Geçtiğimiz haftalarda Trump, Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland'ın ulusal güvenlik açısından stratejik önemini gerekçe göstererek ABD'nin bu bölgenin kontrolünü ele geçirmesi gerektiğini açıklamıştı.
Grönlandlı siyasetçi ve bölgenin liberal İşbirliği Partisi'nin kurucularından Tillie Martinussen, ABD Başkanı Donald Trump'ın tehditleriyle karşı karşıya kalan adanın arkasında durdukları için Avrupa ülkelerine teşekkür etti.
Euronews'e verdiği röportajda Martinussen, "Grönland halkının tüm Avrupalı müttefiklerimize ve Kanada'ya minnettar olduğunu söylemeliyim. Bu konuda gerçekten adım attılar ve geçmişteki hatalardan ders aldıklarını gördük. Bence bu harika bir şey. Şu anki haliyle Avrupa Birliği'nden ve bir bütün olarak Avrupa'dan çok ama çok memnunuz," dedi.
Geçtiğimiz haftalarda Trump, Danimarka'ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland'ın ulusal güvenlik açısından stratejik önemini gerekçe göstererek ABD'nin bu bölgenin kontrolünü ele geçirmesi gerektiğini söyledi.
Bu talepler, özellikle de Grönland etrafında toplanan Avrupa ülkelerini cezalandırıcı gümrük vergileriyle tehdit etmesinin ardından, transatlantik ittifakı neredeyse çökme noktasına getirdi.
Çarşamba günü Trump aniden bu taleplerinden geri adım attı ve bunun yerine NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin aracılık ettiği Arktik güvenliği konusunda uzun vadeli bir anlaşmayı tercih etti.
Martinussen Euronews'e, "Mark Rutte'nin güvenliği arttırmamız gerektiğini söylediğini görüyoruz ve bunu yapmak kolay çünkü insanlar zaten bunu yapıyor. Yani hem Danimarka hem de Grönland Kuzey Kutbu'nun güvenliğini arttırmak için zaten çok yatırım yaptı. Yani eğer istediği buysa, biz bunu zaten yapıyoruz." dedi.
Trump ayrıca Grönland'ın Çin ve Rusya tarafından ele geçirilme tehdidine karşı ABD'nin Grönland'ı korumak zorunda olduğunu kanıt olmadan iddia etti.
"Çin'in çıkıp bizi tehdit olarak kullanmayın dediğini söylemek zorundayım. Biz bir tehdit değiliz. Ve istihbarat gibi duyduğumuz her şeyi de yapmadılar. En az 10 yıldır Grönland denizlerinde Çin savaş gemisi bulunmuyor. Yani bu biraz çılgınca," dedi.
"Tabii ki diğer tarafta Grönland'da da sevmediğimiz Putin var. Tüm bunlarla ilgili dikkat çekici olan şey Donald Trump'ın Grönland hakkında konuşma şekli. Aslında İzlanda da diyordu. Yani bizim hakkımızda konuştuğunu duymak çok kafa karıştırıcı. Neler olup bittiğini tam olarak bildiğinden bile emin değilim."
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ülkesinin Grönland ile ilgili konuları Beyaz Saray ile görüşmeye hazır olduğunu ancak egemenlik konusunun masadan kalkması gerektiğini söyledi ve bunu "kırmızı çizgi" olarak nitelendirdi.
Martinussen, "O (Trump) bizim bir ülke bile olmadığımızı, bir toprak bile olmadığımızı, sadece büyük bir buz kütlesi olduğumuzu söylüyordu ve elbette buradaki herkes hakarete uğradı ama buna biraz alışmaya başladık," dedi.
"Biz egemen insanlarız. Yüzlerce yıldır burada olan bir ulusun içindeyiz. Donald Trump göreve geldikten sonra da yüzlerce yıl burada olacağız. Birilerinin bizim hakkımızda bu şekilde konuştuğunu duymak çok aşağılayıcı."
NATO Başkanı Mark Rutte ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump'ın Grönland'ı ele geçirme tehdidinden geri adım atmasının ardından cuma günü ittifakın Arktik bölgesinde güvenlik çalışmalarını arttırması gerektiği konusunda mutabık kaldılar.
Rutte, Brüksel'de Frederiksen ile görüştükten sonra X'te yayınladığı mesajda, "NATO'nun tamamının güvende ve emniyette olmasını sağlamak için birlikte çalışıyoruz ve Kuzey Kutbu'nda caydırıcılığı ve savunmayı arttırmak için iş birliğimizi geliştireceğiz," dedi.
Grönland Başbakanı ile görüşmek üzere Grönland'a gidecek olan Frederiksen, "NATO'nun Kuzey Kutbu'ndaki angajmanını arttırması gerektiği konusunda hemfikiriz," dedi.
X hesabından yaptığı paylaşımda, "Kuzey Kutbu'nda savunma ve güvenlik tüm ittifakın meselesidir," diye yazdı.
Üzerinde anlaşmaya varılan konuların ayrıntıları kamuoyuna açıklanmadı ancak yetkililer NATO'nun Kuzey Kutbu'nda güvenliği artırmasının planın bir parçası olduğunu söylüyorlar.
Frederiksen perşembe günü yaptığı açıklamada NATO müttefiklerinin Grönland çevresi de dâhil olmak üzere Kuzey Kutbu'nda "kalıcı bir varlığa" ihtiyaç olduğu konusunda hemfikir olduklarını söyledi.
İttifak üyeleri Kuzey Kutbu'nda yeni bir NATO misyonu kurmayı gündeme getirdiler, ancak komutanlar somut planlamanın henüz başlamadığını söylüyorlar.
Rutte'nin Trump'la yaptığı görüşmelere aşina olan yetkililer, Danimarka ve ABD'nin Grönland'da Amerikan kuvvetlerinin konuşlandırılmasını düzenleyen 1951 tarihli anlaşmayı yeniden müzakere etmeye çalışacaklarını söyledi.
Euronews'e konuşan Martinussen, "Şu anda çok daha hafif bir ruh halimiz var ama aslında Fransa ve İngiltere, Almanya, Finlandiya, İsveç ve tabii ki Kanada'nın adım atıp, bakın, yeni bir dünya düzeni göreceksek, yeni bir dünya düzenine gidiyoruz demesinden bu yana biraz daha hafifledi," dedi.
"Grönland'da büyüyen pek çok çocuğun Amerika'nın saldırgan olduğunu ve güvenilmemesi gerektiğini düşünecek olmasından dolayı çok üzgünüm ama aynı zamanda dün Davos'ta yaptıkları konuşmalardan dolayı yeni kahramanların Emmanuel Macron ve ardından Kanada başbakanı olacak olmasından dolayı da çok mutluyum."