Üç aşamalı anlaşmanın ilk etabında Hamas bir kişi hariç elindeki tüm rehineleri, İsrail hapishanelerinde tutulan yüzlerce Filistinliye karşılık serbest bırakmıştı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, çarşamba günü yaptığı açıklamada, İsrail - Hamas ateşkesinde ikinci aşamaya geçildiğini duyurdu.
Bu etapta Hamas'ın silah bırakması, savaşta harap olmuş Gazze Şeridi'nin yeniden inşası, ABD gözetiminde bölgenin gündelik işlerini yürütecek Filistinli uzmanlardan oluşan bir grubun kurulması öne çıkıyor.
Witkoff sosyal medya platformu X’te yaptığı paylaşımda, Trump’ın arabuluculuğunda sağlanan ateşkes anlaşmasının, İsrail ile Hamas arasında iki yıldır süren savaşın ardından ikinci aşamaya girdiğini ve bu kapsamda Gazze’de teknokratik bir yönetimin kurulacağını söyledi.
Witkoff, “Başkan’ın Gazze'deki çatışmayı sona erdirmeye yönelik 20 maddelik planının ikinci aşamasının başlatıldığını duyuruyoruz. Bu aşamada ateşkesten silahsızlanmaya, teknokratik yönetime ve yeniden inşaya geçiliyor,” dedi.
Fakat Witkoff, Gazze’yi yönetecek geçici Filistin yönetiminde kimlerin yer alacağına dair ayrıntı vermedi.
Ateşkes anlaşmasının arabulucuları olan Mısır, Türkiye ve Katar ise kurulacak komiteyi memnuniyetle karşıladıklarını ve yapının Filistin Yönetimi’nde eski bir bakan yardımcısı olan Ali Şaat tarafından yönetileceğini açıkladı.
Üç ülkenin ortak açıklamasında, “Bu, Gazze’deki insani durumu iyileştirmek için önemli bir gelişme,” ifadeleri yer aldı.
Gazze doğumlu olan Şaat, uluslararası toplum tarafından tanınan Filistin Yönetimi’nde ulaştırma bakan yardımcılığı yapmıştı. Mühendis olan Şaat, Filistin Ekonomik Politika Araştırmaları Enstitüsü’nün internet sitesindeki özgeçmişine göre ekonomik kalkınma ve yeniden inşa alanlarında uzman.
Witkoff, ABD’nin anlaşma kapsamındaki yükümlülükleri çerçevesinde Hamas’ın son ölü rehineyi derhal teslim etmesini beklediğini de belirtti.
Çarşamba günkü açıklama önemli bir ilerlemeye işaret etse de, Gazze’de yeni bir yönetim kurulması ve ateşkesin sürdürülmesi önünde büyük zorluklar bulunuyor. Bunlar arasında anlaşmayı denetleyecek uluslararası bir güvenlik gücünün konuşlandırılması ve Hamas’ın silahsızlandırılması gibi son derece karmaşık süreçler yer alıyor.
Heyete yapılacak atamalar, Hamas’ın Gazze’deki 18 yıllık yönetimini sona erdirmeyi amaçlayan daha geniş bir planın parçası olarak görülüyor.
Atanacak isimler, Trump liderliğinde kurulması planlanan ve üyeleri henüz açıklanmayan bir “Barış Kurulu”nun gözetiminde Gazze’nin günlük işlerini yürütecek.
Trump’ın 20 maddelik planı kapsamında varılan ateşkes ekim ayında yürürlüğe girmiş ve çatışmaların büyük bölümünü durdurmuştu.
Üç aşamalı anlaşmanın ilk etabında Hamas bir kişi hariç elindeki tüm rehineleri, İsrail hapishanelerinde tutulan yüzlerce Filistinliye karşılık serbest bırakmıştı.
İkinci aşamada kurulması öngörülen teknokratik komite, Gazze’de yaşayan 2 milyondan fazla Filistinliye kamu hizmetleri sunmakla görevli olacak. Ancak bu yapı, nasıl işleyeceği ve nasıl finanse edileceği gibi pek çok belirsizlik ve büyük zorlukla karşı karşıya.
Birleşmiş Milletler, Gazze Şeridi’nin yeniden inşasının 50 milyar dolardan fazla tutacağını ve bu sürecin yıllar alacağını tahmin ediyor. Şu ana kadar ise çok az finansman taahhüdünde bulunuldu.
Ayrıca, Hamas’ın yaklaşık 20 yıllık yönetimi ve İsrail’le yaşanan tekrarlayan çatışmaların ardından temel kamu hizmetlerinin nasıl devralınacağı da acil ve karmaşık bir sorun olarak öne çıkıyor.