ABD, Kiev’e yardımı neredeyse tamamen çekti ancak Avrupa devreye girerek boşluğu doldurmak için desteği büyük ölçüde artırdı ve nakit akışını istikrara kavuşturdu. Ancak yeni rapor, yardımların büyük kısmının az sayıda ülkeden geldiğini de ortaya koyuyor.
ABD’nin mali desteği neredeyse tamamen durdurmasına rağmen 2025’te Ukrayna’ya toplam yardım hacmi büyük ölçüde istikrarını korudu. Bunun nedeni, başta Almanya olmak üzere Avrupa ülkelerinin sergilediği güçlü destek oldu.
REKLAM
REKLAM
Bu sonuç, savaşın yıktığı Ukrayna’ya yönelik uluslararası askeri, mali ve insani yardımları düzenli olarak analiz eden Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü’nün (IfW Kiel) “Ukrayna’ya Destek” araştırma raporunda yer aldı.
Washington katkılarını yüzde 99’a varan oranda azaltırken, Avrupa ülkeleri yardımlarını belirgin biçimde artırarak açığı büyük ölçüde telafi etti.
Avrupa’nın askeri yardımı 2022 - 2024 ortalamasının yüzde 67 üzerine çıkarken, askeri olmayan yardımlar yüzde 59 arttı.
Askeri yardım artık ağırlıklı olarak birkaç ülkeden, özellikle Kuzey Avrupa’dan gelirken, mali destek esas olarak AB kurumları tarafından sağlanıyor.
Avrupa devreye giriyor
Verilere göre, Avrupa ülkeleri 2025’te yaklaşık 29 milyar euro (yaklaşık 1 trilyon 508 milyar TL) askeri yardım sağladı. 2022–2024 döneminde bu rakam yıllık ortalama yaklaşık 17–18 milyar euro (yaklaşık 884–936 milyar TL) seviyesindeydi. Artış yaklaşık üçte ikiye denk geliyor.
Mali ve insani destek de önceki yılların ortalamasına kıyasla yaklaşık yüzde 59 oranında önemli ölçüde arttı. 2025’te Avrupa Birliği kurumları aracılığıyla yaklaşık 35,1 milyar euro (yaklaşık 1 trilyon 825 milyar TL) sağlandı.
Bu rakam, toplamı yaklaşık 39 milyar euro (yaklaşık 2 trilyon 28 milyar TL) olan Avrupa mali ve insani yardımının yüzde 89’una karşılık geldi.
Almanya, Kiev’e en çok yardım yapan ülke oldu
Avrupa içinde Almanya, 2025’te Ukrayna’ya en fazla askeri yardım yapan tek ülke oldu.
Çalışmaya göre Berlin yaklaşık 9 milyar euro sağladı. Bu, 2022–2024 ortalamasına kıyasla yaklaşık yüzde 130’luk bir artışa denk geliyor.
Gayri safi yurt içi hasıla açısından bakıldığında, Almanya’nın katkısı ekonomik çıktısının yaklaşık yüzde 0,15–0,25 aralığında oldu.
Berlin ayrıca, bağışçı ülkelerin Ukrayna için ABD’den silah alımını finanse ettiği NATO PURL girişimine yaklaşık 600 milyon euro katkıda bulundu. 2025’teki toplam hacim yaklaşık 3,7 milyar euroydu.
Berlin’den Kiev’e yardımın 2026’da 11,5 milyar euroya çıkması bekleniyor
Alman hükümeti, 2026’da Ukrayna’ya yönelik askeri yardımı önemli ölçüde artırmak istiyor.
Federal Maliye Bakanlığı’nın Bundestag’daki nihai bütçe görüşmeleri için sunduğu belgede, Ukrayna’ya desteğin yaklaşık 11,55 milyar euroya (yaklaşık 600,6 milyar TL) yükseltilmesi öngörülüyor. Bu rakam, hükümetin önceki taslağında öngörülenden 3 milyar euro (yaklaşık 156 milyar TL) daha fazla.
Yetkililere göre ek fonlar, diğer kalemlerin yanı sıra topçu sistemleri, insansız hava araçları ve zırhlı araçlar için ayrılacak. Ayrıca ABD yapımı iki Patriot hava savunma sisteminin yenilenmesi de bu bütçeden karşılanacak.
IfW Kiel’deki Ukrayna Destek Takipçisi’nin başındaki Christoph Trebesch, yaptığı açıklamada, "2025’te Avrupa’nın askeri yardımındaki artış, giderek büyüyen eşitsizlikleri ortaya koyuyor. Birkaç ülke giderek daha fazla katkı sağlıyor," dedi.
Yardımların çoğu az sayıda ülkeden geliyor
Almanya’nın yanı sıra 2025’te diğer bazı ülkeler de başlıca destekçiler arasında yer aldı.
İngiltere 5,4 milyar euro (yaklaşık 280,8 milyar TL), İsveç 3,7 milyar euro (yaklaşık 192,4 milyar TL), Norveç 3,6 milyar euro (yaklaşık 187,2 milyar TL) ve Danimarka 2,6 milyar euro (yaklaşık 135,2 milyar TL) katkı sağladı.
Bu durum, desteğin birkaç omuz üzerinde yükseldiğini ve nispeten az sayıda Avrupa ülkesi tarafından taşındığını açıkça gösteriyor.
Çalışma ayrıca Avrupa içindeki farklılıklara da işaret ediyor. Kuzey Avrupa ülkeleri, incelenen 31 bağışçı ülkenin ekonomik çıktısının yalnızca yaklaşık yüzde 8’ini temsil etmelerine rağmen, 2025’te Avrupa’nın askeri yardımının yaklaşık üçte birini sağladı.
Buna karşılık Güney Avrupa ülkeleri, birleşik GSYH içindeki payları yaklaşık yüzde 19 olmasına rağmen askeri yardıma yalnızca yaklaşık yüzde 3 katkıda bulundu.
Genel olarak analiz, Avrupa ülkelerinin geçen yıl desteklerini önemli ölçüde artırdığını ve ABD Başkanı Donald Trump’ın göreve dönüşüyle şekillenen çalkantılı ortamda Kiev’e yönelik yardım akışını istikrara kavuşturduğunu ortaya koyuyor.