Devrim Muhafızları'nın komutanı, "İran'ın düşmanlarına karşı kararlılıkla yanıt vermeye hazır olduğunu" belirtirken, protestolardan ABD ve İsrail'i sorumlu tuttu.
Norveç merkezli İran İnsan Hakları (IHR) adlı sivil toplum kuruluşu tarafından çarşamba günü yapılan açıklamada, güvenlik güçlerinin protestolara yönelik müdahalesinde en az 3 bin 428 göstericinin hayatını kaybettiği, 10 binden fazla kişinin gözaltına alındığı aktarıldı.
IHR, doğruladıkları can kaybındaki artışın İran’daki sağlık ve eğitim bakanlıklarından elde edilen yeni bilgilere dayandığını belirtti. Ölümlerin en az 3 bin 379’unun, protestoların en yoğun yaşandığı 8–12 Ocak tarihleri arasında gerçekleştiği ifade edildi.
IHR Direktörü Mahmud Amiry-Moghaddam yaptığı açıklamada, “Son günlerde sokaklarda protestocuların toplu şekilde öldürülmesinin ardından, İslam Cumhuriyeti yargısı protestocuları geniş çaplı idamlarla tehdit ediyor. Uluslararası toplum bu tehditleri son derece ciddiye almalı; çünkü İranlı yetkililer 1980’lerde iktidarı korumak için benzer suçlar işlemişti,” dedi.
Bu açıklamalar, İran Yargı Erki Başkanı’nın çarşamba günü protestolar kapsamında gözaltına alınanlar için hızlı yargılamalar ve infazların gündemde olacağını ima etmesinin ardından geldi.
Bu, ABD Başkanı Donald Trump’ın, göstericilerin öldürülmesi halinde ABD’nin askeri müdahalede bulunabileceği yönündeki uyarılarına rağmen yapıldı.
İran devlet televizyonunda paylaşılan bir videoda konuşan Gholamhossein Mohseni-Ejei, “Bir iş yapacaksak, şimdi yapmalıyız. Bir şey yapacaksak hızlı yapmalıyız. İki - üç ay sonra yapılırsa aynı etkiyi yaratmaz,” ifadelerini kullandı.
Gösteriler 28 Aralık’ta, ülke ekonomisinin nükleer program nedeniyle uygulanan uluslararası yaptırımlar altında ezildiği bir dönemde, riyalin çöküşüne tepki olarak başladı.
Trump'ın uyarıları, İsrail’in Haziran 2025'te İran’a karşı başlattığı ve 12 gün süren çatışmalar sırasında ABD güçlerinin İran’daki nükleer tesisleri bombalamasından sadece aylar sonra geldi.
Trump salı günü CBS’e verdiği röportajda, “Böyle bir şey yaparlarsa, çok sert karşılık veririz,” dedi.
İran ise, herhangi bir kanıt sunmadan İsrail ve ABD’nin protestoları organize ettiğini öne sürerek, önleyici bir saldırı düzenleyebileceği tehdidinde bulundu.
Çarşamba günü İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) başındaki isim, ülkenin düşmanlarına “kararlı” bir şekilde karşılık vermeye hazır olduğunu söyledi.
Devlet televizyonunun aktardığı yazılı açıklamada IRGC Komutanı Muhammed Pakpur, “Düşmanın yanlış hesaplarına kararlı şekilde karşılık vermeye en üst düzeyde hazırız,” dedi.
Pakpur, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu “İran gençliğinin katilleri” olarak niteledi.
Çarşamba günü yaşanan diğer gelişmelerde, gösteriler sırasında hayatını kaybeden yaklaşık 100 güvenlik gücü mensubu için toplu cenaze töreni düzenlendi. On binlerce kişi törene katılarak İran bayrakları ve Ayetullah Ali Hamaney’in fotoğraflarını taşıdı.
İran bayraklarına sarılı tabutlar en az üç kat halinde dizilirken, üzerleri kırmızı ve beyaz güller ile hayatını kaybedenlerin çerçeveli fotoğraflarıyla kaplandı.
Ülkenin diğer bölgelerinde ise halkın sokaklarda hala tedirgin olduğu belirtildi. Bazı mahallelerde sivil kıyafetli güvenlik güçleri devriye gezmeye devam ederken, çevik kuvvet ve Devrim Muhafızları’na bağlı gönüllü "Besic" güçlerinin kışlalarına geri gönderildiği görüldü.
İki çocuk annesi bir kadın isminin açıklanmaması koşuluyla yaptığı açıklamada, “Silah sesleri ve protestolar yüzünden çok korkuyoruz. Birçok kişinin öldürüldüğünü ve yaralandığını duyduk. Şimdi sakinlik sağlandı ama okullar kapalı ve çocuklarımı yeniden okula göndermekten korkuyorum” dedi.