İsrail istihbaratı, İran’ın Suriye’nin geçici cumhurbaşkanına yönelik bir suikast organize etmeyi planladığı uyarısında bulundu.
İsrail askeri istihbaratı, Suriye ve İsrailli yetkililerin salı günü Paris’te, ABD arabuluculuğunda güvenlik anlaşmasına varmayı hedefleyen görüşmelere yeniden hazırlanmaları sırasında, İran’ın Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara’ya suikast planladığını bildirdi.
İsrail ordusunun değerlendirmesine göre Şara, İran’ın yanı sıra diğer aktörlerden de tehdit altında.
İsrail savunma yetkilileri, İsrail medyasına konuşan askeri kaynaklara göre, Tahran’ın Şara’yı bölgede kendi etki ağını zayıflatan bir figür olarak gördüğüne inanıyor.
Suriye makamları, pazartesi günü açıklanan İran kaynaklı bir suikast planına ilişkin İsrail istihbarat değerlendirmesine kamuoyu önünde yanıt vermedi.
Ancak Suriye İçişleri Bakanlığı, hafta sonu Şara’ya yönelik iddia edilen bir suikast girişimine dair ayrı söylentileri yalanlayarak bu iddiaları “tamamen asılsız” olarak niteledi ve resmi kaynaklara atfedilen sahte belgelere karşı uyarıda bulundu.
Şara, Suriye’nin uzun süreli diktatörü Beşşar Esad’ı deviren ve Şam’daki rejimin çöküşüne yol açan yıldırım harekatının ardından, daha önce de hayatına yönelik çok sayıda girişimden sağ kurtulmuştu.
Kasım 2025’te Suriye makamları, Irak Şam İslam Devleti'nin (IŞİD) Şara'ya yönelik iki ayrı suikast planını engelledi.
IŞİD, Avrupa Birliği (AB), Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Birleşmiş Milletler (BM) ve pek çok başka örgüt ve ülke tarafından terör örgütü olarak kabul ediliyor.
ABD Özel Temsilcisi Tom Barrack da Şara’nın Batı ile giderek yakınlaşan ilişkilerinin, hayatına yönelik riskler doğurduğu uyarısında bulunmuştu.
Bu arada Şara, pazartesi akşamı Şam merkezinde, Mazzeh semtindeki yerel dükkanlarda alışveriş yaparken ve yeni Suriye banknotlarını kullanırken görüldü. Bu görüntüler, hayatta ve iyi durumda olduğuna dair bir mesaj olarak yorumlandı.
Esad’ın yakın çevresi isyancılara milyonlar gönderiyor
Uyarı, Esad’ın eski üst düzey generalleri ve müttefiklerinin —kendileri de Moskova’da sürgünde— Suriye’de olası bir isyan planı kapsamında savaşçı toplamak için milyonlarca dolar aktardıklarına dair haberlerin ardından geldi.
Aralık 2025 tarihli bir Reuters araştırmasına göre, Esad’ın eski askeri istihbarat şefi Tümgeneral Kemal Hasan ile devrik diktatörün milyarder kuzeni Rami Mahluf, Rusya’daki sürgünlerinden Suriye’nin Alevi azınlığı arasında milisler kurmak için birbirleriyle rekabet eden operasyonlar yürütüyor.
Ayrı bir New York Times araştırması ise Mahluf’un, “Kaplan” lakaplı eski özel kuvvetler komutanı Süheyl el-Hasan ile yakın çalıştığını ve el-Hasan’ın asker toplama çabalarını koordine ettiğini ortaya koydu.
İki rakip ağ, 12 bin ile 54 bin arasında savaşçıyı finanse ettiklerini, bu amaçla 1,2 milyon ile 6 milyon dolar arasında para akıttıklarını iddia ediyor; ancak bu rakamlar geniş ölçüde tartışmalı.
Her iki taraf da Esad döneminde kıyı boyunca inşa edilmiş, silah ve teçhizat barındıran 14 yeraltı komuta merkezinin kontrolü için yarışıyor.
Militanların varlığının Lazkiye, Tartus, Humus ve Hama gibi Suriye’nin kıyı vilayetlerine, ayrıca Lübnan’ın bazı bölgelerine yayıldığı belirtiliyor.
Eski başkanın kardeşi ve elit bir birliğin komutanı olan Mahir Esad’ın —halen Moskova’da— kaynaklara göre ne finansman sağladığı ne de talimat verdiği ifade ediliyor.
Para nereden geliyor?
