Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

İsviçre halkından peçenin yasaklanmasına 'evet; palmiye yağının yasaklanmasına 'hayır'

 Burak Ortahamamcilar
İsviçre halkı Endonezya ile varılan serbest ticaret anlaşmasını referandumda oylayacak.
İsviçre halkı Endonezya ile varılan serbest ticaret anlaşmasını referandumda oylayacak.   -   ©  FABRICE COFFRINI/AFP
Metin boyutu Aa Aa

İsviçre'de yapılan halk referandumunda yüzü örten peçenin yasaklanması önerisi kabul edilirken Endonezya ile imzalanan ticaret anlaşmasının devamına 'yeşil ışık yakıldı. Federal hükümetin açıkladığı resmi sonuçlara göre sandığa giden 2 milyon seçmenden yüzde 51,21'i peçenin ülke genelinde yasaklanması yönünde oy kullandı.

Peçe önerisinin, Avrupa'da Covid-19 nedeniyle yüzün bir kısımını kapatan maske kullanıldığı bir dönemde yapılmasından dolayı eleştiriliyordu. Yasağın ayrıca Müslümanları ötekileştireceği uyarısında da bulunuluyordu.

Yasağa destek veren popülist ve sağ kesimler ise bunun kadınlara yönelik baskıyla mücadeleye yardımcı olacağını savunuyor. İsviçre, Fransa, Avusturya, Bulgaristan, Belçika ve Danimarka'nın ardından peçeyi kamu alanlarında yasaklayan 6. ülke oldu.

İsviçre Federal Konseyi ve Parlamentosu, seçmenlere, "Yüzü tamamen örtme (peçe) yasağına evet" inisiyatifini reddetme tavsiyesinde bulunmuştu.

Ülkede 2009'da yapılan referandum sonucu, halkın yüzde 57,5'i yeni minare yapımına karşı oy kullanmıştı.

"İsviçre'de burka giyen yok, sadece 30 kişi nikap giyiyor"

Hükümet, ülke genelinde peçe (nikap) takanların sayısının çok az olduğu ve yasağın turizme zarar vereceği gerekçesiyle açıkça inisiyatife karşı çıkmıştı.

Luzern Üniversitesinin yaptığı bir araştırmaya göre, İsviçre'de burka kullanan Müslüman bulunmazken sadece 30 kişi nikap giyiyor.

Ülkedeki Müslümanların çoğunu Türk, Boşnak ve Kosovalılar oluşturuyor. İkinci büyük kent Cenevre'de ise Müslüman Arapların fazlalığı dikkat çekiyor.

İsviçre ayrıca, zengin Körfez ülkelerinden Arap turistlerin tatil için yoğunlukla tercih ettiği ülke olarak biliniyor.

Ülkede 2009'da yapılan referandum sonucu, halkın yüzde 57,5'i yeni minare yapımına karşı oy kullanmıştı.

Palmiye yağına 'evet', elektronik kimlik kartına 'hayır'

İsviçre halkı, Endonezya ile varılan serbest ticaret anlaşmasına ise az bir farkla da olsa (yüzde 51,6) onay verdi.

İki ülke arasında gümrük vergilerinin kademeli olarak kaldırılacağı anlaşma üzerinde tartışmaların odağında ise Asya ülkesinden ithal edilen palmiye yağı bulunuyordu.

İlk kez bir ticaret anlaşmasının referanduma sunulduğu İsviçre'de hükümet, anlaşmanın iç pazarı kısıtlı olan ülkenin ekonomisi için önemine ve ithal palmiye yağını sürdürülebilir kılmak için getirilen kısıtlamalara vurgu yaparak halkı onay vermeye çağırmıştı.

Anlaşma, İsviçre'nin dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesine ihraç ettiği ürünlerinin neredeyse tamamından kademeli olarak gümrük vergisini kaldırmasını öngörürken, karşılığında Endonezya'dan ithal edilecek endüstriyel ürünler vergiden muaf olacak.

İsviçre’nin ayçiçeği ve kolza yağı üretimini korumak amacıyla anlaşmada tarımsal ürünlere yönelik bazı istisnalar bulunuyor. Buna göre, Endonezya'dan ithal edilen palmiye yağına uygulanan gümrük vergisi tamamen kaldırılmayacak ancak yüzde 20 ila 40 oranında azaltılacak.

Öte yandan, referandumda oylanan Federal Elektronik Kimlik Hizmetleri Yasası (E-Kimlik Yasası) ise resmi olmayan sonuçlara göre, halkın yüzde 63,9 oranında verdiği oylarla kabul görmedi.

Doğrudan demokrasi ile yönetilen İsviçre'de önergeler, 100 bin imza toplanması halinde vatandaşlara sunuluyor ve referandumlarda onaylanırsa doğrudan yürürlüğe giriyor.

Endonezya dünyanın en büyük palmiye yağı üreticisi

Palmiye yağı, gıda ve temizlik gibi sektörlerde ucuz ve dayanıklı olduğu için en sık kullanılan bitkisel yağlardan birisi.

Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA), palm yağı yüksek ısıda rafine edildiğinde diğer bitkisel yağlara oranla daha çok kanserojen madde içerdiğini açıklamıştı.

Palm yağı üretimi aynı zamanda doğal bitki örtüsü, ormanların ve nesli tükenme tehlikesinde olan canlıların yok olmasına en çok neden olan tarımsal faaliyetlerin başında gelmesi nedeniyle eleştirilere neden oluyor.

Birleşmiş Milletler’e göre son 20 yılda 3 buçuk milyondan fazla hektar ormanlık alan palm yağı üretmek için tahrip edildi.

Dünyadaki en büyük palmiye yağı üreticisi olan Endonezya, milli gelirinin önemli bir bölümünü palmiye yağı ticaretinden elde ediyor.

Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN), Endonezya'nın Borneo bölgesinde, palm yağı üretimi nedeniyle orangutanların neslinin tehlikede olduğunu ve 1970’lerden itibaren sayılarının yaklaşık 3’te 2’sinin azaldığını duyurdu.

İsviçre, 2020 yılında Endonezya'ya 498 milyon İsviçre frangı (yaklaşık 4 trilyon 43 milyon TL) değerinde ihracat yaptı.

Endonezya, İsviçre'nin 44. büyük ekonomik ortağı ve Asya’daki en büyük 16. ihracat pazarı konumunda.

Ek kaynaklar • AFP