İsrail defalarca UNRWA'yı Hamas militanlarına koruma sağlamakla suçlamış ve bazı çalışanlarının örgütün 7 Ekim 2023'te İsrail'e düzenlediği saldırıda yer aldığını iddia etmişti.
İsrail’e ait buldozerler salı günü Doğu Kudüs’teki Filistinli mültecilere yönelik BM ajansı UNRWA’nın merkezinde yıkıma başladı. Kuruluş, bunu “eşi benzeri görülmemiş bir saldırı” olarak niteledi.
UNRWA Sözcüsü Jonathan Fowler, Fransız haber ajansı AFP’ye yaptığı açıklamada, İsrail güçlerinin sabah 07.00’den kısa süre sonra yerleşkeye "baskın yaptığını", güvenlik görevlilerini alandan çıkardığını ve ardından buldozerlerin girerek binaları yıkmaya başladığını söyledi.
Fowler, "Bu, UNRWA’ya ve tesislerine yönelik eşi benzeri görülmemiş bir saldırıdır. Aynı zamanda uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler’in ayrıcalık ve dokunulmazlıklarının ciddi bir ihlalidir," dedi
"Bunun bir uyarı niteliğinde olması gerektiğini" ifade eden Fowler, “Bugün UNRWA’nın başına gelen, yarın dünyadaki herhangi bir uluslararası örgütün ya da diplomatik misyonun başına gelebilir,” yorumunu yaptı.
Olay yerinden gelen fotoğraflarda, yerleşkede ağır iş makinelerinin yapıları yıktığı, üstlerinde ise bir İsrail bayrağının dalgalandığı görüldü.
Bir AFP foto muhabiri, aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir’in alana kısa bir ziyaret gerçekleştirdiğini bildirdi.
Ben Gvir, yaptığı açıklamada, "Bu tarihi bir gün, bir kutlama günü ve Kudüs’te yönetim açısından çok önemli bir gün," dedi.
Gvir, “Yıllardır bu terör destekçileri buradaydı ve bugün buradan, bu yerde inşa ettikleri her şeyle birlikte çıkarılıyorlar. Terörün her destekçisinin başına gelecek olan da budur,” diye ekledi.
İsrail, UNRWA’yı Hamas militanlarına kalkan olmakla defalarca suçladı ve bazı çalışanlarının grubun 7 Ekim 2023’te İsrail’e yönelik saldırısına katıldığını öne sürüyor.
Fransa’nın eski dışişleri bakanı Catherine Colonna’nın öncülük ettiği bir soruşturma da dâhil olmak üzere bir dizi inceleme, UNRWA’da bazı “tarafsızlıkla ilgili sorunlar” tespit edildiğini ancak İsrail’in ana suçlamasına dair kesin kanıt sunmadığını ortaya koydu.
'Dokunulmazlık yok'
İsrail Dışişleri Bakanlığı, bir açıklamayla yıkımları savundu ve “Kudüs’teki yerleşkenin İsrail devletine ait olduğunu” söyledi.
“Bugünkü adım yeni bir politika oluşturmuyor; UNRWA-Hamas’a ilişkin mevcut İsrail mevzuatının uygulanmasından ibarettir.”
İsrail’in ilhak ettiği Doğu Kudüs’teki yerleşke, UNRWA’nın Gazze Şeridi’ndeki faaliyetleri üzerine aylar süren tartışmaların ardından çıkarılan ve ajansın çalışmalarını yasaklayan bir yasanın yürürlüğe girdiği Ocak 2025’ten bu yana personelden arındırılmış durumda.
Dışişleri Bakanlığı, “UNRWA-Hamas bu sahadaki faaliyetlerini zaten durdurmuştu ve burada artık herhangi bir BM personeli ya da BM faaliyeti yoktu,” dedi.
“Bu yerleşke hiçbir dokunulmazlığa sahip değildir ve İsrailli makamlar tarafından el konulması hem İsrail hukukuna hem de uluslararası hukuka uygun şekilde gerçekleştirilmiştir,” ifadeleri kullanıldı.
UNRWA yasağı, İsrail’in ilhakı nedeniyle Doğu Kudüs’te geçerli olsa da ajans işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze’de faaliyetlerini sürdürüyor.
Aralık ayının başında UNRWA Başkanı Philippe Lazzarini, İsrailli yetkililerin yerleşkedeki varlıklara el koymasını kınamıştı. Polis, AFP’ye bunun bir borç tahsilatı operasyonunun parçası olduğunu söylemişti.
Lazzarini, X’te yaptığı bir paylaşımda yetkililerin “mobilyalar, bilişim ekipmanları ve diğer mülklere” el koyduğunu, yerleşkedeki BM bayrağının ise bir İsrail bayrağıyla değiştirildiğini belirtmişti.
O dönemde BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de “yetkisiz girişi" sert bir dille kınayan bir açıklama yayımlamış, yerleşkenin “Birleşmiş Milletler binası olarak kalmaya devam ettiğini, dokunulmaz ve her türlü müdahaleye karşı bağışık olduğunu” söylemişti.
Gazze’de savaşın Ekim 2023’te başlamasından aylar sonra İsrailli yetkililer, Guterres ve Lazzarini’yi İsrail’de istenmeyen kişi (persona non grata) ilan etmişti.