Mart ayına kadar geçici hükümetin başına getirilen Muhammed El Beşir, milyonlarca mülteciyi geri getirmeyi, birlik oluşturmayı ve temel hizmetleri sağlamayı amaçladığını belirtti.
Suriye'de Beşar Esad'ı deviren muhalif isyancılara öncülük eden Hayat Tahrir Şam'ın (HTŞ) lideri Ebu Muhammed Colani Çarşamba günü yaptığı açıklamada, Suriye'nin devrik başkanının yönetimi sırasında tutuklulara işkence yapılmasına ya da öldürülmesinde sorumlu olan herkesin tespit edilerek cezalandırılacağını söyledi.
REKLAM
REKLAM
Colani, Suriye devlet televizyonunun Telegram kanalında yayınlanan açıklamasında “Onları Suriye'de takip edeceğiz ve ülkelerden adaleti sağlayabilmemiz için kaçanları teslim etmelerini istiyoruz” dedi.
Dünya, 13 yıllık bir iç savaşın ardından Esad iktidarını deviren ve Suriye'de başa gelen yeni yöneticilerin, ülkeyi siyasi bir istikrara kavuşturup kavuşturmayacağı ve önceki yönetimden şiddetli bir intikam alıp almayacağını dikkatle takip ediyor.
Suriye, Esad ailesinin elli yıllık yönetimi sırasında Orta Doğu'daki en baskıcı polis devletlerinden biri oldu.
El Kaide'nin eski bir kolu olan HTŞ'nin lideri Colani, mağdurların adalet talepleri ile şiddeti önleme ve uluslararası yardımı güvence altına alma ihtiyacını dengelemek zorunda görünüyor.
Colani'nin savaşçıları tarafından geçici bir yönetimin başına getirilen Muhammed El Beşir, milyonlarca mülteciyi geri getirmeyi, birlik oluşturmayı ve temel hizmetleri sağlamayı amaçladığını söyledi.
İtalyan Corriere della Sera gazetesine konuşan Beşir, “Kasada sadece değeri çok az olan ya da hiç olmayan Suriye poundu var. Bir ABD doları bizim 35.000 liramızı satın alıyor,” dedi.
“Hiç dövizimiz yok, kredi ve tahvillerle ilgili olarak da hâlâ veri topluyoruz. Yani mali açıdan çok kötüyüz” diyen Beşir, daha önce Suriye'nin kuzeybatısındaki bir bölgede isyancıların liderliğindeki küçük bir yönetimi yönetiyordu.
Yüz binlerce insanın ölümüne neden olan iç savaşın ardından Suriye'nin yeniden inşasının uzun zaman alması bekleniyor.
Bombalanan şehirler neredeyse harabeye dönerken, kırsal kesimler insansızlaştırıldı ve ekonomi uluslararası yaptırımlarla çökertildi.
Modern zamanların en büyük yerinden edilmelerinden birinin ardından milyonlarca kişi hâlâ kamplarda yaşıyor.
HTŞ her ne kadar ABD, Birleşmiş Milletler, AB ve Türkiye dahil birçok üke tarafından uluslararası terör örgütü olarak tanımlanmaya devam etse de yabancı yetkililer ülkede kontrolü alan eski muhalif gruplar ile temkinli bir şekilde ilişki kuruyor.
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, yeni hükümetin “azınlıkların haklarına tam saygı gösterme, ihtiyacı olan herkese insani yardım akışını kolaylaştırma ve Suriye'nin terörizm için bir üs olarak kullanılmasını ya da komşuları için bir tehdit oluşturmasını önleme yönündeki açık taahhütlerini yerine getirmesi gerektiğini” söyledi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres de “Bizim görevimiz, farklı Suriyeli liderlerin bir araya gelmelerini ve yumuşak bir geçişi garanti altına almalarını sağlamak amacıyla onları desteklemek için her şeyi yapmaktır,” ifadelerini kullandı.
Guterres, “Bunun alternatifi hiçbir anlam ifade etmiyor,” dedi.
Eski isyancılara karşı uygulanan terör yasaklarına ek olarak Suriye, Esad döneminde Şam'a karşı uygulanan mali yaptırımlar altında kalmaya devam ediyor.
Biri Cumhuriyetçi diğeri Demokrat iki üst düzey ABD kongre üyesi, Washington'a bazı yaptırımları askıya alma çağrısında bulunan bir mektup yazdı. ABD'nin savaş dönemindeki en cezalandırıcı yaptırımları bu ay yenilenecek ve eski isyancılar Reuters'a yaptıkları açıklamada yaptırımların hafifletilmesi konusunda Washington ile temas halinde olduklarını söylediler.
Şam Ticaret Odaları Başkanı Bassel Hamwi Reuters'e yaptığı açıklamada, yeni hükümetin iş dünyası liderlerine serbest piyasa modelini benimseyeceğini ilettiğini belirtti. Hamwi ayrıca küresel finans sistemine entegre olunacağını aktardı.
Mart'a kadar geçici hükümet görev yapacak
Suriye'de Muhammed Beşir Salı günü yaptığı açıklamada, birkaç gün önce Devlet Başkanı Beşar Esad'ı deviren eski muhalif militanların desteğiyle 1 Mart'a kadar geçici başbakan olarak ülkenin yönetimini üstlendiğini duyurdu.
Görevden ayrılan hükümet, Esad'ın hafta sonu Şam'dan kaçmasından bu yana ilk kez salı günü Beşir ile bir araya geldi.
Beşir toplantı sonrasında gazetecilere yaptığı açıklamada, bakanların mart ayı başına kadar olan geçiş döneminde portföylerin geçici hükümete devredilmesi konusunu görüştüklerini belirtti.
Beşir, önümüzdeki günlerde yeni hükümetin her bir bakanlık için karar vereceğini de sözlerine ekledi.
Suriye'nin diğer bölgelerinde halk üçüncü gün de kutlamalara devam ederken, İsrail'in ülke genelindeki hava saldırılarına rağmen dükkanlar ve bankalar yeniden açıldı.
Biden yönetimi salı günü yaptığı açıklamada, terörizmi reddeden, kimyasal silah stoklarını imha eden, azınlıkların ve kadınların haklarını koruyan yeni bir Suriye hükümetini tanıyacağını ve destekleyeceğini ifade etti.
Cumhurbaşkanı Recep Erdoğan, Esad rejiminin çöküşünün ardından Suriye'deki yeni yönetim konusunda iyimser olduğunu belirterek, bunu "büyük bir dönüşüm" olarak nitelendirdi.
"Komşumuz Suriye, son 10 gün içinde büyük bir dönüşüme şahit oldu. Zalimler kaybetti ve aşağılandı, mazlumlar ise bir kez daha galip geldi," dedi.
Bu açıklama, Suriyeli isyancıların Esad ailesinin 50 yıllık iktidarına son vermek için sadece 10 gün içinde ülkeyi baştan başa geçtiği bir dönemde geldi.