Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Fukuşima nükleer felaketinin 10. yıl dönümü: Bölgedeki çalışmalarda son durum nedir?

Access to the comments Yorumlar
 Laurence Alexandrowicz
euronews_icons_loading
Fukuşima nükleer felaketinin 10. yıl dönümü: Bölgedeki çalışmalarda son durum nedir?
©  euronews
Metin boyutu Aa Aa

Japonya'da 11 Mart 2011'de, dünyanın en büyüklerinden biri olan Fukushima Daiichi nükleer santrali bir tsunaminin vurmasıyla tahrip oldu.

Yaşayanlar bölgeyi aceleyle terk etmek zorunda kalırken, zamana karşı bir yarış, santrali devreden çıkarma ve arındırma çalışmaları başladı.

Peki bugün neredeyiz? Japonya bu zorluğun üstesinden nasıl geldi?

Aynı zamanda felaketten hem Japonya tarafından hem de uluslararası düzeyde ne dersler alındı? Ekibimiz, uzmanlar ve bölgenin eski sakinleriyle tanışmak için Fukuşima'ya gitti.

Laurence Alexandrowicz ve Japonya'daki ekibimiz tarafından hazırlanan raporu izleyelim.

Fukushima Daiichi'de ne olmuştu?

Tsunami sırasında 15 m yüksekliğindeki bir dalga, Tokyo'nun kuzeyindeki Fukushima Daiichi nükleer santralindeki 6 reaktörden 4'ünü yok etti.

Felaketten bu yana, hükümet ve sahanın işletmecisi Tepco, 30 ila 40 yıl içinde tamamlanması gereken dekontaminasyonu içeren elektrik santralinin hizmetten çıkarılmasına öncülük ediyor.

Santralde 6 reaktör vardı, hepsi kapandı. Reaktörler 5 ve 6 dalgadan kurtuldu. Reaktör 4'ün yakıtı boşaltıldı.

Tsunamiden sonra ilk aşama, reaktörleri durdurmak ve tesislere su dökerek yeni radyoaktivite emisyonlarını önlemekti.

TEPCO Fukushima Daiichi Şantiye Müfettiş Yardımcısı Kımoto Takahiro:

"Reaktörleri soğutmak en önemli şeydi, bu yüzden bununla başladık. Sonra yakıt havuzlarıyla ilgilendik"

İkinci aşama, reaktör havuzlarında bulunan yakıtın çıkarılmasını içeriyor ve bir 10 yıl daha sürecek. Geçen ay, harcanan yakıt çubuklarının yaklaşık üçte ikisinin kaza reaktörlerinden sökülmesi robotlar kullanılarak tamamlandı.

Üçüncü aşama enkazın kaldırılması, 1, 2 ve 3 numaralı reaktörlerde gerçekleşecek uzun ve hassas bir operasyon. Covid-19 krizi nedeniyle ertelendi.

Şantiyede, günde 4 bin ila 5 bin kişi sahayı dekontamine etme çabası sayesinde koruma olmadan çalışıyor, ancak Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemi tesisinde durum böyle değil. Fukushima için özel olarak oluşturulan bu Amerikan tekniği kirli suyu filtreliyor.

Fukumatsu Teruki kıdemli teknoloji lideri:

"Burada hasarlı reaktör erimiş yakıt içeriyor ve sürekli olarak soğutulması gerekiyor, bu yüzden üzerine su döküyoruz. Dışarı çıkan kirli su bir pompa tarafından emiliyor ve bu Gelişmiş Sıvı İşleme Sistemine (ALPS) gönderiliyor. Nihayetinde tanklarda depolanacak olan trityum haricinde radyasyon pratik olarak çıkarılmış oluyor"

Fukuşima'yı 3 kez ziyaret eden bu uzman, Trityum'un hidrojenin radyoaktif izotopu olduğunu açıklıyor.

Prof. Georg Steinhauser, Leibniz University Hannover:

"Trityum insan vücudunda birikmez çünkü ömrü çok kısadır. Onu alırsınız ve sonra tekrar salgılarsınız. Trityum genellikle sorunların en küçüğüdür"

Arıtılmış su daha sonra 1.24 milyon m3 su içeren bin tankta depolanıyor. Ancak bu tanklar 2022'de dolacak. Bu nedenle bu suyun boşaltılması gerekecek.

İki plan söz konusu; havaya boşaltmak veya denize boşaltmak.

Söz konusu planlar, ürünlerinin zarar göreceğinden korkan yerel balıkçıları ve çiftçileri endişelendiriyor.

