Pedro Sánchez hükümeti, GSYH’nin yüzde 2,1’i ile üzerinde anlaşılan askeri kabiliyet gerekliliklerinin karşılanabileceğini savunuyor. NATO ise en az yüzde 3,5’lik bir payın gerekli olduğu görüşünde.
İspanya'nın başkenti Madrid’de NATO ile yapılacak ve 'Aşama 3' olarak adlandırılan ikili toplantıda, ülkenin askeri kapasitesinin mevcut durumu masaya yatırılacak. Savunma Bakanlığı, ocak ayı sonunda NATO temsilcilerine Genelkurmay Başkanlığı’nın kabiliyet hedeflerini, personel artışını ve halihazırda yürütülen 79 programı sunacak.
Bu programlar; kara, deniz, hava-uzay, siber alan ve bilgi sistemlerini kapsıyor. Bunlar arasında, paletli muharebe araçlarından F-100 fırkateynlerinin modernizasyonuna, elektronik harp sistemlerinden çok amaçlı helikopterlere kadar uzanan 31 özel modernizasyon planı yer alıyor.
Nisan 2024’te onaylanan 'Güvenlik ve Savunma için Sanayi ve Teknoloji Planı', bu yıl ilave 10 milyar 741 milyon euroluk bir kaynağı harekete geçirdi. Savunma Bakanı Margarita Robles’in başında bulunduğu bakanlıktan kaynaklara göre, bu tutarın tamamı kullanıldı.
GSYH’nin yüzde kaçı savunmaya ayrılacak?
Asıl tartışma bu noktada yoğunlaşıyor. İspanya, Lahey Zirvesi’nde savunmaya GSYH’nin yüzde 2’sini ayırmayı taahhüt etti. Bu oran, bazı müttefiklerin üzerinde uzlaştığı yüzde 5’lik hedefin altında kalıyor. Pedro Sánchez hükümeti, GSYH’nin yüzde 2,1’i ile üzerinde anlaşılan askeri kabiliyet gerekliliklerinin karşılanabileceğini savunuyor. NATO ise en az yüzde 3,5’lik bir payın gerekli olduğu görüşünde.
Yapılan yatırımlar, aynı zamanda İspanya’nın stratejik özerkliğini ve savunma sanayii altyapısını güçlendirmeyi amaçlıyor. Programlarda İspanyol şirketlerinin yüksek katılımı öngörülürken, bilgi transferi ve dışa bağımlılıkların azaltılması da hedefleniyor.
Güçlenen uluslararası varlık
Operasyonel düzeyde İspanya, 23 Aralık’ta Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan plan kapsamında 2025 yılı boyunca 15 ülkede yaklaşık 4 bin asker ve sivil muhafızı görevlendiriyor. Ancak şu aşamada ABD'nin hedefinde olan Grönland’da İspanyol askeri varlığı bulunmuyor.
En yoğun konuşlanma NATO’nun doğu kanadında gerçekleşiyor. İspanyol birlikleri Letonya, Slovakya ve Romanya’da görev yapıyor. Ayrıca hava polisliği ve hava sahası savunma görevlerini kapsayan “Sürekli Çaba” operasyonu ile Daimi Deniz Görev Grupları’na da katkı sağlanıyor.
Hükümet, 2025 bilançosunu “son derece olumlu” olarak nitelendirirken, askeri yatırımların kalıcı olacağını vurguluyor.