2021’deki askeri darbeyle görevden alınan ve o tarihten bu yana neredeyse tamamen dış dünyayla bağlantısı kesilen eski lider Aung San Suu Kyi’nin serbest bırakılacağına dair herhangi bir işaret bulunmuyor.
Myanmar’da askeri yönetim, ülkenin İngiltere'den bağımsızlığının 78'inci yıldönümü dolayısıyla 6 binden fazla mahkumu serbest bıraktığını açıkladı. Devlet televizyonu MRTV’ye göre, askeri cunta lideri Kıdemli General Min Aung Hlaing, 6 bin 134 tutukluya af çıkardı.
Ayrı bir açıklamada, 52 yabancı uyruklunun da serbest bırakılarak Myanmar’dan sınırdışı edileceği bildirildi. Ancak serbest bırakılanlara ilişkin kapsamlı bir liste yayımlanmadı.
Serbest bırakma kararı, askeri yönetimin eleştirmenler tarafından 'meşruiyet görüntüsü yaratma' çabası olarak değerlendirilen, bir ay sürecek üç aşamalı seçim sürecini yürüttüğü bir dönemde geldi. Af kapsamında bazı mahkumların cezaları da düşürüldü; ancak cinayet, tecavüz gibi ağır suçlardan hüküm giyenler ile güvenlik yasaları kapsamındaki bazı suçlular bu uygulamanın dışında tutuldu.
Yetkililer, affedilen kişilerin yeniden suç işlemesi halinde, yeni cezanın yanı sıra eski cezalarının kalan kısmını da çekmek zorunda kalacakları uyarısında bulundu.
Myanmar’da bayramlar ve önemli yıldönümlerinde yapılan toplu tahliyeler kapsamında başlayan serbest bırakma sürecinin birkaç gün sürmesi bekleniyor. Pazar günü öğle saatlerinden sonra otobüslerle mahkumlar Yangon’daki Insein Hapishanesinden çıkarılırken, sabahın erken saatlerinden itibaren hapishane önünde bekleyen aileler ve yakınlar serbest bırakılanları karşıladı.
Askeri yönetime yakın Popular News Journal’a göre, Insein Hapishanesi’nden serbest bırakılan ilk isimler arasında, daha önce bilgi bakanlığı ve cumhurbaşkanlığı sözcülüğü yapan eski üst düzey subay Ye Htut da yer aldı. Ye Htut, Ekim 2023’te gözaltına alınmış, Kasım ayında ise Facebook paylaşımları nedeniyle 'isyana teşvik ve kışkırtma' suçlamasıyla 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
Buna karşın, 2021’deki askeri darbeyle görevden alınan ve o tarihten bu yana neredeyse tamamen dış dünyayla bağlantısı kesilen eski lider Aung San Suu Kyi’nin serbest bırakılacağına dair herhangi bir işaret bulunmuyor. 80 yaşındaki Suu Kyi, destekçilerinin siyasi saikli olarak nitelediği davalar sonucunda toplam 27 yıl hapis cezasına mahkum edilmiş durumda.
Darbe sonrasında başlayan kitlesel ve büyük ölçüde barışçıl protestolar zamanla ülke genelinde silahlı çatışmalara dönüşmüştü. Siyasi tutuklamaları izleyen Bağımsız Siyasi Mahkumlar Yardım Derneği’ne (AAPP) göre, geçen hafta itibarıyla Suu Kyi dahil 22 binden fazla siyasi tutuklu Myanmar cezaevlerinde bulunuyor. Bu kişilerin önemli bir bölümü, hükümeti veya orduyu eleştirenleri hedef almak için sıkça kullanılan ve üç yıla kadar hapis cezası öngören 'kışkırtma' suçlamasıyla tutuklandı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazar günü yaptığı açıklamada Myanmar ordusuna şiddeti sona erdirme, insani yardımlara engelsiz erişim sağlama, haksız yere tutuklananları serbest bırakma ve krizin barışçıl ve kalıcı çözümü için diyalog başlatma çağrısında bulundu.
Myanmar, 19'uncu yüzyılın sonlarında İngiltere sömürgesi olmuş, 4 Ocak 1948’de bağımsızlığını kazanmıştı. Bağımsızlık yıldönümü, başkent Naypyitaw’da pazar günü düzenlenen bayrak töreniyle anıldı.