ilk defa eline geçen iktidar fırsatını tepmek istememiş ve kendisinden çok farklı bir tabana hitap eden Lig Partisi ile bir 'hükümet sözleşmesi' temelinde ortaklığa gitti.

Seçimlerde en çok oyu alan ittifakın süpriz bir şekilde en büyük partisi haline gelen Lig Partisi, beraber seçime katıldığı diğer sağ partilerden 5 Yıldız Hareketi ile kesin bir şekilde işbirliği yapmayacaklarını açıklamaları üzerine ayrı hareket etmiş ve hükümete ortak oldu.

REUTERS/Yara Nard
5 Yıldız Hareketi lideri Luigi Di Maio seçimlere eylül ayında parlamenter sayısının azaltılmasından sonra gidilmesini istiyor.REUTERS/Yara Nard

Mevcut Parlamento matematiğinde hükümet kurulmasının yaklaşık 3 ay sürmüş olması Parlamento'nun yeni bir çoğunluk çıkarmasının ne kadar güç olduğunu ortaya koyuyor.

Meclis aritmetiğinde mümkün gözüken tek olasık ana muhalefetteki Demokrat Parti'nin, Parlamento'daki en büyük grup olan 5 Yıldız Hareketi ile ortaklığa gitmesi. Ancak bu olasılık da Demokrat Partililer tarafından 'intihar' olarak nitelendirilmesi bu olasılığı güçleştiriyor.

Yeni seçimler ne getirir?

Erken seçime gitmek isteyen Lig Partisi'nin lideri Matteo Salvini anketlerde açık ara önde gözüküyor.

Salvini'nin partinin başına gelmesinin ardından Lig Partisi oylarının yüzde 4 seviyesinde 2018 seçimlerinde yüzde 18'e arttırdı. Bu seçim başarısıyla daha önce küçük bir kesime hitap eden Lig Partisi, sağ ittifakın dümenini ittifakın doğal lideri konumundaki Silvio Berlusconi'nin elinden aldı.

Lig Partisi, 2018 seçimlerine sağ ittifak içinde girmişti

Avrupa Birliği karşıtı parti, mayıs ayında yapılan Avrupa Parlamentosu seçimlerinde ise oy oranını yüzde 33,6'ya çıkardı.

Koalisyonun diğer ortağı popülist 5 Yıldız Hareketi ise bu seçimlerde yüzde 16,65 oranında kaldı. Hareket'in, bir yıllık hükümet sürecinde yüzde 32'lik oy oranının yarı yarıya eridiği gün yüzüne çıktı.

Ipsos araştırma şirketine göre aşırı sağcı Lig Partisi'nin güncel oy oranı yüzde 36 civarında. Lig Partisi'ni yüzde 20 ile Demokratik Parti ve yüzde 18 ile 5 Yıldız Hareketi takip ediyor.

Güncel siyasi tablo İtalya'da sağ kanat iktidarını işaret ediyor. Aşırı sağcı Lig Partisi'nin yükselttiği oylarla, tek başına iktidara gelemese bile, diğer milliyetçi partiler Fratelli d'Italia ve Forza Italia ile güçlerini birleştirip iktidara gelmesi en büyük olasık olarak ortada duruyor.