Takaichi, kişisel popülaritesini kullanarak iktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) son dönemdeki zayıf seçim performansını tersine çevirebileceğine inanıyor.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, ülkenin ilk kadın başbakanı olarak göreve gelmesinden üç ay sonra, yüksek kamuoyu desteğini avantaja çevirmek amacıyla erken seçim kararı aldı.
Muhafazakar çizgideki Takaichi, Tayvan’ın güvenliği konusunda Çin’le derinleşen bir anlaşmazlığın ortasında bulunurken, pazartesi günü yaptığı açıklamada Meclis’in alt kanadını 23 Ocak’ta feshedeceğini, seçimin ise 8 Şubat’ta yapılacağını duyurdu.
Görevine selefinin istifasının ardından gelen Takaichi, düzenlediği basın toplantısında, seçmenlerin kendisinin bu görevi sürdürmeye 'layık' olup olmadığına karar vermesini istediğini söyledi.
Erken seçim kararını 'çok zor' olarak nitelendiren Takaichi, “Başbakan olarak geleceğimi ortaya koyuyorum. Ülkenin yönetimini bana emanet edip edemeyeceklerine halkın doğrudan karar vermesini istiyorum,” dedi.
Alt meclis için bir sonraki seçimin normal şartlarda Ekim 2028’de yapılması gerekiyordu. Ancak Takaichi, kişisel popülaritesini kullanarak iktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin (LDP) son dönemdeki zayıf seçim performansını tersine çevirebileceğine inanıyor.
LDP ve eski küçük koalisyon ortağı Komeito, Ekim 2024’te alt mecliste, geçen temmuzda ise üst mecliste çoğunluğu kaybetmişti. Bu durum, Takaichi’nin Ekim ayında başbakan olurken, muhafazakâr görüşlerinin birçoğunu paylaşan Japonya İnovasyon Partisi ile kırılgan bir ortaklık kurmasına yol açtı.
Başbakanlığının ilk döneminde Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yaptığı görüşmeler olumlu karşılanan Takaichi, daha sonra Japonya’nın kendi güvenliğinin tehdit edilmesi halinde Çin ile Tayvan arasında çıkabilecek bir çatışmaya askeri olarak dahil olabileceğini ima ederek Pekin’in tepkisini çekti.
Çin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor ve gerekirse güç kullanarak ilhak etmeye hazırlandığını söylüyor. Son yıllardaki ABD istihbarat değerlendirmeleri, Pekin’in 2027’ye kadar olası bir işgal kapasitesine ulaşmayı hedeflediğine işaret ediyor.
Takaichi’nin sözlerini geri çekmemesi, seçmen nezdindeki desteğini artırmış olsa da, erken seçim kararı ciddi riskler barındırıyor. Çin ile uzayan gerilim, Pekin’in vatandaşlarını Japonya’ya seyahat etmemeleri yönünde uyarması nedeniyle iptal edilen toplantı ve etkinlikler üzerinden ihracata dayalı Japon ekonomisini olumsuz etkileyebilir.
Bu ay Çin, 'çift kullanımlı' olarak adlandırılan ve sivil ile askeri amaçlarla kullanılabilen bazı ürünlerin Japonya’ya ihracatını yasakladı. Takaichi, bu adımın uluslararası protokolleri ihlal ettiğini savundu. Pekin ise yasağın yalnızca Japon askeri şirketlerini kapsadığını açıkladı.
Ülke içinde ise, 1950’lerin ortalarından bu yana Japonya’yı neredeyse kesintisiz yöneten LDP, süregelen siyasi finansman skandalı ve artan hayat pahalılığı nedeniyle baskı altında. Kamu yayıncısı NHK’nin geçen hafta yayımladığı ankete göre, katılımcıların yüzde 45’i en büyük sorun olarak fiyat artışlarını gösterirken, diplomasi ve ulusal güvenlik yüzde 16 ile ikinci sırada yer aldı.
Bu tablo karşısında koalisyon, gıda ürünlerindeki yüzde 8’lik tüketim vergisinin iki yıl süreyle askıya alınmasını değerlendiriyor. Medyada yer alan haberlere göre Takaichi, parti içindeki 'kara kasa' tepkisini azaltmak amacıyla bakanların siyasi bağış toplama etkinliklerini yasaklamayı da gündemine alabilir.
Asya’nın ikinci büyük ekonomisini canlandırmak için yüksek kamu harcamalarını savunan Takaichi, hafta sonunda bakanlara, martta sona erecek mali yıl için ek bütçenin uygulanmasını sağlamaları ve gelecek yılın bütçesi için parlamentodan onay almaları talimatını verdiğini söyledi.
Koalisyonun kıl payı çoğunluğu, bu ay kurulan yeni bir siyasi oluşumdan da baskı görüyor. Ana muhalefetteki Anayasal Demokrat Parti (CDPJ) ile Komeito’nun birleşmesiyle kurulan Merkezci Reform İttifakı, erken seçime alternatif bir adres olmayı hedefliyor.
İttifakın tanıtımında konuşan CDPJ Genel Sekreteri Jun Azumi, yeni partinin 'ayrıştırıcı ve çatışmacı siyasetten birlikte yaşama ve kapsayıcılığa dayalı merkezci bir yaklaşıma geçişi' savunacağını söyledi.
Takaichi’nin ilk halk oylamasına gitmeye hazırlandığının güçlü bir işareti de bu ay başında X’te yaptığı paylaşım oldu. Takaichi, “Japonya’yı yönetmenin ağır sorumluluğunu yerine getirmesi gereken bir lider olarak yeniden kararlılık kazandım,” dedi.
Ayrıca seçim bölgesinin bulunduğu Nara’da, Temmuz 2022’de suikasta uğrayan siyasi akıl hocası eski Başbakan Şinzo Abe’nin anıtını ziyaret ettiğini de not düştü.