Ukrayna Anayasası’na göre, ülke sıkıyönetim altındayken ulusal seçimlerin düzenlenmesi mümkün değil. Ukrayna, Rusya’nın 24 Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalin ardından ilan edilen sıkıyönetim uygulamasını o tarihten bu yana sürdürüyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy çarşamba günü yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın ancak güvenlik garantileri ve Rusya ile ateşkes sağlandıktan sonra seçimlere gideceğini söyledi.
ABD'nin baskısı altında seçimlere gitmeyi planladığı yönündeki iddiaları reddeden Zelenskiy çarşamba günü gazetecilerle yaptığı WhatsApp sohbetinde, "İlgili tüm güvenlik garantileri sağlandığında seçimlere gideceğiz. Her zaman seçim konusunun çeşitli ortaklar tarafından gündeme getirildiğini söyledim. Ukrayna'nın kendisi bunu hiç gündeme getirmedi," dedi.
"Ama elbette biz seçimlere hazırız. Bunu yapmanın çok basit olduğunu söyledim. Ateşkes yapın, seçimler olacak... Önce güvenlik, sonra siyaset gelir."
Ukrayna Anayasası'na göre, ülke sıkıyönetim altındayken ulusal seçimlerin yapılması yasadışı.
Rusya'nın geniş çaplı işgalini başlattığı tarih olan 24 Şubat 2022'de ülke genelinde sıkıyönetim ilan edildi.
Rus güçleri de Ukrayna topraklarının bir bölümünü işgal ederek oy kullanmayı imkansız hale getiriyor.
Zelenskiy, Rusya'nın da kabul etmesi halinde "çatışmaların yaza kadar sona ermesinin" mümkün olabileceğini sözlerine ekledi.
Financial Times daha önce Ukrayna'nın Washington'dan gelen baskılar üzerine önümüzdeki 3 ay içinde bir başkanlık seçimi yapma olasılığı üzerinde durduğunu bildirmişti.
Zelenskiy defalarca Ukrayna'nın Rusya ile bir barış anlaşması imzalandıktan sonra seçimlere gidebileceğini söyledi ancak son zamanlarda ABD'nin savaşı sona erdirme planının bir parçası olarak hızlı bir oylama için istekli olduğunun sinyalini verdi.
Ayrıca Moskova'ya toprak bırakmayı içeren herhangi bir anlaşmanın referanduma sunulması gerektiğini söyledi.
Eski bir komedyen olan ve aday olmadan önce Ukrayna televizyonunda hayali bir cumhurbaşkanı karakterini canlandıran Zelenskiy, 2019'da 5 yıllık bir dönem için seçildi.
Rusya, Zelenskiy'nin görev süresinin dolduğu 2024'ten bu yana meşruiyetini defalarca kez sorguladı.
ABD Başkanı Donald Trump aralık ayında yaptığı açıklamada, Ukrayna'nın "artık bir demokrasi olmadığını" söyledi ve Zelenskiy'e yönelik eleştirilerini yineleyerek, hükümetinin savaşı oylama yapmaktan kaçınmak için kullandığını savundu.
Ukraynalı yetkililer, Zelenskiy'nin popülaritesini ve savaş çabaları ile barış görüşmelerini nasıl yönettiğini test edecek yeni bir oylamayı desteklediklerini defalarca dile getirdiler ancak ülke her gün füze ve insansız hava araçlarıyla saldırıya uğrarken ve oy kullanma hakkına sahip askerler cephede konuşlandırılmışken bunu yapmanın lojistik zorluklarına işaret ettiler.
Herhangi bir kampanya ve oylama sırasında güvenlik ve yurtdışına çıkmak zorunda kalan milyonlarca Ukraynalı mülteciye ne yapılacağı gibi bir dizi pratik engel var.
Milyonlarca kişi ülke içinde yerinden edilirken yüz binlerce kişi de Rus işgali altında yaşıyor.
Ancak kamuoyu yoklamaları, Ukrayna halkının savaş sırasında bir oylama yapılması konusunda çok az istekli olduğunu gösteriyor.