Bu nedenle hükümet, Fukuşima felaketinden sonra oluşturulan ve güvenliği denetleyen bağımsız kuruluş Nükleer Güvenlik Kurumu'nun yeşil ışığı sonrasında 2 yıl içinde uygulanacak bir çözüm düşünüyor.

TEPCO Fukushima Daiichi Şantiye Müfettiş Yardımcısı Kımoto Takahiro:

İşte geçen yıl alınan bir su örneği. Bu aletin radyasyon algılayıp algılamadığını size göstermek istiyorum. Yaklaşırsanız ibre değişmez. Bu da cihazla tespit edilebilen radyasyon olmadığı anlamına geliyor.

Prof. Georg Steinhauser Leibniz University Hannover:

Örneğin Çernobil, büyük miktarda plütonyum, amerikyum saldı. Yarı ömürleri 20 bin yıldan fazla. Yani Çernobil sonsuza dek kontemine kalacak. Fukushima tamamen farklı bir hikaye. Fukushima sadece çok küçük miktarlarda plütonyum saldığı için, onları bir şekilde görmezden gelebilirsiniz. Fukushima'da salınan radyoaktif Sezyum-137, bu maddenin de yarı ömrü 30 yıl“

Felaketten bu yana Japonya, nükleer santralleri için güvenlik standartlarını değiştirdi ve şimdi deneyimlerini dünyayla paylaşıyor.

Serge Rombi euronews:

Kısa süre sonra, bu kez bölge sakinleri ile Japonya'ya tekrar döneceğiz, ancak öncelikle Viyana'daki Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'ndan Christophe Xerri'yi ağırlıyoruz, bizimle birlikte olduğunuz için teşekkür ederiz.

Fukushima Daichi santralini iyi biliyorsunuz, oraya en son 2018'de gittiniz. Raporumuzu az önce gördük. Orada yapacak ne kaldı?

Nükleer Yakıt Döngüsü ve Atık Teknolojisi Direktörü Christophe Xerri:

"Hala büyük bir inşaat sahası durumunda, en zor kısım erimiş yakıtı, kubbeyi veya enkaz yakıtını çıkarmak olacak, en zor kısım ve en çok zaman gerektiren kısım da bunlar zaten“

Serge Rombi euronews:

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Genel Müdürü Rafael Grossi, 2020'deki son ziyaretinde alandaki ilerlemeden "etkilendiğini" söyledi.

Japonya ile uluslararası kurumlar arasındaki işbirliği nasıldı?

Nükleer Yakıt Döngüsü ve Atık Teknolojisi Direktörü Christophe Xerri:

"Birleşmiş Milletler olarak sahaya gittik ve nasıl çalıştıklarına baktık. Biz dediğimde, bu analizleri bizimle yapmaya davet ettiğimiz birkaç UAEA uzmanının yanı sıra bir dizi uluslararası uzman da vardı.

Sonuç olarak yöntemler ve analizler, Sahada yapılan radyoaktivite ölçümleri güvenliydi ve genel olarak Japonya'nın konuya yaklaşım şekli beklentilerle uyumluydu“

Serge Rombi euronews:

Arıtılmış suyun salınmasıyla ilgili olarak önümüzdeki aylarda tam olarak ne söz konusu? Bu tehlikeli mi?

Nükleer Yakıt Döngüsü ve Atık Teknolojisi Direktörü Christophe Xerri:

"Tehlikeli olup olmadığı sorusuna gelince, tüm nükleer reaktörler suya ve havaya küçük miktarlarda radyoaktivite salmaya yetkilidir, tüm bunlar düzenleyici kontrole tabidir, bu nedenle Japon hükümetinin kararı ne olursa olsun Japon güvenlik otoritesi tarafından denetleneceK. Biz Japonya'dayız ve saygı duyulması gereken sınırları belirleyeceğiz.

Serge Rombi euronews:

Bu felaketten uluslararası düzeyde ne ders alındı?

Nükleer Yakıt Döngüsü ve Atık Teknolojisi Direktörü Christophe Xerri:

"O zamandan beri, nükleer tesislerin güvenliğini yeniden değerlendirmek için stres testlerinden başlayarak birçok şey yapıldı.

Özellikle beklenmedik ve dışarıdan gelen olaylar için, Bu, Fukuşima'dan alınan derslerden biri; bir nükleer santralin içerisi kadar dışarıdan da güvenli olması gerektiği

Serge Rombi euronews:

AB, 2019'da Fukushima ürünlerine uyguladığı ambargoyu kaldırdı: yerel sebze veya balık yemekten mutlu olur muydunuz?

