İsrail, saldırılarını ateşkese rağmen sürdürürken cumartesi günü Gazze’de 27 günlük bir bebek aşırı soğuk nedeniyle yaşamını yitirdi.
İsrail’de iktidar koalisyonunun aşırı sağcı üyeleri, pazar günü Gazze’nin savaş sonrası yönetimine ilişkin ABD planını reddetti. Aşırı sağcı isimler, Başbakan Benyamin Netanyahu’yu daha fazla Filistin toprağı işgal etmediği ve bölgede yeni İsrail yerleşimleri kurmaması nedeniyle eleştirdi.
Beyaz Saray’ın, Türkiye ve Katar temsilcilerinin de yer aldığı ve 'Gazze barış kurulu' olarak adlandırılan yapıya katılacak dünya liderlerini açıklamasının ardından konuşan İsrail’in aşırı sağcı maliye bakanı Bezalel Smotrich, Netanyahu’nun 'Gazze’nin sorumluluğunu almaktan kaçınmasını', 'asli günah' olarak niteledi.
İsrail işgali altındaki Batı Şeria’da yerleşimci olarak yaşayan Smotrich, başbakanın bunun yerine Gazze’de 'askeri bir yönetim kurması, göçü ve yerleşimi teşvik etmesi ve bu yolla İsrail’in güvenliğini uzun yıllar garanti altına alması' gerektiğini savundu.
Beyaz Saray bu hafta, Donald Trump’ın savaşı sona erdirmeyi amaçlayan 20 maddelik planı kapsamında, daha geniş bir 'barış kurulu'na bağlı olarak çalışacak 'Gazze yürütme kurulu'nun oluşturulduğunu duyurdu. Yürütme kurulunun danışma niteliğinde olduğu belirtilirken, kurulda Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Katarlı diplomat Ali el-Tevadi’nin yanı sıra bölgesel ve uluslararası yetkililerin yer aldığı açıklandı.
Smotrich, Katar ve Türkiye’yi ima ederek X’te yaptığı paylaşımda, “Hamas’a ilham veren ülkeler onun yerine geçemez. Hamas’ı destekleyen ve hâlâ ona ev sahipliği yapanlar Gazze’de yer bulamayacak. Nokta,” dedi. Smotrich, Netanyahu’nun bu konuda 'gerekirse İsrail’in büyük dostu Başkan Trump’ın temsilcileriyle anlaşmazlık pahasına' kararlı durması gerektiğini söyledi.
Netanyahu, pazar günü tansiyonu düşürmek ve atacağı adımları değerlendirmek amacıyla koalisyon ortaklarıyla bir toplantı yaptı. Başbakanın en büyük siyasi sınavı, hükümette kalmaları siyasi geleceği açısından kritik olan ve geçen ekimde ABD arabuluculuğunda sağlanan ateşkesi başından beri kabul etmeyen aşırı sağcı müttefiklerini kontrol altında tutmak olarak görülüyor.
Netanyahu, cumartesi günü planın bazı atamalarının “İsrail ile koordine edilmediğini ve ülkenin politikalarına aykırı olduğunu” belirterek plana itiraz etmiş, isim vermemişti.
İsrail, savaşın Ekim 2023’te başlamasından bu yana iki ülke arasındaki ilişkilerin ciddi biçimde gerilmesi nedeniyle, Gazze’nin savaş sonrası yönetiminde Türkiye’nin rol almasına uzun süredir sert şekilde karşı çıkıyor.
Trump, yürütme kuruluna Türkiye Dışişleri Bakanı’nın atanmasının yanı sıra, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı da Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair ve Arjantin Cumhurbaşkanı Javier Milei ile birlikte “barış kurulu”na davet etti. Pakistan, Başbakan Şahbaz Şerif’in de davet aldığını pazar günü açıkladı.
Beyaz Saray’a göre Trump’ın planı üç yapıdan oluşuyor: Trump’ın başkanlık edeceği barış kurulu, Gazze’yi yönetmekle görevlendirilecek Filistinli teknokratlardan oluşan bir komite ve danışma rolü üstlenecek Gazze yürütme kurulu. Filistinli teknokratlar komitesi ilk toplantısını cumartesi günü Kahire’de yaptı.
Reuters’ın gördüğü bir taslak tüzüğe göre, ABD yönetimi yaklaşık 60 ülkeye gönderdiği belgede, üyeliğin üç yıldan uzun sürmesi için ülkelerin 1 milyar dolar nakit katkı yapmasını şart koşuyor.
ABD, bu hafta Gazze’deki ateşkes planının ikinci aşamaya geçtiğini ve sürecin çatışmaların durdurulmasından Hamas’ın silahsızlandırılmasına kaydığını duyurdu. İkinci aşamada odak, yalnızca çatışmaları durdurmaktan çıkıp Gazze’de geçiş yönetimi kurulması, silahsızlandırma ve yeniden inşa sürecine yöneldi.
Ekim ayında yürürlüğe giren ateşkesten bu yana en az 451 Filistinlinin öldüğü bildirildi. Bölgede hava saldırıları ve silahlı çatışmalar azalmış olsa da tamamen sona ermiş değil. Buna ek olarak, son dönemde etkili olan fırtınalar, zaten aşırı yük altındaki yerinden edilmiş kişilerin kaldığı kamplarda sel ve can kayıplarına yol açtı.
Geçen salı günü şiddetli kış rüzgârları, yerinden edilmiş Filistinlilerin kaldığı çadırların duvarlarının çökmesine neden oldu ve en az dört kişi hayatını kaybetti. Cumartesi günü ise Gazze’de 27 günlük bir bebek aşırı soğuk nedeniyle yaşamını yitirdi. Filistin Sağlık Bakanlığı’na göre, bu kış mevsimi boyunca hipotermi nedeniyle ölen çocukların sayısı sekize yükseldi.