Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Reuters Afgan Hava Kuvvetleri'nin çöküşünü yazdı: Askerler birbirine düşmüş

Access to the comments Yorumlar
 euronews
Amerikan askerleri geride kalan araçları kullanılamaz hale getirdi
Amerikan askerleri geride kalan araçları kullanılamaz hale getirdi   -   ©  Mohammad Asif Khan/The Associated Press

Afgan pilotlar Taliban'ın ülkeyi ele geçirdiği süreçte hava kuvvetlerinde yaşanan çözülmeyi anlattı.

Reuters'in halen Afganistan'da bulunan veya yurt dışına çıkmış çok sayıda pilotla görüşerek hazırladığı özel habere göre Afgan askerler Talibana karşı savaşmak yerine birbirlerine düştüler.

Haberde, Kabil Havalimanı'nı korumakla görevli personelin havalanmaya hazırlanan bir helikoptere zorla binmeye çalıştığı yazıldı. Pilotun aktarımına göre, helikopter şehrin başka bir tarafına gitmek üzere havalanmasına rağmen güvenlik görevlileri yurt dışına çıkacağını düşünerek geride kalmak istemedi. Hatta bir görevli kokpite silahını doğrulttu. Sonrasında yaşanan arbedede silahlar ateşlendi ve kokpite isabet eden kurşunun sebep olduğu metal parçaları pilotun yüzünü yaraladı. 

Aynı gün içerisinde Eski Devlet Başkanı Eşref Gani'nin ülkeyi terk etmesi çözülmeyi daha da hızlandırmıştı. Reuters Gani'yi komşu ülke Özbekistan'a uçuran pilotlar ve Afgan yetkililerle görüşerek son anları aktardı.

İki kişinin yaralandığı arbedenin ardından güvenlik görevlileri o gün bir diğer helikopteri de durdurmaya çalışmış. Bu helikopterse Gani'nin başkanlık filosuna ait bir araçtı. Helikopter ancak bir pilotun askerlerle kavga etmesi ve Gani'nin özel güvenliğinin devreye girmesi ile havalanabildi. Yaşanan bu gerginlikler nedeniyle koruma ekibi başkanın güvenliğini sağlayamayacakları endişesi ile Gani'yi yurt dışına çıkarma kararı verdi.

Gani'nin son uçuşu

Ulusal Güvenlik Danışmanı Hamidullah Muhib helikopterin rehin alınmasının ardından tahliye zamanının geldiğini anladıklarını belirtti.

Kargaşa Gani ve ekibinin 3 helikoptere binmesi sırasında da yaşanmış. Pilotların aktarımına göre başkan, eşi ve üst düzey yetkililerin helikopterlere binmesinin ardından geri kalan yerleri kapmak için koruma ekibi yumruk yumruğa kavgaya tutuştu. Havalanan 3 helikopter radarlara yakalanmamak için alçaktan uçarak Özbekistan'daki Termez Havalimanı'na habersiz iniş yapmış. Bu inişler Özbekistan'da da küçük çaplı bir krize yol açmış.

Üç helikopterde toplam 54 kişi Afganistan'ı terketmiş. Gani ve eşi ertesi gün Abu Dabi'ye giden bir uçağa binmiş. 3 helikopteri uçuran pilotlar, uçuş mühendisleri ve bakım personelinden oluşan 17 kişilik mürettebat da Abu Dabi'ye tahliye edilmişler.

Fakat ülkeyi terk edeceklerinden son anda haberleri olan mürettebat hala geride kalan ailelerinin tahliyesini bekliyor.

Kabil'in düşmesiyle birlikte ülkeden ayrılan hava aracı sadece başkanı taşıyanlar olmadı. Afgan pilotlarının 4 hava aracını Özbekistan'a 17 aracı da Tacikistan'a uçurduğu tahmin ediliyor. Geride kalan 73 hava aracı ise ülkeye gönderilen özel bir Amerikan birliği tarafından kullanılamaz hale getirildi.

Operasyonu yöneten Binbaşı Frank Kessler, Taliban'ın dikkatini çekmemek ve paniğe yol açmamak için patlayıcı kullanmadıklarını ve bunun işlerini bir hayli zorlaştırdığını belirtti. Kessler çoğunluğu UH-60 Kara Şahin ve Rus yapımı Mi-17 helikopterlerden oluşan araçları nasıl kullanılamaz hale getirdiklerini açıklamasa da isminin açıklanmasını istemeyen kaynaklar bunun için yakıt borularının tıkanmasından hassas elektronik aletlerin sökülmesine kadar çeşitli yollara başvurulduğunu belirtti.

Tahliye sonrası medyaya servis edilen görüntülerde de çok sayıda camları kırık, göstergeleri ve kapıları sökülmüş helikopter ve uçak görülmüştü.

Çözülme Kabil'den önce başlamış

Aslında Afgan Hava Kuvvetleri'ndeki zayıflama Kabil'in düşmesinden çok önce başlamış. İyi eğitimli pilotlara rağmen ABD'nin aktif bakım ve lojistik desteğini çekmesinin ardından bir çok uçak ve helikopter arızalar nedeniyle uçamaz hale gelmiş. Pentagon verilerine göre haziran sonundan temmuz sonuna kadar filodaki kullanılabilir hava aracı sayısı beşte bir oranında azaldı.

Mezar-ı Şerif ve Herat gibi önemli şehirlerdeki hava üslerini korumakla görevli personelin yerlerini terketmesinin ardından pilotlar da Kabil'e toplanma kararı vererek başkente uçtu. 

Kabil'dekine benzer bir arbede Herat'ta da yaşandı. Şehrin düşmesinden sonra yerel yetkililer ve askerler arasında elde kalan son araçlarla kimin tahliye edileceği üzerine kavgalar yaşandı. Bölge Valisi Abdulsabur Kane ve yerel milis komutanı İsmail Han yanındaki iki adamıyla birlikte tahliye edilmek istemiş fakat askerler buna izin vermemiş. Taliban tarafından yakalanan Kane ve Han daha sonra serbest bırakıldı.