Trump, Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland’ın ulusal güvenlik açısından kritik olduğunu savunarak ABD kontrolüne alınması gerektiğinde ısrar ediyor.
NATO ve Grönland hükümeti, ABD Başkanı Donald Trump’ın adayı ilhak etme tehditlerini caydırmak amacıyla Danimarka’ya bağlı özerk bölgenin savunmasını güçlendirmek için birlikte çalışacaklarını pazartesi günü açıkladı.
Trump pazar günü gerilimi daha da körükleyerek ABD’nin Grönland’ı “bir şekilde” alacağını söyledi ve adanın savunmasının yalnızca “iki köpek kızağından” ibaret olduğunu belirtti.
Zorla ilhak ihtimaliyle karşı karşıya kalan Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, umudunu ABD öncülüğündeki askeri ittifak NATO’ya bağladı.
Nielsen sosyal medya paylaşımında, “Güvenliğimiz ve savunmamız NATO’ya aittir. Bu, temel ve net bir çizgidir,” dedi.
Nielsen, bu nedenle hükümetinin Grönland ve çevresindeki savunmayı, NATO ile yakın iş birliği içinde, ABD dâhil müttefiklerle diyalog halinde ve Danimarka ile koordinasyon sağlayarak güçlendirmek için çalışacağını söyledi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de pazartesi günü, ittifakın Arktik bölgesindeki güvenliği güçlendirmek için “bir sonraki adımlar” üzerinde çalıştığını söyledi.
NATO’daki diplomatlar, bazı üye ülkelerin bölgede yeni bir misyon başlatılması da dahil olmak üzere çeşitli fikirler ortaya attığını belirtiyor. Ancak görüşmeler henüz ilk aşamada ve masada somut bir öneri bulunmuyor.
Trump, Grönland’ın ulusal güvenlik açısından hayati öneme sahip olduğunu savunarak adanın ABD kontrolüne alınması gerektiğinde ısrar ediyor.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Washington’un Grönland’a silahlı bir saldırı düzenlemesi halinde bunun NATO’nun sonu anlamına geleceği uyarısında bulundu.
Kopenhag, Washington’ı yatıştırmak amacıyla bölgede güvenliğe büyük yatırımlar yaptı ve 2025’te yaklaşık 90 milyar kron (11 milyar euro) ayırdı.
Yaklaşık 57 bin nüfuslu Grönland, büyük ve çoğu henüz kullanılmamış önemli maden kaynaklarına sahip. Stratejik konumu nedeniyle de kritik önemde görülüyor.
İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana ve Soğuk Savaş döneminde adada birçok ABD askeri üssü bulunuyordu, ancak bugün yalnızca biri faaliyet gösteriyor.
Rutte’ye göre Danimarka, adada daha büyük bir ABD askeri varlığına karşı değil. 1951 tarihli ve 2004’te güncellenen bir anlaşmaya göre ABD, daha fazla asker göndermek istemesi halinde Danimarka’ya yalnızca bildirimde bulunmak zorunda.
Diplomatik cephe
Danimarka, diplomatik alanda da temaslarını sürdürüyor. Bu hafta Danimarkalı ve Grönlandlı yetkililer ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında bir görüşme yapılması bekleniyor.
ABD ve Danimarka basınına göre, görüşme çarşamba günü Washington’da gerçekleşecek.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, pazartesi günü Grönlandlı mevkidaşı Vivian Motzfeldt ile yaptığı görüşmeden bir fotoğraf paylaştı.
Danimarka’nın, ABD’li yetkililerle yapılacak görüşme öncesinde özerk bölgenin liderleriyle ortak bir duruş sergilemek istediği bildiriliyor.
Danimarka medyası, geçen hafta Danimarkalı milletvekilleri ile Grönlandlı muhatapları arasında Washington’la nasıl müzakere edileceği konusunda gergin bir video konferans yapıldığını aktardı.
Grönland'ın başkenti Nuuk’taki hükümet ise, pazartesi yayımladığı açıklamada, adanın ABD tarafından devralınmasını “hiçbir koşulda kabul edemeyeceklerini” vurguladı.
1953’e kadar Danimarka’nın sömürgesi olan Grönland, 26 yıl sonra özerk yönetime geçti ve bugün gelecekte Danimarka ile ilişkilerini gevşetme olasılığını tartışıyor.
Anketler, Grönland halkının ABD’nin adayı devralmasına güçlü şekilde karşı çıktığını gösteriyor.