Bu içeriğe bulunduğunuz bölgeden erişilemiyor

Asgari ücrete yüzde kaç zam gelirse 1 Ocak'taki kadar gıda ve akaryakıt alınabilir?

Access to the comments Yorumlar
 euronews
TÜİK'in açıkladığı yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 74’e dayanırken ücretlilerin alım gücü giderek düşüyor
TÜİK'in açıkladığı yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 74’e dayanırken ücretlilerin alım gücü giderek düşüyor   -   ©  Burhan Ozbilici/AP

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı yıllık enflasyon mayıs ayında yüzde 74’e dayanırken ücretlilerin alım gücü giderek düşüyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan temmuz ayında asgari ücrete zam yapılacağını açıkladı. Peki, asgari ücretlinin 1 Ocak 2022’deki kadar akaryakıt ve gıda satın alabilmesi için asgari ücret ne kadar olmalı? Asgari ücretlinin alım gücünün 1 Ocak 2021 seviyelerine dönmesi için asgari ücrete zam yüzde kaç olmalı? Resmi veriler üzerinden bu sorulara yanıt aradık.

2021’de 2 bin 826 TL olan aylık net asgari ücret yüzde 50’yi aşan tarihi zamla 1 Ocak 2022’de 4 bin 253,4 TL’ye çıktı. Türkiye Petrolleri’nin (TP) verilerine göre 1 Ocak 2022’de benzinin litresi 12,94 TL; motorin fiyatı 12,76 TL ve LPG fiyatı da 9,05 TL idi. TP’nin 23 Haziran 2022 fiyat listesine göre benzin 27,25 liraya, motorin 29,98 liraya ve LPG de 12,42 TL’ye yükseldi.

1 Ocak 2022’de asgari ücretli 1 aylık maaşı ile 329 litre benzin veya 333 litre motorin veya 470 litre LPG alabiliyordu. Bu miktar 23 Haziran 2022’de ise sırasıyla 156 litre, 142 litre ve 343 litreye kadar düştü.

1 Ocak 2022’deki kadar akaryakıt için asgari ücret kaç olmalı?

1 Ocak 2022’deki kadar akaryakıt alabilmek için asgari ücrete ciddi zam yapmak gerekiyor. Aynı miktarda benzin için asgari ücrete yüzde 110, motorin için yüzde 135 ve LPG için yüzde 37 zam gelmeli.

Peki, bu zamlar gelirse yeni asgari ücret ne kadar olur? 1 Ocak 2022’deki kadar benzin alabilmek için 8 bin 957 TL olmalı. Motorin için ise asgari ücret 9 bin 994 TL olmalı. 1 Ocak 2022’deki kadar LPG alabilmek için ise asgari ücret 5 bin 837 TL olmalı.

Gıda ve diğer ürünlerde durum ne?

TÜİK madde fiyat listesini açıklamayı durdurduğu için gıda ve diğer ürünler için kilogram bazlı bir hesap yapmak mümkün değil. Ancak TÜİK enflasyonun hesaplanmasında kullanılan endeksi paylaşıyor. Dolayısıyla benzer hesabı burada da yapmak mümkün. Sadece henüz haziran ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) açıklanmadığı için mayıs ayı endeksini kullanabiliriz. Haziranda ayında fiyatların artması durumunda artışı tüm bu hesaplamaya eklemek gerekiyor.

TÜİK’in mayıs ayı endekslerine göre Ocak 2022’deki kadar gıda alabilmek için asgari ücrete yüzde 31 zam gelmesi gerekiyor. Diğer mal ve hizmetlerden Ocak 2022’deki satın alabilmek için asgari ücrete gelmesi gereken zam oranı şöyle: et yüzde 44, balık yüzde 40, şebeke suyu yüzde 29, ilaç yüzde 38, karayolu yolcu taşımacılığı yüzde 37, taze meyveler yüzde 68, şeker yüzde 59 ve doğal gaz yüzde 37.

Ocak 2021’deki alım gücü için asgari ücret ne olmalı?

Aynı hesapları Ocak 2021 ile de yapmak mümkün. 2020’de 2 bin 374 TL olan asgari ücret Ocak 2021’de 2 bin 826 liraya çıkmıştı. TP verilerine göre 1 Ocak 2021’de akaryakıt fiyatları şöyle idi: benzin 7,2 TL; motorin 6,58 TL ve LPG 4,06 lira.

Bir aylık net asgari ücret ile 1 Ocak 2021’deki kadar benzin alabilmek için 23 Haziran 2022 fiyatları üzerinden yapılan hesaplamaya göre asgari ücret 10 bin 696 TL olmalı. Bu miktar motorin için 12 bin 817 TL ve LPG için 8 bin 644 lira.

Ocak 2021’deki kadar gıda için asgari ücret 5 bin 893 TL olmalı

Asgari ücret ile Ocak 2021’deki kadar gıda ve ürün satın alabilmek için yeni maaş şöyle olmalı: Aynı miktarda gıda için 5 bin 793 TL, şeker için 7 bin 121 TL, taze süt için 6 bin 132 TL, ekmek içi 5 bin 539 TL, katı ve sıvı yağ için 6 bin 132 TL ve et için 5 bin 737 lira.

Akaryakıt dışındaki tüm hesaplamalar TÜİK’in mayıs ayı endeksine göre yapıldı. Bundan dolayı haziran ayı enflasyonu açıklandığı zaman aradaki farkı eklemek gerekecek.

Asgari ücrete zam gelse bile temmuz-aralık döneminde akaryakıt ve gıda fiyatlarının artması durumunda alım gücü yeniden düşmeye başlayacak. Hesaplamalarda çıkan oranlar kadar zam yapılmaması durumunda ise asgari ücretlinin alım gücü 1 Ocak 2022’nin altında seyretmiş olacak.