Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Black Friday (Kara Cuma) nedir, nasıl ortaya çıktı?

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Black Friday (Kara Cuma) nedir, nasıl ortaya çıktı?

İndirimli alışverişlerin yapıldığı Kara Cuma (Black Friday) Covid-19 önlemlerine rağmen son yıllarda yoğun ilgiyle karşılanıyor.

ABD'denin bazı eyaletlerinde başta olmak üzere mağazaların açık olduğu ülkelerde market önlerinde uzun kuyruklar oluşurken, salgın nedeniyle internet üzerinden alışverişlerde oldukça revaçta.

Küresel çapta milyarlarca dolarlık ticaret hacmi sağlayan Black Friday, ismi nedeniyle ülkemizde tartışmalara neden olmuş, bazı kesimler bunun dini inançlara yapılan bir saygısızlık olduğunu ileri sürmüştü.

Türkiye’de artık ‘Efsane Cuma’, ‘Süper Cuma’ ve ‘Beklenen Cuma’ gibi farklı isimlerle anılan Black Friday nereden geliyor?

Neden cuma ve neden kara?

Her şeyden önce bu gibi günler dünyanın tüm ülkelerinde farklı günlerde farklı isimlerde ekonomiyi ve sektörleri canlandırmak için farklı amaçlarla yapılıyor.

Ancak Black Friday (BF) küresel çapta uygulanan nadir örneklerden.

BF aslında Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) Şükran günü olan Kasım’ın dördüncü perşembesini takip eden cuma gününü ifade ediyor ve 1952’den bu yana Noel alışveriş sezonunun ilk günü kabul edilerek indirimler başlıyor.

Resmi bir tatil olmayan bugüne ‘Kara’ denmesinin nedeni ise 1960'larda başlıyor.

Dükkanların o gün daha hava aydınlanmadan çok erken açılması ve kararmadan kapanmaması, bunun yanı sıra alışveriş caddelerinde yaşanan yoğun araç ve insan trafiğinin neden olduğu günlük hayatı etkileyen olumsuzluklar bugüne ‘Kara Cuma’ denmesine sebep oluyor.

Bu tabirin ilk kez Philadelphia kentinde kullanıldığı tahmin ediliyor.

1980'lere kadar ABD’de belli bölgelerde uygulanan bu indirimler daha sonra 90'lar ve 2000'lerde giderek tüm ülkeye yayıldı.

Alış veriş merkezleri ve dükkanların açılış saatleri iyice erkene alındı ve nihayet 2011 yılında perşembeyi cumaya bağlayan gece 24’te dükkanlar açılmaya başlandı.

İnternet alış veriş sitelerinin de devreye girmesiyle ABD’de gerçekleşen bu indirim günü uluslararası çapta bir indirim gününe dönüştü ve tüm dünyada benimsendi.

Black Friday, ölüm ve yaralanmalara sebep oldu

ABD’de indirimin başlama ve dükkanların açılış saatleri erkene alındıkça indirim için bekleyenlerin mağazalar önünde oluşturduğu kuyrukların zamanı ve şekli de değişti.

Bir önceki günden çadır kurup kamp yapmaya başlayan müşteriler kimi zaman perşembe akşamını ve geceyi sokakta geçirmeyi tercih etti.

Bu da izdihamın yanı sıra, ısınmak için propan gazı ve jeneratör kullanımı, oluşan kalabalığın acil çıkış kapılarını ve merdivenlerini tıkamasının yanı sıra hırsızlık ve gasp gibi suç oranlarında artışa neden oldu.

2006’dan bu yana sadece ABD’de BF’ye bağlı olarak 10 ölüm ve 111 yaralanma vakası rapor edildi.

Türkiye’de kara cuma ne zaman ve nasıl olacak?

Türkiye’de sadece internetten milyonlarca lira kartlı ödeme gerçekleşiyor bu özel günde.

E ticaret devi Amazon, ‘Beklenen Cuma’ adıyla indirim sezonunu başlattı. Sanal sitelerde yüzde 80, alış veriş merkezlerinde ise yüzde 60’a varan indirimlerin olması bekleniyor.

Kasım ayının son cuma günü gerçekleştirilen Black Friday bu yıl 26 Kasım 2020 Cuma gününe denk geldi.