ABD Başkanı Donald Trump, 'Her ihtimale karşı o yöne doğru giden çok sayıda gemimiz var… Bir şey olmasını istemem ama onları çok yakından izliyoruz,' dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada, ülkesinin İran’a doğru ilerleyen bir deniz filosu olduğunu söyledi ancak bunu kullanmak zorunda kalmamayı umduğunu belirtti. Trump, Tahran yönetimini protestocuların öldürülmemesi ve nükleer programın yeniden başlatılmaması konusunda bir kez daha uyardı.
ABD’li yetkililer, isimlerinin açıklanmaması koşuluyla Reuters’a yaptıkları açıklamada, uçak gemisi USS Abraham Lincoln ile birlikte birkaç güdümlü füze destroyerinin önümüzdeki günlerde Ortadoğu’ya ulaşacağını bildirdi.
Yetkililerden biri, İran’ın bölgede bulunan ABD üslerine olası bir saldırısına karşı ek hava savunma sistemlerinin de Ortadoğu’ya konuşlandırılmasının değerlendirildiğini söyledi.
Bu askeri sevkiyatlar, hem bölgedeki ABD güçlerini daha iyi korumayı hem de gerekirse Haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırıların ardından yeni askeri seçenekleri devreye sokmayı mümkün kılıyor.
Trump, İsviçre’nin Davos kentinde dünya liderleriyle yaptığı görüşmelerin ardından Air Force One uçağında gazetecilere konuşurken, “Her ihtimale karşı o yöne doğru giden çok sayıda gemimiz var… Bir şey olmasını istemem ama onları çok yakından izliyoruz,” dedi.
Başka bir açıklamasında ise, “Bir armadamız o yöne doğru ilerliyor… Belki de bunu kullanmak zorunda kalmayız,” dedi.
Gerilim Asya-Pasifik’ten Orta Doğu’ya taşındı
Savaş gemilerinin geçen hafta Asya-Pasifik bölgesinden hareket etmeye başladığı belirtilirken, bu adım İran’da son aylarda protestolara yönelik sert müdahalelerin ardından Washington-Tahran hattında artan gerilimle ilişkilendiriliyor.
Trump, İran’daki protestocuların öldürülmesi nedeniyle defalarca müdahale tehdidinde bulunmuştu. Ancak protestoların geçen hafta zayıflamasıyla birlikte Trump, söylemini bir miktar yumuşatarak idamların durdurulduğunu öne sürdü.
Perşembe günü bu iddiasını yineleyen Trump, İran’ın yaklaşık 840 idamı, kendisinin tehditlerinin ardından iptal ettiğini söyledi.
ABD Başkanı, “Onlara dedim ki: ‘Eğer o insanları asarsanız, şimdiye kadar gördüğünüzden çok daha sert vurulursunuz. Bu, İran nükleer programına yaptıklarımızı çocuk oyuncağı gibi gösterir,’” dedi. Trump, idamların son anda iptal edilmesini 'olumlu bir işaret' olarak nitelendirdi.
Nükleer program uyarısı
Trump, haziran ayında İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırıların ardından Tahran’ın programı yeniden başlatması halinde ABD’nin yeniden harekete geçeceğini yineledi.
“Eğer tekrar denemeye kalkarlarsa, başka bir bölgeye gitmek zorunda kalırlar. Orayı da aynı kolaylıkla vururuz,” dedi.
İran’ın, ABD saldırılarında vurulan tesisler ve bu tesislerde bulunduğu düşünülen nükleer materyaller hakkında Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na (UAEA) rapor vermesi gerekiyor. Bu kapsamda, yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş yaklaşık 440,9 kilogram uranyumun akıbeti de değerlendirilecek. UAEA ölçütlerine göre bu miktar, yeterince zenginleştirilmesi halinde yaklaşık 10 nükleer bomba yapımına yetecek düzeyde.
Ajans, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarını en az yedi aydır doğrulayamadığını, oysa bu denetimlerin normalde aylık yapılması gerektiğini belirtiyor.
İran’daki protestolar
İran’da protestoların yeniden alevlenip alevlenmeyeceği ise belirsizliğini koruyor. Gösteriler, 28 Aralık’ta Tahran’daki Büyük Çarşı’da ekonomik sıkıntılara karşı düzenlenen sınırlı protestolarla başlamış ve kısa sürede ülke geneline yayılmıştı.
ABD merkezli insan hakları grubu HRANA, şu ana kadar protestolarla bağlantılı 4 bin 519 ölümü doğruladığını, bunların 4251’inin protestocu olduğunu açıkladı. İncelenen ek 9 bin 49 ölüm vakası daha bulunuyor.
Bir İranlı yetkili ise Reuters’a yaptığı açıklamada, pazar gününe kadar doğrulanan ölü sayısının, 500’ü güvenlik görevlisi olmak üzere 5 bini aştığını söyledi.
Kendisine protestolarda kaç kişinin öldüğü sorulan Trump ise, “Kimse bilmiyor… Ama ne olursa olsun sayı çok yüksek,” yanıtını verdi.