Körfez’de Yemen, Sudan ve daha geniş bölgesel rekabetler üzerinden artan gerilim, ABD'nin müttefikleri arasındaki hassas dengeyi gözler önüne seriyor. Orta Doğu’da belirsizliğin arttığı bir dönemde birlik, giderek daha hayati görülüyor.
ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) son dönemdeki anlaşmazlıkları çözme çağrısında bulunarak, Körfez müttefikleri arasındaki bölünmelerin dolaylı olarak İran’ın etkisini güçlendirebileceğini belirtti.
REKLAM
REKLAM
Graham, cuma akşamı Münih Güvenlik Konferansı'nda yaptığı konuşmada, “Bu anı kaçırmayın. Akıllı olun ama korkuya teslim olmayın. Buna son verin. Bu çatışmayla İran’ı cesaretlendiriyorsunuz,” ifadelerini kullandı.
Suudi Arabistan ile BAE, İran politikasında genel olarak aynı çizgide yer alsa da Yemen ve Sudan’daki yaklaşımlar ile diğer bölgesel dosyalarda zaman zaman koordinasyon sorunları yaşıyor.
Graham’ın uyarısı, Washington’ın Körfez güçleri arasındaki görünür ayrışmaların ABD’nin İran’a karşı ortak cephe oluşturma çabalarını zayıflatabileceği yönündeki endişesini ortaya koyuyor. Senatör, Suudi Arabistan ile BAE’nin İran konusunda görüş ayrılığı yaşadığını ima etmedi.
Bölgesel anlaşmazlıklar
Riyad ile Abu Dabi arasındaki görüş ayrılıkları ilk olarak Sudan ve Afrika Boynuzu’ndaki nüfuz mücadelesi üzerinden kamuoyuna yansıdı ve karşılıklı açıklamalar ile medya üzerinden devam etti.
Yemen ve Afrika Boynuzu’nda iki ülke benzer bölgesel hedefler izlese de farklı yerel aktörleri destekliyor.
Öte yandan ABD, İran’ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin çökmesi ihtimaline karşı Tahran’a yönelik uzun süreli operasyonlara hazırlık kapsamında Körfez’e ek askeri unsurlar sevk etti. Basına yansıyan bilgilere göre bölgede ikinci bir uçak gemisi ve on binlerce asker konuşlandırıldı.
İran ise tüm yaptırımların ele alınması halinde uzlaşı seçeneklerini görüşmeye hazır olduğunu açıkladı.
Tahran, olası bir çatışmanın tüm bölge için yıkıcı olacağı uyarısında bulunurken, Suudi Arabistan ve BAE ABD ile aynı safta yer almaya devam ediyor. Ancak İran’ın bölge genelindeki aktif rolü dikkate alındığında, küçük çatlakların dahi büyük sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.
Graham’ın mesajı, Riyad ve Abu Dabi’nin kendi bağımsız hedeflerini sürdürse de kritik bir dönemde İran konusunda birlik içinde kalmalarının ABD stratejisi ve bölgesel istikrar açısından merkezi önem taşıdığını ortaya koyuyor.