Fransız hükümeti, 2030’a kadar enerji tüketiminin yüzde 60’ının elektrikten karşılanmasını hedefleyen, altı yeni nükleer reaktör ve yenilenebilir enerji karışımını içeren kritik bir enerji yol haritasını yayımlamaya hazırlanıyor.
Fransa’da bütçe konusunda aylarca süren siyasi tıkanıklığın ardından hükümet, en hassas politika alanlarından biri olan enerji planlamasında ilerlemeye hazırlanıyor
Başbakan Sebastien Lecornu, ülkenin 2035’e kadar olan enerji yol haritasını belirleyen, uzun zamandır beklenen Çok Yıllı Enerji Programı’nın (PPE) yayımlanmasına ilişkin kararnameyi “önümüzdeki haftanın sonuna kadar” imzalayacağını doğruladı.
Lecornu, Ouest-France’a verdiği röportajda kararın "aciliyet" nedeniyle alındığını söyledi ve planın nükleer enerji ile yenilenebilir enerji arasındaki denge konusunda derin siyasi görüş ayrılıkları nedeniyle neredeyse üç yıldır ertelendiğini hatırlattı.
Merkezdeki hedef: Ekonominin elektrifikasyonu
Stratejinin merkezinde büyük bir hedef yer alıyor: elektriğin Fransa’nın toplam enerji tüketimindeki payını 2030’a kadar yaklaşık yüzde 30’dan yüzde 60’a çıkarmak.
Lecornu, "Ülkeyi karbonsuzlaştırmak, elektrik üretimini canlandırmayı gerektiriyor," diyerek dönüşümün boyutuna dikkat çekti.
Fosil yakıtlar hâlâ Fransa’da ulaşım ve ağır sanayi gibi kilit sektörlerde baskın konumda. Elektrik talebi de beklenenden daha yavaş arttı. Bu da emisyonları azaltma çabalarını zorlaştırıyor.
Bunu ele almak için hükümet, PPE’ye eşlik edecek şekilde ulaşım, binalar ve sanayiyi hedefleyen “enerji kullanımını elektrifikasyona dönüştürmeye yönelik büyük bir plan” hazırlamayı planlıyor.
Lecornu, 2030’da “enerji tüketimimizin yüzde 60’ının elektrik olması”nı sağlamak için süreci hızlandıracak teşviklere ihtiyaç duyulacağını söyledi.
Nükleer ve yenilenebilir enerji: Bir denge arayışı
Lecornu, Başkan Emmanuel Macron’un 2022’deki taahhütleri doğrultusunda altı yeni EPR tipi nükleer reaktörün enerji programına dahil edileceğini, ayrıca sekiz reaktörün daha opsiyon olarak listeleneceğini doğruladı.
Böylece nükleer enerji, Fransa’nın enerji stratejisinin temel taşlarından biri olmaya devam edecek. Ancak tartışmanın nükleer–yenilenebilir karşıtlığı üzerinden çerçevelenmesini defalarca reddeden başbakan, "Nükleeri yenilenebilir enerjiye karşı konumlandırmak çıkmaz bir yoldur. Asıl mücadele, karbondan çıkmak ve ithalata bağımlılığı azaltmaktır," dedi.
Bununla birlikte hükümet, ekonominin beklenenden daha yavaş elektrifikasyonunun önümüzdeki yıllarda karasal rüzgâr ve güneş enerjisi hedeflerinde aşağı yönlü revizyona yol açabileceğini kabul ediyor. Bu ihtimal, yenilenebilir enerji sektöründe endişe yarattı.
Yenilenebilir enerji sendikaları, planın yayımlanmasından önce geçen cuma günü başbakanlıkta görüşmelere davet edildi ve toplantıdan genel olarak güven tazelemiş şekilde ayrıldı.
Toplantıda “yenilenebilir enerjiye moratoryum olmayacağı” netleştirildi; bu açıklama sektörün ani bir yavaşlama korkusu karşısında talep ettiği bir güvenceydi.
Fransa Yenilenebilir Enerji Birliği (SER) Başkanı Jules Nyssen, "Güneş ve rüzgâr enerjisini geliştirmek için ihale çağrıları yapılacak," dedi.
Nyssen, yenilenebilir enerjinin karbondioksit emisyonlarını azaltmak ve Fransa’nın enerji bağımsızlığını güçlendirmek için hayati olduğunu vurguladı.
Ancak hükümetin yeni santraller kurmak yerine mevcut karasal rüzgâr santrallerini daha güçlü türbinlerle yenileme önceliğinin “hedeflere ulaşmak için yeterli olmayacağı” uyarısında bulundu.
Lecornu, devletin denizüstü rüzgâr, güneş ve jeotermal enerji ile birlikte karasal rüzgâra da yatırım yapmaya devam edeceğini söyledi.
Ancak karasal rüzgâr “bazen yerel gerilimlere yol açtığı” için önceliğin, peyzaj parçalanmasını önlemek amacıyla eski türbinlerin daha güçlü olanlarla değiştirilmesi olacağını belirtti.
Elektrik fiyatları: Kilit bir vaat
Başbakan, artan enerji maliyetlerinden endişe duyan hanehalklarını ve işletmeleri de rahatlatmaya çalıştı.
Lecornu’ya göre PPE’nin yayımlanması elektrik fiyatlarının yükselmesine yol açmayacak.
Bunu nasıl gerçekleştireceğine dair ayrıntı vermeden "iddialı bir arz stratejisine" atıfta bulunarak, "Fransa’da elektrik fiyatları artmayacak," dedi.
Daha yüksek elektrik talebi, şebeke ve altyapıya önemli yatırımlar gerektirecek; ancak aynı zamanda elektrikli araçlar, ısı pompaları ve hidrojen üretimi gibi yeni kullanım alanlarını da destekleyebilir.
Siyasi gerilim sürüyor
Hükümetin enerji yol haritasını parlamentoda oylamaya sunmadan kararnameyle kabul etme kararı siyasi ayrışmayı derinleştiriyor.
Aşırı sağ lider Marine Le Pen, planın yayımlanmasını “ciddi bir hata” olarak nitelendirdi ve hükümeti maliyetinin “en az 300 milyar euro” olacağını iddia ettiği bir projeyi “zorla dayatmakla” suçladı.
Diğer yandan Sosyalist Parti lideri Olivier Faure, hükümeti daha fazla gecikmenin yenilenebilir enerjiyi fiilen “zayıflatacağı” uyarısıyla ilerlemeye çağırdı.
Lecornu ise konunun zaten kapsamlı şekilde tartışıldığını savunarak parlamentoda oylamayı atlatmayı savundu.