Aşırı sağcı aktivistin ölümüne yol açan şiddet olayına karıştığından şüphelenilenler arasında sol parti LFI’den iki çalışan ve milletvekili Raphael Arnault’nun da bulunması, partinin giderek daha fazla yalnızlaşmasına yol açıyor.
Yerel seçimlere bir ay, cumhurbaşkanlığı seçimlerine ise bir yıl kala Fransa’daki siyasi tablo benzeri görülmemiş bir paradoks etrafında yeniden şekilleniyor. Uzun süredir aşırı sağa uygulanan "siyasi tecrit (kordon sanitair)" artık ülkenin sol partisi Boyun Eğmeyen Fransa’ya (La France Insoumise - LFI) yöneltiliyor.
REKLAM
REKLAM
Lyon’da darbedilerek öldürülen genç aşırı sağcı aktivist Quentin Deranque’ın ölümü siyasi sarsıntıya yol açtı.
Aşırı sağcı Ulusal Birlik partisi (RN) lideri Jordan Bardella bu fırsatı değerlendirerek tonunu sertleştirdi. CNews-Europe 1 kanalında "Aşırı sol öldürdü," dedi.
Bardella, LFI lideri Jean-Luc Melenchon’u ve hareketini “şiddet yanlısı gruplar için ideolojik kuluçka” olmakla suçladı ve bunun “sokaklarda ve Ulusal Meclis’te gerilim ve düzensizlik ortamı yarattığını” savundu.
RN lideri son yılların baskın siyasi mantığının tersine çevrilmesini istiyor.
Bardella, "Bu nedenle Boyun Eğmeyen Fransa’yı izole etmek ve hem Ulusal Meclis’teki görevlerinden hem de yaklaşan yerel seçimlerden dışlamak için gerçek bir kordon sanitair oluşturulması çağrısı yapıyorum," dedi.
Jean-Marie Le Pen döneminin yabancı düşmanı mirasından yıllardır uzaklaşmaya çalışan aşırı sağcı Ulusal Birlik partisi için bu süreç stratejik bir fırsat olarak görülüyor. Parti, kendisini giderek radikalleştiği ileri sürülen sola karşı kurumsal bir güç olarak sunmak istiyor.
Siyasal iletişim uzmanı ve Sciences Po Paris öğretim üyesi Philippe Moreau-Chevrolet’e göre bu dinamik birkaç yıldır kademeli biçimde oluşuyor.
Moreau-Chevrolet Euronews’e verdiği röportajda, "2024’teki son yasama seçimlerinden bu yana RN’nin normalleştiğini, bunun da büyük ölçüde LFI’nin sert çıkışlarıyla karşıtlık oluşturduğunu görüyoruz; yani birbirini besleyen iki strateji var," dedi.
Marine Le Pen’in partisi yeni bir aşamaya girdiğini belirten analist Moreau-Chevrolet, "Artık şeytanileştirmeden arındırma değil normalleşme sürecindeyiz. Yani RN’nin kalıcı bir Fransız siyasi gücü olarak kabul görmesi ve siyasi manzaranın parçası haline gelmesi söz konusu," değerlendirmesini yaptı.
Buna karşılık Boyun Eğmeyen Fransa daha riskli bir siyasi dinamiğe sıkışmış görünüyor.
Bölünmüş sol
Bu gelişmeler soldaki dengeleri de zayıflatıyor. Birleşik cephe görüntüsü giderek daha uzak görünüyor.
Merkez sol Place Publique (Kamusal Alan) partisinden AP milletvekili Raphael Glucksmann belirsizliğe yer bırakmadı.
Glucksmann, "Size söylüyorum, solda Boyun Eğmeyen Fransa ile olası bir seçim ittifakı konusunda en küçük bir şüpheyi bile sürdürmek düşünülemez," dedi.
Eski sosyalist Cumhurbaşkanı François Hollande da LFI ile yerel seçim ittifakını reddederek birlik stratejisinde kalıcı bir kopuşa işaret etti.
UCL öğretim üyesi siyaset bilimci Philippe Marliere’e göre mevcut süreç tarihsel bir kırılma anlamına geliyor. Marliere, "Birkaç yıl önce sol bir partiye karşı kordon sanitair uygulanması düşünülemezdi. Bu kesinlikle benzeri görülmemiş bir dönüş," yorumunu yaptı.
Euronews’e konuşan Marliere’e göre bu tersine dönüş Fransa’yla sınırlı olmayan daha geniş bir kutuplaşma bağlamının parçası.
Marliere, "Oldukça genel ve uluslararası bir radikalleşme ve kutuplaşma olgusu var," dedi.
Siyaset ve Parlamento Dergisi (Revue politique et parlementaire) genel yayın yönetmeni Arnaud Benedetti ise bu durumun “ittifak tartışmalarındaki baskının ilk kez sağdan çok sola yönelmesi” anlamına geldiğini belirtti.
Benedetti, "LFI ile ittifak meselesi üzerine kamusal ve siyasi tartışmada bir tür ahlaki yasak oluşuyor," dedi.
Yüksek gerilim altında yerel seçimler
Marliere’e göre Deranque’ın ölümü tartışmayı daha da "histerikleştiriyor" ve sorumlulukların giderek daha basitleştirilmiş biçimde yorumlanmasına katkı sağlıyor. Fransa’daki siyasi şiddetin daha uzun bir geçmişin parçası olduğunu hatırlatıyor.
"1986’dan günümüze Fransa’da siyasi şiddet" kitabının eş editörü sosyolog Isabelle Sommier’ye göre 1986-2021 arasında ideolojik saikle işlenen 53 cinayetin yaklaşık onda dokuzu aşırı sağ militanlar tarafından işlendi.
Bu şiddet, özellikle 1995’te Marsilya’da Ulusal Cephe aktivisti tarafından öldürülen Ibrahim Ali ve 2013’te Paris’te neo-faşist Troisieme Voie üyesi tarafından öldürülen Clement Meric cinayetleriyle işaretlenen tarihsel bir sürekliliğin parçası.
Sandığa haftalar kala yerel seçimlerin sol parti Boyun Eğmeyen Fransa ve aşırı sağcı Ulusal Birlik için kritik bir sınav olacağını ifade eden Benedetti, "Yerel seçimler çok iyi bir barometre olacak," dedi.
Boyun Eğmeyen Fransa'nın stratejisini hızla düzeltmek zorunda olduğunu belirten Moreau-Chevrolet, "Kalıcı biçimde marjinalleşmemek için yeniden odaklanıp strateji değiştirmeleri gerekecek," diye konuştu.
Benedetti’ye göre seçimlere etkisi ise şimdilik öngörülemez:
"Zor ölçülür ama iki yönde de gidebilir. İttifak yapılmasının ya da yapılmamasının getirileri ve götürüleri belediye bazında incelenmeli."
Sahada artan gerilim şimdiden gösterilere, siyasi parti bürolarına zarar verilmesine ve çarşamba günü LFI ulusal merkezine yönelik bomba ihbarına yol açtı.