Grup, Rusya sınırına yakın ve çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri olan kuzey Ukrayna’daki Çernihivska bölgesinden yola çıktı.
Cephede hayatını kaybeden ya da kayıp olan Ukraynalı askerlerin yakınları olan 15 anne ve 18 çocuk, cumartesi günü saat 16.00’da Lizbon Havalimanı’na indi. Yanlarında bavullarıyla Portekiz’e gelen grup, üç hafta boyunca savaşın dışında, sakin bir ortamda zaman geçirecek.
Ziyaret, “HelpUA.PT – Ukrainian Refugees UAPT” adlı Ukrayna’ya destek örgütünün, savaş koşullarında yaşayan ailelere yönelik Avrupa Psikolojik ve Kültürel Destek Programı kapsamında hayata geçirildi. Program, yoğun psikolojik rehabilitasyon, kültürel uyum ve kişisel gelişim faaliyetlerini içeriyor; tüm süreç Portekizli ve Ukraynalı psikologlar, terapistler ve gönüllüler eşliğinde yürütülecek.
Çocukların yaşları 5 ile 14 arasında değişiyor. Grup, Rusya sınırına yakın ve çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri olan kuzey Ukrayna’daki Çernihivska bölgesinden yola çıktı. Karayoluyla Polonya’ya geçen kafile, Varşova’dan Lizbon’a uçtu. HelpUA.PT Başkan Yardımcısı Ângelo Neto, yolculuğun yaklaşık 20 saat sürdüğünü ve Ukrayna askeri polisinin otobüse eşlik ederek kapalı yolları açtığını anlattı.
Aileler Portekiz’de geçirecekleri üç hafta boyunca rehabilitasyon, sivil yaşam ve kültürel entegrasyona odaklanan etkinliklere katılacak. Havalimanında hükümeti temsilen bulunan Adalet Bakanı Rita Júdice, amaçlarının çocukların barışı deneyimlemesi olduğunu söyledi. Júdice, 6–14 yaş aralığındaki birçok çocuğun savaş dışında bir hayatı hiç hatırlamadığını belirterek, “Burada çocuk olabilecekleri, annelerin ve büyükannelerin günlük hayatı yaşayabileceği bir normalleşme anı sunmak istiyoruz,” dedi.
Júdice, bu karşılamanın aynı zamanda bir değerler vurgusu olduğuna dikkat çekerek, adaletin yalnızca mahkeme salonlarında değil, insan haklarının savunulmasında ve özellikle çocuklara yönelik şiddetin normalleştirilmemesinde de yaşandığını ifade etti. Projeyi sivil toplum açısından “örnek” olarak niteleyen Júdice, Portekiz hükümetinin Ukrayna’ya insani, siyasi ve uluslararası düzeyde desteğinin süreceğini vurguladı.
Projeden sorumlu derneğin temsilcisi ve eski milletvekili Teresa Leal Coelho ise bu ailelerin savaşla yıkıma uğramış şehirlerden geldiğini, buna rağmen memleketleriyle bağlarını koparmak istemediklerini söyledi. “Cesaret kanlarında var. Sokağa çıkma yasaklarının olduğu yerlerde bile, geceleri sığınaklarda geçirerek hayatlarına devam ediyorlar” dedi.
Portekiz’e gelen grubun, Ukrayna Savunma Bakanlığı tarafından özellikle savaşın en ağır hissedildiği bölgelerden seçildiği belirtildi. Çocuklar üç hafta boyunca Ourém’deki Fénix merkezinde kalacak. Merkez, 2024’te de yaralı askerler ve gaziler için rehabilitasyon programlarına ev sahipliği yapmıştı. Süre sonunda aileler kendi istekleriyle Ukrayna’ya dönecek.
HelpUA.PT yetkilileri, Ukrayna’da savunmasız durumda bulunan yüz binlerce anneye dikkat çekerek, benzer projeleri genişletmeyi hedeflediklerini ifade etti. Ângelo Neto, programın 2025’te İngiltere’de 400 aileyi kapsadığını, Portekiz’in de bu sayıyı aşmayı amaçladığını söyledi.