Son Dakika
Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

ABD: Yaşam süresi beklentisi 2020 yılında dünya savaşından bu yana en büyük düşüşü yaşadı

 Sertaç Aktan
El ele tutuşan bir çift
El ele tutuşan bir çift   -   ©  AP Photo
Metin boyutu Aa Aa

Amerikan halk sağlığı yetkilileri çarşamba günü yapılan açıklamada, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) yaşam beklentisinin 2020'de 1,5 yıl düştüğünü ve bunun İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en büyük yıllık düşüş olduğunu açıkladı. Siyahi ve hispanik Amerikalılar için düşüş ise üç yıl olarak açıklandı.

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından hesaplanan bu düşüşün esas sorumlusu olarak Covid-19 pandemisi gösteriliyor. Sağlık yetkilileri salgının yaşam beklentisini yüzde 74 oranında olumsuz etkilediğini ifade ediyor. Geçen yıl 3,3 milyondan fazla Amerikalının ölümüne neden olan virüs, ülkedeki tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 11'ine denk geldi.

1930'ların ortalarından bu yana, Büyük Buhran sırasında bile siyahilerin yaşam beklentisi bir yılda bu kadar düşmemişti. Sağlık yetkilileri, hispaniklerin yaşam beklentisini aynı zaman cetvelinde takip etmiyor ancak 2020 düşüşü onlar için de kaydedilen bir yıllık en büyük düşüş oldu.

ABD ölüm oranlarındaki değişiklikleri inceleyen Texas Üniversitesi Sosyoloji Profesörü Mark Hayward, ani düşüşün 'felaket' olduğunu söyledi.

Covid-19 dışında başka nedenlerin de bu düşüşte rol oynadığı kaydediliyor: Aşırı dozda uyuşturucu özellikle beyazlar için yaşam beklentisini aşağı çekmiş durumda. Raporun başyazarı Elizabeth Arias, artan cinayetlerin siyahiler için düşüşün "küçük ama önemli" bir nedeni olduğunu ekliyor.

Uzmanlar, kaliteli sağlık hizmetlerine erişim eksikliği, daha kalabalık şehirler ve pandeminin en kötü olduğu zamanlarda çalışmaya devam etmelerini gerektiren düşük ücretli işler nedeniyle siyahi ve hispaniklerin daha kötü etkilendiğini belirtiyor.

Yaşam beklentisi, belirli bir yılda doğan bir bebeğin yaşayacağı düşünülen ortalama yıl sayısının bir tahmini. Dolaysıyla bir ülkenin sağlığına ilişkin önemli bir istatistiksel anlık görüntü. Bu öngörü bazen obezite gibi bazen hastalık trendleri gibi nedenlerle değişiyor.

Onlarca yıldır, ABD'nin yaşam beklentisi yükselişteydi. Ancak bu eğilim, 2019'da 78 yıl, 10 aya ulaşmadan önce 2015'te birkaç yıl durdu. CDC bunun geçtiğimiz yıl ise yaklaşık 77 yıl 4 aya düştüğünü açıkladı

Bulgular: Yaşam beklentisi erkeklerde 2, kadınlarda 1 yıl düştü

CDC raporundaki diğer öne çıkan bulgular:

—Hispanik Amerikalıların yaşam beklentisi genelde beyaz veya siyahi Amerikalılardan daha uzun, ancak en büyük düşüş 2020'de oldu. Üç yıllık düşüş, CDC'nin hispanik yaşam beklentisini 15 yıl önce izlemeye başlamasından bu yana görülen en büyük düşüş.

—Siyahilerin yaşam beklentisi yaklaşık üç yıl düşerek 71 yıl 10 ay oldu. 2000'den beri bu kadar düşük olmamıştı.

—Beyazların yaşam beklentisi kabaca 14 ay azalarak yaklaşık 77 yıl 7 aya düştü. Bu, 2002'den bu yana o nüfus için en düşük yaşam beklentisi.

—Yaşam beklentisi erkekler için yaklaşık iki yıl düşerken, kadınlar için yaklaşık bir yıl azaldı. CDC, erkekler için 74 yıl, 6 ay, kadınlar için ise 80 yıl, 2 ay olarak tahmin edildi.

İkinci Dünya Savaşında gerçekleşen düşüşün yarısı

CDC verilerine göre, geçen yılki Covid ölümlerinin yüzde 80'inden fazlası 65 yaş ve üstü kişilerdi. Bu aslında pandeminin doğumda beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisini azalttı, bu da yaşlılardan çok daha genç yetişkinlerin ve çocukların ölümleri etkisinde kaldı.

Bu nedenle, geçen yılki düşüş, genç askerlerin İkinci Dünya Savaşı'nda öldüğü 1942 ile 1943 arasındaki üç yıllık düşüşün sadece yarısı, Birinci Dünya Savaşı ve İspanyol gribi salgınının genç nesilleri harap ettiği 1917 ile 1918 arasındaki düşüşün sadece bir parçası kadardı.

Bu düşüşlerden sonra yaşam beklentisi geri döndü ve uzmanlar bu sefer de böyle olacağına inanıyor. Ancak bazıları bunun yıllar alabileceğini söylüyor.