Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Ukrayna krizi: ABD Rusya'yı dize getirmek için hangi teknolojik yaptırımları planlıyor?

Access to the comments Yorumlar
 Euronews
New York'ta teknoloji üreten bir firma
New York'ta teknoloji üreten bir firma   -   ©  John Minchillo/Copyright 2021 The Associated Press. All rights reserved.

Rusya’nın Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne yönelik tehdidi karşısında Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve İngiltere ilk etapta ülkenin önemli şirketlerini ve Devlet Başkanı Vladimir Putin’e yakın isimleri hedef alan mali yaptırımları hayata geçirdi. Almanya ise enerji bağlantısıyla ilgili adım atarak Kuzey Akım 2 boru hattı projesinin ruhsat alma sürecini durdurdu.

Batılı ülkelerin elinde Rusya’ya baskı uygulamak için birçok seçenek bulunuyor. Bu seçeneklerden biri de Rusya’ya teknolojik açıdan zor durumda bırakmak.

Rus askerlerinin Ukrayna’nın içine ilerlemesi halinde ABD Başkanı Joe Biden’ın elindeki en büyük koz Rusya’yı ABD ve diğer yabancı ülke yapımı düşük ve yüksek teknoloji ürünlerinden, ticari elektronik cihaz ve bilgisayarlardan, yarı iletkenlerden ve uçak parçalarından mahrum bırakmak.

Reuters haber ajansına göre, Biden bunu Rusya’ya bir dizi ürün ihraç edecek şirketlerin ABD’den alacağı lisanslara kısıtlamalar getirerek yapabilir. ABD’nin ihracat denetim cezalandırması paketinin ilk parçası olarak henüz basınla ayrıntıları paylaşılmayan bu önlemlerin Rusya’nın ekonomisini lazerlerden telekomünikasyon cihazlarına ve denizcilik araçlarına kadar birçok ürünü hedef alacağı tahmin ediliyor.

Amaç Rusya’nın sanayi üretimine darbe vurmak

Yaptırım paketine ilişkin detayların bu hafta sonu belirlenmesi bekleniyor. Beyaz Saray yetkilileri Rus tüketicilerin bu cezaların yükü altında bırakmamayı amaçlıyor. Çünkü yetkililere göre bu yaptırımların asıl hedefi kilit sektörlerde Rusya’nın sanayi üretim becerisini azaltmak.

Bu yeni yaptırım teklifinin ABD'nin ihracatında ürünlere getirilen kısıtlamaları düzenleyen Yabancı Doğrudan Ürün Kuralı'nın uygulama alanını önemli şekilde genişletmesi bekleniyor. Bu kuralın genişletilmesiyle teknoloji üretmek için ABD araçlarını kullanan firmaların Rusya'ya göndermeden önce ABD lisansı almasını zorunlu kılınacak.

Çipler kilit konumda

Bu durum en çok çipler için öne çıkıyor. Çiplerin büyük çoğunluğunun Amerikan ekipmanlarıyla üretiliyor olması elektronik ürünlerin akışı açısından ABD'ye Rusya üzerinden büyük denetim imkanı getiriyor.

Yeni yaptırımlarla ABD'li tedarikçilere, örneğin uçak parçaları gibi normalde Rusya'ya gönderilirken lisansa ihtiyaç olmayan bazı ürünler için de lisans alma zorunluluğu getirilebilir.

Teklif edilen pakette lisans başvurularının standart değerlendirme sürecinde sıkı bir "reddetme politikası"yla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor. Bu, yalnızca istisnai durumların idare tarafından onaylanacağı anlamına geliyor.

Buna ek olarak Rus ordusu ile bağlantısı olduğu ileri sürülerek listelenen ya da son kullanıcısı ordu olduğu sanılan Rus şirketlerinin, bazıları uçak üreticisi olsa bile ticaretin kara listesine alınabileceği kaydediliyor.

Son olarak liste kapsamının son kullanıcı olarak Rus ordusuna gideceği için ABD'nin onayının gerektiği ürünlere doğru genişletilmesi planlanıyor.

Avrupa'nın da ABD'ye benzer önlemler alıp almayacağı henüz belirsiz, ancak yetkililer Atlas Okyanusu'nun iki yakasının da işbirliği içinde bir yanıt hazırlığında olduğunu vurguluyor.

Bu son derece yeni yaptırımların yalnızca ABD'nin ihraç ettiği ürünler üzerindeki denetimlerden çok daha etkili olması bekleniyor.

ABD'nin bugüne kadar uyguladığı en etkili önlem eski başkan Donald Trump döneminde Çinli telekomünikasyon devi Huawei Telchnologies Co Ltd üzerinde uyguladığı ön ihraç denetim paketi kapsamında alınmıştı.