Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Çekya'da mühimmat deposunu hava uçurmakla suçlanan Rus istihbaratından Birim-29155 nedir?

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Rus Askeri İstihbaratı GRU binası
Rus Askeri İstihbaratı GRU binası   -   ©  AP

Son günlerde Rusya ile ABD, Ukrayna ve Polonya arasındaki diplomatların sınır dışı edilmesi adımlarına Çekya da katıldı.

Prag yönetimi, yedi yıl önce ülkede meydana gelen bir patlamadan Rus istihbaratının 29155 isimli birimini sorumlu tutarak 18 Rus diplomatın sınır dışı edileceğini bildirdi.

Çekya 2014 yılında bir mühimmat deposunun havaya uçurulmasından Rusya Askeri İstihbarat Servisi’nin (GRU) sorumlu olduğunu duyurarak 18 Rus diplomatı sınır dışı etme kararı aldı.

GRU’nun 29155 isimli birimi tarafından düzenlenen sabotaja katılan Aleksandr Mişkin ve Anatoli Çepiga’nın arandıkları açıklandı.

Çekya istihbaratına göre her iki şüpheli de mühimmat deposunun havaya uçtuğu ve 2 kişinin hayatını kaybettiği olay öncesinde, deponun ve mühimmat fabrikasının bulunduğu Vrbetice kentini ziyaret etmişlerdi.

Mişkin ve Çepiga’nın isimleri, İngiltere’ye sığınan eski Rus gizli servis mensubu Sergey Skripal’in 2018 yılındaki zehirlenme vakasında da şüpheli listesinde yer alıyordu.

Çek Cumhuriyeti, kendi topraklarında faaliyet gösteren Rus casusların, Skripal'in zehirlenmesine karışan ve suikast girişiminde bulunanlarla aynı olduğunu iddia ediyor.

Skripal olayının ardından GRU, uzun süre dünya medyasının manşetlerinde kaldı.

GRU bünyesinde faaliyet gösteren Birim-29155 nedir?

Peki "sabotaj ve suikast" konusunda uzmanlaşmış casuslarının olduğu iddia edilen Rusya'nın Askeri İstihbarat Servisi GRU bünyesinde faaliyet gösteren Birim-29155 nedir?

İngiliz açık kaynak araştırma sitesi Bellingcat ve Alman Der Spiegel dergisi, Avrupa'da yaşanan bazı olayları Birim-29155'in işlediğini yazdı.

İşte o olaylardan bazıları;

Birim-29155, Moldova'da 2016'da siyasi istikrarsızlaştırma faaliyetleri yürüttü.

Aynı yıl Karadağ'da Sırbistan yanlısı bir darbe girişimine katıldı. Darbe bertaraf edildi.

Bulgaristan’da 2015'te silah tüccarı Emilian Gebrev’i iki kez zehirlemeye çalıştı.

İspanya istihbarat teşkilatı, 2017'de Katalonya bağımsızlık gösterileri sırasında Birim-29155 ajanının tespit edildiğini bildirdi.

Fransa’nın Alpler bölgesindeki kayak merkezi Haute-Savoie bölgesini, uzun bir süre lojistik üs ve eğitim merkezi olarak kullandıkları ortaya çıktı.

Le Monde gazetesi, haberini Fransız gizli servisi kaynaklarının sızdırdığı bilgilere dayandırarak, bu Rus ajanlarının Avrupa’nın her yerinde özellikle suikast ve sabotaj eylemleri hazırlığı için eğitim gördüğü şeklinde vermişti.

ABD merkezli New York gazetesi, 2019 tarihli haberinde "Bütün bunlar, Moskova'nın emriyle herhangi bir yerde, herhangi bir zamanda vurma kabiliyetine sahip, oldukça hareketli özel kuvvetler hücresi izlenimi veriyor." ifadesini kullandı. Ayrıca gazete, Birim-29155'i "elit güç" olarak tanımladı.

Münih Güvenlik Konferansı'nda konuşan İngiltere Dış İstihbarat servisi MI6 Başkanı Sir Alex Younger, Skripal suikastına atıfla, "Uyumlu bir faaliyet programları olduğunu görebiliyorsunuz ve evet, genellikle aynı kişileri kapsıyor." demişti.

Ayrıca birimin Karadağ'da darbe girişiminde bulunduğunu belirten Younger, Moskova'yı Batı ülkeleri arasındaki ittifakı bölmeye yönelik politika izlemekle suçlamıştı.

İngiliz istihbarat şefi, "GRU ve diğer Rus istihbarat servislerinden sürekli bir tehdit olduğunu ve çok azının sınır dışı edilmiş olduğunu değerlendiriyoruz." diye konuşmuştu.

Rus istihbarat teşkilatları konusunda uzman olan İngiliz Mark Galeotti, Birim-29155'i tanımlarken "Elbette hepsi ünlü Spetsnaz eğitiminden geçmiş çok iyi eğitimli özel kuvvet savaşçıları" diyor.

Birim-29155'in 'çok küçük' olduğunu öne süren Avusturya Innsbruck Üniversitesi'nden Rus güvenlik konularında uzman Gerhard Mangott ise, birimin 2018'de kurulduğunu ve muhtemelen sadece 20 civarında casusu olduğunu dile getiriyor.

Galeotti de aynı değerlendirmeyi yapıyor ve Rus istihbaratının diğer birimlerine kıyasla çok 'dar bir kadro' ile çalıştığına işaret ediyor.

Mark Galeotti, "Bazılarının iddia ettiği gibi, öyle her şeyi yapabilen süper ajan değiller. Birim-29155, kirli işler olan sabotaj ve suikast konusunda uzmanlaşmış bir ekip." sözleriyle bu birimi tasvir ediyor.

Uzmanlar, Moskova'nın GRU'nun Birim-29155 ajanlarını amacın araçtan daha önemli olduğu durumlarda sahada konuşlandırdığını belirtiyor.

Galeotti'ye göre, KGB'nin devamı niteliğindeki FSB'nin harici istihbarat örgütü SVR'nin aksine, Birim-29155 üyeleri aynı derecede ustalık göstermiyorlar.

Görünmez bir çalışma şekli kullansalar bile hedefe ulaşmak için gereken her şeyi mübah görüyorlar.

İngiliz uzman, Skripal'i öldürmedeki başarısızlıklarından ve Karadağ'daki başarısız darbe girişimine, birçok konuda yaptıkları işlerin profesyonelce görünmeyebileceğini ve faillerin izinin sürülmesine imkan tanıyan izler bırakabileceklerini belirtiyor.

Avrupalı güvenlik uzmanları birimin, görülen başarılı bir operasyonuna henüz rastlamadıklarını dile getiriyor.