Nükleer Yakıt Döngüsü ve Atık Teknolojisi Direktörü Christophe Xerri:

"Bahsettiğiniz gibi 2018 yılında sahadaydık. Bölgeyi ziyaret ettik. Orada olduğumuz birkaç gün boyunca yerel ürünleri yedik ve size söyleyebilirim ki Fukushima bölgesi yemekleri buna değer. Keşfedilmeli.”

Serge Rombi euronews:

Çok teşekkür ederim Christophe Xerri, Şimdi, Fukushima'da bölge sakinleriyle ve özellikle de bölgenin çiftçileriyle buluşmaya gidiyoruz.

Fukushima Daiichi enerji santrali bu komünde yer almakta. Bugün, yepyeni belediye binasında, bu eski bölge sakinleri felaketin 10. yıl dönümünü anıyor.

Bölgede sürekli radyoaktivite ölçümü yapılıyor ve halk bilgilendiriliyor

Tören, şu anda erişilebilen ve Covid-19 salgınına rağmen yeniden yapılanmanın devam ettiği bir alan olan Okuma'nın bu yeni semtinde gerçekleştirilecek.

Hala sınırların dışında kalan bölgeler küçülmeye devam ediyor.

Mart 2011 itibariyle, 88 bin kişi Fukuşima Eyaletinin tahliye edilen bölgelerinde yaşamakta. Bugün, yeniden açılan alanlarda 14 bin kişi var.

Yamamoto Chiyoko:

"Okuma'ya geri döndüğümde gerçekten hiçbir şey yoktu, sadece barınaklar ve geçici mağazalar vardı ama şimdi büyük binalar inşa edildi."

Burada halen her yerde radyoaktivite ölçümü yapılıyor ve halk sürekli bilgilendiriliyor.

Fukushima Araştırma Merkezi'nden Etüt ve Analiz Departmanı Direktörü Fukuhara Takemasa

"Havadaki radyoaktivite seviyesi, şehrin çeşitli yerlerinde gerçek zamanlı olarak ölçülüyor. Diğer unsurlar için, toprak ve su gibi farklı yerlerden örnekler alınıyor. Analizlerin sıklığı ayda bir şeklinde"

Bölgede büyük dünya başkentlerinden daha fazla radyoaktivite yok

Binalar dekontamine edildi, kirli araziler boşaltıldı veya sağlıklı toprakla kaplandı.

Santralin bulunduğu yer dışında, burada büyük dünya başkentlerinden daha fazla radyoaktivite yok. Japonya'nın jeolojisi, doğası gereği diğer yerlere göre daha az radyoaktif.

Felaketten sadece iki hafta sonra Koji Kato ve ailesi, fabrikadan 80 km uzaklıktaki Fukuşima'ya döndü.

Arazilerine aşık olan bu çiftçiler pirinç üretiyor, ayrıca barlarında ev yapımı bira da servis ediyorlar. Felaketten sonra bölgedeki çiftçiler büyük zarar gördü: tüketici güveni çökmüştü.

54 ülke Japon gıda maddelerinin ithalatına kısıtlamalar getirdi ve bugün bu ülkelerin yüzde 70'i kısıtlamaları kaldırdı.

Koji başkanı Kato Farm

"Geçen yıla kadar ürünleri püskürterek temizledim, bu da ekstra işle sonuçlandı çünkü güvenli bir şekilde ihracat yapabilmem gerekiyordu. En zor kısım buydu. Ancak arka arkaya 5 yıl boyunca herhangi bir radyoaktivite tespit etmedik. Şimdi sadece bazı kontroller yapıyoruz”

Nükleer kazadan sonra bölgeden ihracat önemli ölçüde düştü. Zor yıllara rağmen, şimdi 2010'a kıyasla iki katına çıktı.

Emi, Fukushima'nın ürünlerinin Fransa'ya kadar elçisi oldu.

Kato Emi:

"Tepkiler çok iyiydi. Gittiğim tüm ülkelerde insanlara bunun Fukuşima'dan geldiğini söylediğimde çok fazla endişe etmediklerini gördüm ve bu beni şaşırttı. 4 çocuğum var ve burada doğmaktan gurur duyduklarını söyleseler mutlu olurum"

Serge Rombi euronews:

Fukuşima halkı için tekrar güvenli bir ortam inşa etmek, Japonya'daki yetkililer için tam bir meydan okuma. Uluslararası uzmanlar ise üstesinden gelinmesi gereken teknik zorluklar olsa bile hali hazırda Japonya'nın başarısını takdir edilesi olduğu konusunda fikir birliği içinde.