Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil toplantısında konuşan ABD’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Tammy Bruce, Rusya’nın geçen hafta NATO üyesi Polonya ile Ukrayna sınırına yakın bir bölgede nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip Oreşnik balistik füzesini fırlatmasını özellikle vurguladı.
ABD, pazartesi günü, Trump yönetiminin barış müzakerelerini ilerletmeye çalıştığı bir dönemde, Rusya’yı Ukrayna’daki yaklaşık dört yıldır süren savaşı "tehlikeli ve açıklanamaz biçimde tırmandırmakla" suçladı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) pazartesi günü yapılan acil oturumunda konuşan ABD’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Tammy Bruce, Rusya’nın geçen hafta Ukrayna’nın NATO üyesi bir ülke olan Polonya sınırına yakın bir bölgede, nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip Oreşnik balistik füzesini fırlatmasını özellikle vurguladı.
Bruce, Güvenlik Konseyi’ne hitabında, ABD’nin çatışmadaki “ürpertici düzeydeki can kayıplarından” derin üzüntü duyduğunu söyledi ve Rusya’nın enerji altyapısı başta olmak üzere sivil hedeflere yönelik artan saldırılarını kınadı.
Saldırıların, Bruce’un ifadesiyle, “olağanüstü bir potansiyelin bulunduğu bir anda” gerçekleştiğini belirten ABD’li diplomat, “Başkan Trump’ın dünya genelinde barışa yönelik benzersiz kararlılığı sayesinde, her iki tarafın da tansiyonu düşürmenin yollarını araması gerekirken, Rusya’nın bu adımları savaşın yayılmasına ve şiddetlenmesine yol açma riski taşıyor,” dedi.
Bruce, Rusya’ya yaklaşık bir yıl önce Ukrayna’daki çatışmanın sona erdirilmesi çağrısı yapan bir Güvenlik Konseyi kararına lehte oy verdiğini hatırlattı.
“Rusya’nın sözlerini eylemleriyle de desteklemesi güzel olurdu,” diyen Bruce, “Bu kararın ruhuna uygun şekilde Rusya, Ukrayna ve Avrupa barışı ciddiyetle takip etmeli ve bu kâbusa son vermelidir,” ifadelerini kullandı.
Pazartesi günkü BM Güvenlik Konseyi toplantısı, Ukrayna’nın talebi üzerine, geçen perşembe gecesi Rusya’nın yüzlerce insansız hava aracı ve onlarca füzeyle düzenlediği geniş çaplı bombardımanın ardından toplandı.
Bu saldırıda Moskova, güçlü ve yeni hipersonik Oreşnik füzesini yalnızca ikinci kez kullandı. Bu hamle, Kiev’in NATO’daki müttefiklerine açık bir uyarı olarak değerlendirildi.
Söz konusu büyük çaplı saldırı, Ukrayna ve müttefiklerinin, ABD öncülüğünde bir barış anlaşmasına varılması halinde ülkenin Moskova’dan gelebilecek yeni saldırılara karşı nasıl savunulacağı konusunda önemli ilerleme kaydedildiğini bildirmesinden sadece birkaç gün sonra gerçekleşti.
Washington - Moskova ilişkilerinde soğukluk mu yaşanıyor?
Saldırı, Rusya’nın geçen çarşamba günü Kuzey Atlantik’te bir petrol tankerine ABD tarafından el konulmasını kınamasının ardından, Moskova ile Washington arasındaki ilişkilerde yaşanan soğumayla da aynı döneme denk geldi.
Rusya Dışişleri Bakanlığı’na göre, Rus bayraklı tankere Kuzey Atlantik’te el konulması, “Avro-Atlantik bölgesinde askerî ve siyasi gerilimin daha da tırmanmasına ve barışçıl deniz taşımacılığına karşı ‘güç kullanma eşiğinin’ gözle görülür biçimde düşmesine yol açmaktan başka bir sonuç doğuramaz.”
Trump yönetimi ile Rusya arasında aylardır süren barış görüşmelerine rağmen Moskova, Ukrayna konusunda azami taleplerinden geri adım atmaya hazır olduğuna dair kamuoyuna herhangi bir sinyal vermiş değil.
Pazartesi günü Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi, diplomatik çıkmazdan Ukrayna’yı sorumlu tuttu. Büyükelçi Vassily Nebenzia, Güvenlik Konseyi’ne yaptığı açıklamada, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin “aklını başına toplayıp müzakereler için gerçekçi koşulları kabul edene kadar sorunu askerî yollarla çözmeyi sürdüreceklerini” söyledi.
Nebenzia, “Uzun zaman önce uyarıldı; geçen her gün, boşa harcadığı her gün müzakere koşulları onun için daha da kötüleşecek,” dedi. “Aynı şekilde, Rus sivillere yönelik her alçak saldırı sert bir karşılık bulacaktır.”
Buna karşılık Ukrayna’nın BM Büyükelçisi Andriy Melnyk, Rusya’nın Şubat 2022’de başlayan kapsamlı işgalden bu yana hiç olmadığı kadar kırılgan olduğunu savundu. Melnyk’e göre Rus ekonomisi yavaşlıyor ve petrol gelirleri düşüyor.
Melnyk, “Rusya bu konseye ve tüm BM ailesine yenilmez olduğu izlenimini satmak istiyor, ancak bu bir başka yanılsamadan ibaret,” dedi. “Özenle sahnelenmiş güç görüntüsü, gerçeklikten tamamen kopuk bir göz boyamadan başka bir şey değil.”
Washington ile Moskova arasında Ukrayna dosyası üzerinden yürütülen diplomatik temaslardaki bu son gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’yı ekonomik olarak felce uğratmayı hedefleyen sert bir yaptırım paketine destek verdiğini işaret ettiği bir dönemde yaşandı.
Avrupalı liderler de geçen haftaki ölümcül saldırı nedeniyle Rusya’yı sert biçimde eleştirerek, Oreşnik füzesinin “gerilimi tırmandırıcı ve kabul edilemez” olduğunu söyledi.
Saldırıda dört kişi hayatını kaybetti, 25 kişi yaralandı. Bu, Moskova’nın Oreşnik füzesini ikinci kez kullanışı oldu.
Rusya, Oreşnik balistik füzesini ilk kez Kasım 2024’te Ukrayna’nın orta kesimindeki Dnipro kentine yönelik saldırıda kullanmıştı.