Alman medyasının bir araştırmasına göre Rusya, Berlin’deki lojistik ağlar ve daha gevşek denetlenen uluslararası posta sistemi üzerinden AB yaptırımlarını deliyor. Ukraynalı yetkililer ise buna karşı yaptırımların daha sıkı uygulanması çağrısında bulunuyor.
Alman gazetesi Bild’in yürüttüğü bir araştırmaya göre, Rusya, Avrupa Birliği yaptırımlarını aşmak için Berlin’de bir lojistik operasyonu yürütüyor. İddiaya göre, yasaklı ürünler uluslararası posta gönderilerine uygulanan daha gevşek denetimlerden faydalanılarak 'gölge posta' sistemiyle Moskova’ya ulaştırılıyor.
Araştırmada, GPS vericileri yerleştirilmiş ve yaptırıma tabi ürünler içeren deneme gönderilerinin, Berlin Brandenburg Havalimanı yakınlarındaki bir lojistik merkezinden herhangi bir engelle karşılaşmadan geçtiği ve buradan Polonya ile Belarus üzerinden Moskova’ya sevk edildiği tespit edildi.
Habere göre operasyonda, Özbekistan’a ait devlet posta hizmetinin gönderi etiketleri kullanılıyor. Ancak Almanya Federal Ağ Ajansı, söz konusu posta hizmetinin Almanya’da faaliyet göstermesine izin vermiyor.
Uluslararası posta gönderileri, standart mal ihracatına kıyasla daha az sıkı denetimlere tabi tutuluyor. Bunun nedeni, posta trafiğinin basitleştirilmiş gümrük ve ihracat prosedürleri kapsamında, yüksek hacimde ve hızlı şekilde işlenmesi olarak gösteriliyor.
Habere göre sistem, Rusya’nın devlet posta servisi Pochta Rossii’nin Almanya’daki iştiraki RusPost GmbH’nin eski genel müdürü olan ve Bild tarafından Dimitri V. olarak tanımlanan kişi tarafından yürütülüyor. Alman gümrük yetkilileri, Rusya’ya yönelik ekonomik yaptırımların ihlal edildiği şüphesiyle şirketin Berlin’deki ofislerinde Ağustos 2024’te arama yaptı. Ancak yürütülen soruşturmanın somut bir sonuca ulaşmadığı bildirildi.
Ukrayna Cumhurbaşkanlığı’nın yaptırımlar politikası özel temsilcisi Vladyslav Vlasiuk, çarşamba günü Berlin’de Euronews’e yaptığı açıklamada, iddialar karşısında şaşırmadığını söyledi.
Vlasiuk, Almanya’nın bu tür açıkları kapatmak için yeterince çaba gösterip göstermediği sorusuna, “Vaka sayısına bakıldığında, kimse yeterince şey yapmıyor” yanıtını verdi.
Ukrayna’nın bu tür uygulamalara ilişkin bilgileri düzenli olarak topladığını ve uluslararası ortaklarıyla paylaştığını belirten Vlasiuk, Batı yaptırımlarını delmeye yönelik sistemlerin çalışma biçiminin Ukraynalı yetkililer tarafından iyi bilindiğini ifade etti.
Vlasiuk, daha sıkı yaptırım uygulamaları için destek toplamak amacıyla Hollanda ve Belçika’nın da aralarında bulunduğu birçok Avrupa ülkesini kapsayan bir tur gerçekleştiriyor.
Çarşamba günü Ukrayna Büyükelçiliği’nde düzenlenen basın toplantısında Vlasiuk, üç önceliği sıraladı: Mali yaptırımların daha sıkı uygulanması, Batılı menşeli parçaların Rusya’ya ulaşmasının engellenmesi ve Rusya’nın “gölge filosuna” karşı daha kararlı adımlar atılması.
Vlasiuk, Rusya’nın gerçekleştirdiği 50 binden fazla Shahed tipi insansız hava aracı saldırısının birçoğunda Batı menşeli parçaların tespit edildiğini söyledi. Alternatif ödeme yöntemlerinin, özellikle de kripto paraların, birçok aktörün mevcut yasakları aşmasına imkân tanıdığını da ekledi.
Vlasiuk’a göre güçlü yaptırımlar, Rusya’ya güçlü bir mesaj gönderiyor. Rus ekonomisinin zorlandığını belirten Ukraynalı yetkili, buna rağmen üzerindeki baskının henüz yeterli düzeye ulaşmadığını ifade etti.
Gölge filo yaptırımlara rağmen faal
Rusya’nın “gölge filosu”, yaptırımların delinmesine ilişkin tartışmaların merkezinde yer alıyor. Moskova yönetimi, uluslararası petrol ve emtia yaptırımlarını, çoğu eski ve genellikle yetersiz sigortaya sahip tankerler aracılığıyla düzenli olarak aşmaya çalışıyor. Bu gemiler, sık sık değişen “kolaylık bayrakları” altında ya da bayrak statüsü belirsiz şekilde faaliyet gösteriyor.
Kolaylık bayrakları, düşük ücretler, sınırlı düzenleyici gereklilikler ve güvenlik, çevre ile sigorta standartları üzerinde zayıf denetim sunan ülkelerde yapılan gemi tescillerini ifade ediyor.
Vlasiuk’a göre Avrupa Birliği, 600’den fazla gemiye yaptırım uygulamasına rağmen, bu gemilerin yaklaşık yüzde 70’i hâlâ faal durumda ve Rusya adına petrol taşımayı sürdürüyor. Ukraynalı yetkili, bu nedenle AB’nin söz konusu tankerler hakkında fiziksel önlemleri de gündeme alması gerektiğini söyledi.
Geçen hafta Fransa, Rusya’nın “gölge filosuna” ait Grinch adlı petrol tankerini Batı Akdeniz’de durdurarak el koydu. Paris yönetimi, yaptırım listesindeki geminin sahte bayrak altında seyrettiğinden ve uluslararası yaptırımları ihlal ettiğinden şüphelenildiğini açıkladı.
26 Ocak'ta Almanya ve diğer 13 AB ülkesi ortak bir açıklama yayınlayarak Baltık ve Kuzey Denizi'nde birden fazla ya da muhtemelen sahte bayrakla seyreden gemilere karşı uyarıda bulundu. Sözde Rus "gölge filosuna" karşı daha sert önlemler almak amacıyla bu gemilere gelecekte vatansız gemi muamelesi yapacaklarını duyurdular.
Bildiride, gemilerin Baltık ve Kuzey Denizi'nde seyretmelerine ancak geçerli belgelere sahip olmaları, yetkililerle yeterli iletişim kurmaları ve güvenlik ve denizcilik mevzuatına uymaları halinde izin verileceği belirtiliyor.