Mahluf, 2020’de Beşar Esad’la ters düşmeden önce, Suriye’nin telekomünikasyon, bankacılık, gayrimenkul ve kaçakçılık ağlarını kontrol ederek 5 ila 10 milyar dolar arasında tahmin edilen dev bir servet edinmişti.
Hasan ise askeri istihbarat operasyonları aracılığıyla —şantaj, yağma ve eşi ile kızının adına kayıtlı paravan şirketler dahil— zenginleşti.
Bununla birlikte, Beşşar Esad’ın aile üyeleri ve sadık çevresi, uluslararası yaptırımların ardından savaşın finansmanında başlıca yollardan biri haline gelen sentetik amfetamin captagon satışlarından da büyük servetler elde etti.
Hem Mahir Esad hem de “Kaplan” lakaplı Süheyl el-Hasan, üretimi ucuz olan ancak bölgede hap başına 5 ila 25 dolar arasında satılan ve “kimyasal cesaret” olarak anılan captagonun üretim ve dağıtımında kilit roller oynadı.
New Lines Institute verilerine göre, Esad ailesi ve yakın çevresi captagon üretimi ve satışından zirve döneminde yıllık yaklaşık 2,4 milyar dolar kazandı.
2018-2019 civarında endüstriyel ölçekte yapılan ticaretten rejimin toplam kazancını kesin olarak hesaplamak ise zor.
Şara’nın iktidarı devralmasının ardından Şam’daki yeni hükümet, yasa dışı uyuşturucu ağlarını dağıtmak için önemli çabalar gösterdi. Son aylarda captagon yakalamaları rekor düzeyde düştü.
Buna rağmen üretim ve ticaretin bir kısmı hala sürüyor; bu faaliyetler çoğunlukla Lübnan’daki Hizbullah’la bağlantıları olan Esad yanlılarıyla ilişkilendiriliyor.
Esad destekçilerinin kalıntıları Mart 2025’te Tartus ve Lazkiye’de devriyelere saldırı girişiminde bulundu. Suriye içişleri ve savunma bakanlıkları isyanı 24 saat içinde bastırdı; onlarca kişi öldürüldü veya gözaltına alındı. Soruşturmalar bu dönemde bin 426 sivil ve askerî can kaybını belgeledi.
Tartus Valisi Ahmed el-Şami, Suriye makamlarının bu planların farkında olduğunu ve engellenebileceğinden emin olduklarını söyledi.
Hem Esad hem de Hizbullah, İran tarafından destekleniyor ve Tahran rejiminin bölgedeki kilit vekilleri olarak görülüyor.
Süheyl el-Hasan’ın “Kaplan Güçleri”, Suriye iç savaşı sırasında Hizbullah ve İran destekli milislerle birlikte savaştı; ancak esas olarak Esad adına Suriye’ye müdahale eden Kremlin tarafından desteklendi.
Esad’ın müttefiki iken sonradan rakibi haline gelen Mahluf, resmi olarak bir hayır kurumu olan ancak İran’la birlikte çalışarak Suriye’ye sızmayı kolaylaştırdığı ve kıyı bölgelerinde merkezler kurulmasına yardımcı olduğu belirtilen “El-Bustan Derneği”ni kurup finanse etti.
İsrailli ve Suriyeli yetkililer yeniden bir araya geliyor
Bu arada Suriye ve İsrail’den yetkililerin, iki ülke arasındaki gerilimi düşürmek amacıyla bir güvenlik anlaşmasına varmak için Paris’te müzakerelere yeniden başlaması bekleniyor.
Suriyeli yetkililere atıfla yapılan haberlere göre, Şam’ın görüşmelerdeki temel hedefi, güney Suriye’de BM denetiminde bir tampon bölge oluşturan 1974 tarihli ayrıştırma anlaşmasını yeniden canlandırmak ve bir yılı aşkın süre önce bu tampon bölgenin kontrolünü ele geçiren İsrail güçlerinin çekilmesini sağlamak.
İsrail ve Suriye 1948’den bu yana teknik olarak savaş halinde. İsrail, 1967 savaşında Golan Tepeleri’ni Suriye’den aldı ve 1981’de ilhak etti; bu adım uluslararası toplum tarafından tanınmıyor.
Daha önce Ebu Muhammed el-Colani olarak bilinen Şara, ABD ve BM tarafından terör örgütü olarak tanımlanan El Kaide bağlantılı Heyet Tahrir el-Şam’ın (HTŞ) liderliğini yapmıştı.
Ancak Suriye iç savaşı sırasında 2016’da El Kaide ile bağlarını kopararak, Suriye devriminin daha pragmatik hedeflerine yöneldi.